تاجران افغان می‌گویند حدود شصت درصد کالاهای خود را از بنادر پاکستان خارج کرده‌اند

تاجران افغان می‌گویند که بیش از شصت درصد کالاهای ترانزیتی را که در پاکستان متوقف مانده بودند، از طریق بندر کراچی از این کشور خارج کرده‌اند.

مقام‌های اتاق تجارت مشترک افغانستان و پاکستان می‌گویند که بیشتر این محموله‌ها دوباره به کشورهای مبدأ فرستاده شده و بخشی از آن نیز به بندرعباس و چابهار منتقل شده است.

این محموله‌های ترانزیتی که قرار بود از طریق پاکستان به افغانستان منتقل شوند، در چند ماه گذشته در بندر کراچی متوقف بودند.

خان‌جان الکوزی، رئیس اتاق تجارت مشترک افغانستان و پاکستان به بی‌بی‌سی گفت: «تمامی محموله‌هایی که قیمت‌شان بین ۳۰ تا ۴۰ هزار دالر است، از بندر کراچی به کشورهای مبدأ فرستاده شدند، زیرا تاجران می‌توانند دست‌کم ۵۰ تا شصت درصد سرمایه خود را پس از پرداخت هزینه‌های انتقال، دریافت کنند.»

به گفته آقای الکوزی، محموله‌هایی که قیمت‌شان ۲۰ هزار دالر یا کمتر است، در پاکستان رها شدند، زیرا تاجران پس از پرداخت دیمریج (هزینه توقف) و انتقال نمی‌توانند سرمایه‌شان را بدست آورند.

او گفت: «کالاهایی که نرخ پایین دارند، آسیب دیده، خراب شده و تاریخ گذشته به درد تاجران افغان و افغانستان نمی‌خورند. در مورد حدود ۱۲۰۰ کانتینر کالای دیگر که در تورخم، چمن و غلام خان هستند، یا در جاده کمربندی پشاور پارک شده‌اند، یا در مسیر بین کراچی تا لاهور در جایی متوقف مانده و رانندگان پول می‌خواهند، پس از ارزیابی در مورد آنها تصمیم گرفته می‌شود.»

گذرگاه‌های مرزی افغانستان و پاکستان از ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵ و پس از تنش‌ها میان حکومت طالبان و اسلام آباد و درگیری‌های مرگبارمرزی بسته شد و از ۱۶ اکتوبر نیز تجارت ترانزیتی افغانستان در بنادر پاکستان به حالت تعلیق درآمد.

بسته ماندن گذرگاه‌های مرزی بین دو کشور ده‌ها میلیون دالر به تاجران دوطرف زیان وارد کرده است.

اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان به تاریخ ۱۸ دسامبر اعلام کرده بود که با بسته ماندن مرزها، ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دالر به اقتصاد پاکستان زیان وارد شده‌ است.

دولت پاکستان اوایل سال‌جاری میلادی اجازه داد تاجران افغان کالاهای ترانزیتی را از بندر کراچی و بندرهای دیگر این کشور خارج کنند.

پاکستان گفته است که گذرگاه‌های مرزی تا زمانی بسته خواهد ماند که حکومت طالبان افغانستان اقدام مؤثری علیه شبه نظامیانی که به گفته مقام‌های پاکستانی دراین کشور دست به حمله می‌زنند انجام دهد.

اما حکومت طالبان همواره حضور شبه‌نظامیان در خاک افغانستان و استفاده از خاک این کشور علیه پاکستان را رد کرده است.

کابل همچنین گفته است تا زمانی که اسلام آباد تضمین‌های قوی ندهد که از مسیرهای تجاری به عنوان ابزار فشار سیاسی استفاده نکرده و تحت هیچ شرایطی بسته نخواهند شد، اجازه بازگشایی مسیرهای تجاری با پاکستان را نخواهد داد.

کاهش ۴۰ درصدی تجارت افغانستان و پاکستان

حکومت طالبان در ماه جنوری اعلام کرد که از میزان تجارت با پاکستان در مقایسه با دوسال گذشته ۴۰ درصد کاسته شده است.

وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان به تاریخ ۱۰ جنوری اعلام کرد که ارزش مبادلات تجاری بین افغانستان و پاکستان در سال ۲۰۲۴ به ۲/۴۶۱ میلیارد دالر رسید، اما این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۱/۷۶۶ میلیارد دالر کاهش یافت. بزرگترین دلیل کاهش تجارت بین دو کشور بسته ماندن مسیرهای تجارتی در امتداد خط دیورند گفته شده است.

یک روز پیش از اعلام آمار این وزارت، رسانه‌های پاکستانی به نقل از آمارهای رسمی گزارش دادند که در سال ۲۰۲۵ از میزان تجارت این کشور با افغانستان ۵۳ درصد در مقایسه با سال قبل از آن کاسته شد.

پاکستان تا چند سال پیش بزرگترین شریک تجاری افغانستان بود، اما بسته شدن مرزهای دو کشور به‌علت تنش‌های سیاسی و درگیری‌های مرزی باعث شده که ایران به بزرگترین شریک تجاری افغانستان تبدیل شود.

در شش ماه اول سال ۲۰۲۵، ارزش تجارت میان دو کشور به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دالر رسید که بیشتر آن صادرات ایران به افغانستان به ویژه مواد نفتی و گاز مایع بود.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم حدود سه ماه قبل با اشاره به «افزایش قابل توجه تجارت میان ایران و افغانستان» گفته بود که در حال حاضر میزان مبادلات تجاری دو کشور بیشتر از تجارت ایران با تمام کشورهای اروپایی است.

حکومت طالبان در ماه نوامبر گذشته اعلام کرد که به منظور کاهش وابستگی به اسلام‌آباد، تجارت از مسیر ایران و کشورهای آسیای مرکزی را گسترش می‌دهد.