ریچارد بنت: سیاست‌های طالبان سلامت زنان افغانستان را به مرز فروپاشی رسانده است

ریچارد بنت، گزارش‌گر ویژه ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، در گزارشی تازه هشدار داده است که سیاست‌های حکومت طالبان یک «حمله سیستماتیک و سازمان‌یافته» علیه زنان و دختران ایجاد کرده که پیامدهای مستقیم و ویرانگری بر حق آنان به خدمات صحی گذاشته است.

در این گزارش که سه‌شنبه ۲۳ فبروری منتشر شده، آمده است که محدودیت‌های گسترده بر آموزش، کار، رفت‌وآمد و مشارکت اجتماعی، صحت جسمی و روانی میلیون‌ها زن و دختر را در سراسر افغانستان تهدید می‌کند.

بی‌بی‌سی تلاش کرد که واکنش حکومت طالبان را در این زمینه داشته باشد ولی موفق نشد.

گزارش افزوده است که ساختارهای سنتی و نابرابر جنسیتی در افغانستان پیش از بازگشت طالبان نیز مانع دسترسی برابر زنان به خدمات درمانی بود، اما اکنون این نابرابری‌ها به‌صورت «قانون‌مند و اجباری» اعمال می‌شود.

براساس گزارش زنان شرکت‌کننده در این تحقیق گفته‌اند که تصمیم‌گیری درباره سلامت آنان بیش از گذشته در اختیار مردان خانواده قرار گرفته و حتی در موارد اضطراری نیز بدون همراهی یک محرم امکان مراجعه به مراکز درمانی وجود ندارد.

در این گزارش آمده که سیاست‌های حکومت طالبان باعث شده که «به‌شدت دسترسی زنان و دختران به خدمات درمانی فوری تضعیف شود و مستقیماً حق حیات آنان را تهدید می‌کند».

این نهاد افزوده که شرط وجود محرم برای زنان، باعث تأخیر یا جلوگیری از دریافت درمان به‌موقع برای زنان می‌شود و چنین تاخیرهای می‌تواند مرگبار باشد.

آقای بنت در این گزارش با اشاره به نمونه‌های متعدد، از جمله زنی در ولایت بلخ که «به‌دلیل نداشتن محرم» مجبور شد کودک خود را مقابل شفاخانه به دنیا بیاورد، تأکید می‌کند که این محدودیت‌ها جان زنان و کودکان را به خطر انداخته است. او همچنین می‌گوید الزام حجاب سخت‌گیرانه و برخوردهای تنبیهی مأموران حکومت طالبان باعث شده بسیاری از زنان از ترس بازداشت یا تحقیر، مراجعه به مراکز درمانی را به تعویق بیندازند.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که کاهش شدید کمک‌های بین‌المللی، به‌ ویژه در سال ۲۰۲۵، وضعیت را بحرانی‌تر کرده و صدها مرکز درمانی به دلیل کمبود بودجه تعطیل شده‌اند. این در حالی است که افغانستان همچنان به‌ شدت به کمک‌های خارجی وابسته است و بیش از ۱۴ میلیون نفر به خدمات صحی اضطراری نیاز دارند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل هشدار می‌دهد که ادامه این روند نه‌تنها حقوق زنان و دختران را نقض می‌کند، بلکه آینده کل نظام صحی افغانستان را تهدید خواهد کرد. او از جامعه جهانی خواسته است برای جلوگیری از «فروپاشی کامل سلامت زنان» اقدام فوری و هماهنگ انجام دهد.

مرگ و میر مادران تحت حاکمیت طالبان افزایش یافته است

در این گزارش به مرگ و میر مادران در افغانستان اشاره شده و آمده است که براساس آمار بانک جهانی این کشور بالاترین نسبت‌های مرگ و میر مادران را در جهان دارد. آمار این نهاد نشان می‌دهد که بین سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۳ میزان مرگ و میر از هر ۱۰۰ هزار مورد زایمان، از ۱۳۱۱ مورد به ۵۲۱ مورد کاهش یافته بود، ولی با بازگشت طالبان به قدرت این روند در حال معکوس شدن است و میزان مرگ و میر درهر ۱۰۰ هزار تولد به ۶۳۸ مورد افزایش یافته است.

در این گزارش اخطار داده شده که ممنوعیت آموزش زنان می‌تواند تاثیرات ویرانگر بر سیستم صحت این کشور داشته باشد و در حال حاضر هم کمبود شدید کارکنان زن در حوزه سلامت محسوس است و تحلیل اخیر نشان می‌دهد که زنان تنها ۲۷ درصد از داکتران عمومی، ۱۸ درصد از داکتران متخصص و ۲۹ درصد پرستاران را در این کشور تشکیل می‌دهند.

او افزوده که براساس بررسی که در سال ۲۰۲۴ انجام شده است، از حدود ۱۵ میلیون زن در این کشور حدود ۴/۱ میلیون نفر به خدمات صحی قابل اعتماد دسترسی دارند.

این گزارش از شیوع سوءتغذیه کودکان به‌طور گسترده سخن گفته و در آن آمده است که برآورد می‌شود، نزدیک به ۳/۷ میلیون کودک زیر پنج سال از سوءتغذیه حاد رنج ببرند، در حالی که تقریباً ۹۰ درصد آنان در فقر غذایی زندگی می‌کنند.

براساس این گزارش داده‌های سال گذشته نشان می‌دهد که بیشتر این کودکان (حدود ۵۷ تا ۶۱ درصد) دختران هستند که از سوء تغذیه مفرط رنج می‌برند.

عدم دسترسی به غذا، آب سالم و خدمات بهداشتی، موجب تثبیت کوتاه‌قدی ناشی از سوءتغذیه و کم‌خونی می‌شود.