یائسگی می‌تواند علایمی مانند آلزایمر در زنان ایجاد کند

یافته‌های یک تحقیق در بریتانیا نشان می‌دهد که یائسگی تأثیری مشابه به آلزایمیر بر مغز زنان می‌گذارد.

از دست دادن «ماده خاکستری» در قسمتی از مغز که مسئول حافظه و احساسات است شاید بتواند علت این‌که چرا زنان بیش از مردان در معرض ابتلا به بیماری زوال عقل (اختلال حافظه) قرار دارند را، توضیح دهد.

این تحقیق روی ۱۲۵ هزار زن انجام شده که مغز ۱۱ هزار نفرشان تحت اسکن مغز (MRI) قرار گرفتند.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که حتی هورمون‌درمانی هم مانع از دست رفتن ماده خاکستری در مغز شماری از بیماران نشد.

پروفیسور باربارا سهاکیان، محقق ارشد دانشگاه کمبریج، می‌گوید:« تغییری که ما مشاهده کردیم در نقاطی از مغز ایجاد شده که معمولا به وسیله آلزایمیر هدف قرار می‌گیرد.»

او می‌افزاید: «بنابراین یائسگی می‌تواند در نهایت زنان را بسیار آسیب‌پذیر بسازد. هر چند این پایان ماجرا نیست اما این تحقیق نشان می‌دهد که چرا زنان دو برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند. »

در یائسگی این نقاط مغز متأثر می‌شوند:

ماده خاکستری از حجرات عصبی و دنرایت‌های آن‌ها تشکیل شده است، برآمدگی‌های کوتاهی که با حجرات عصبی مجاور ارتباط برقرار می‌کنند.

ماده سفید از اکسون‌های دراز حجرات عصبی تشکیل شده‌اند که پیام‌های مغزی را به بخش‌های دورتر مغز و نخاح شوکی انتقال می‌دهند.

کمک بخواهید

به اساس رهنمود سیستم صحی بریتانیا، هورمون‌درمانی می‌تواند برای درمان علایم یائسگی مانند اختلال خواب و احساس ناگهانی گرمای بدن توصیه شوند.

با این‌حال محققان می‌گویند که درک کمی از تأثیر یائسگی و هورمون‌درمانی بر مغز، حافظه و خلق‌وخو دارند.

این مطالعه دریافته که زنانی که هورمون‌درمانی داشتند سلامت روان شان بیشتر در معرض خطر بوده است. اما بیشتر زنان حتی پیش از هورمون‌درمانی نیز از سلامت روان ضعیف‌تر رنج می‌بردند.

داکتر کریستیل لانگلی، دستیار محقق، می‌گوید که شناخت مشکلاتی که همراه با یائسگی به زنان دست می‌دهد مهم است: «ما باید نه تنها به سلامت جسمی زنان در دوران یائسگی بلکه به سلامت روان شان نیز توجه کنیم.»

او می‌افزاید:«دراین شرمی نیست که دیگران را از آن‌چه شما می‌کشید مطلع کنید و کمک بخواهید.»

یائسگی از «یائِس» در زبان عربی به‌معنای «بازایستادن/قطع شدن» گرفته شده است و در لغت‌نامه دهخدا نیز به معنای پایان دورۀ تولیدمثل در زن که با قطع دوران قاعدگی و بعضی تغییرات جسمی دیگر بروز می‌کند، ترجمه شده است.

یائسگی به طور طبیعی حول و حوش ۵۱ سالگی روی می‌دهد.

این رویداد نشانهٔ پایان دوران باروری و شروع مرحلهٔ تازه‌ای از زندگی است.

پیش از یائسگی عادت ماهانه نامنظم می‌شود که به آن دوران پیش‌یائسگی می‌گویند و به طور‌متوسط از حدود ۴۶ سالگی شروع می‌شود.

این دورانی است که بیشتر زنان متوجه می‌شوند عادت ماهانه نامنظم یا شدید شده است و احساس درد و مشکلات جسمی دیگر دارند که پیش از آن نداشته‌اند.

پروفیسور چانا جایاسینا، کارشناس هورمون از کالج امپریال لندن، می‌گوید: «تأثیر هورمون‌درمانی بر سلامت مغز در دوره یائسگی همچنان یک موضوع مورد بحث است، و آزمایش‌های کلینیکی سنتی مانند طرح ابتکار سلامت زنان در پاسخ‌گویی آن ناکام مانده است. به هر حال این مسأله‌ای پیچیده اما مهم است که میلیون‌ها زن در بریتانیا از آن رنج می‌برند که درخور توجه جدی در آینده است.»

میشیل دایسون، از انجمن آلزایمر بریتانیا، گفت که زنان دو سوم افراد مبتلا به آلزایمیر را در این کشور تشکیل می‌دهند.

او می‌افزاید: «ما تاکنون به این درک نرسیده ایم که چرا زنان بیشتر از مردان مستعد این بیماری اند، گفته می‌شود که هورمون‌ها نیز در آن نقش‌ داشته باشند.»

این مطالعه گسترده بر شواهد تأثیر پساقاعدگی بر سلامت مغز به شمول تأثیرات فیزیکی آن که از دست دادن حجم مغز است، می‌افزاید.»

خانم دایسون می‌افزید: «بدون بررسی طولانی مدت شرکت‌کنندگان که آیا آن‌ها بعدتر دچار زوال عقل می‌شوند یا خیر نمی‌توانیم بگوییم که تغییراتی که به سبب یائسگی در مغز زنان ایجاد می‌شود منجر به بروز زوال عقل در زنان شود.»

او افزود که مرتب ورزش کردن، سگرت نکشیدن و محدودیت در مصرف الکول می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.