Gan John Ifans yn Efrog Newydd

Yn gyfan gwbl haeddiannol, buddugoliaeth syfrdanol, fyth gofiadwy Barrack Obama a hawliodd y penawdau bras yn Efrog Newydd ac yn yr Unol Daleithiau yn ystod yr wythnos a aeth heibio.

Neithiwr ychwanegodd y bocsiwr o Drecelyn, Joe Calzaghe, ei gyfraniad personol e at gofnod hanesyddol y cyfnod oherwydd ym Madison Square Garden naddodd y Cymro le parhaol yng nghrombil y gamp o focsio.

O flaen torf o dros 14,000, sefydlodd y gŵr 36 mlwydd oed ei le ar lechen yr anfarwolion. Dengys yr ystadegau moel i Joe guro'r anfarwol Roy Jones ar bwyntiau dros ddeuddeng rownd.

Ffaith sy'n ychwanegu carreg filltir arall at ei record ryfeddol o lwyddiannau ers iddo gamu i'r sgwâr proffesiynol am y tro cynaf ym mis Hydref 1993.

Ers yr ymddangosiad cyntaf hwnnw, concrodd y Cymro bob gwrthwynebydd a osodwyd o'i flaen. Yn y talwrn ym Madison estynnodd ei record ddilychwyn i chwe gornest a deugain yn olynol.

Ond yn ddi-os y mae'r ffeithiau moel yn celu llawer am y ddrama a'i ymdrech arwrol wrth guro'r gŵr a greodd ei nod byth cofiadwy ei hun yn gynharach. Rhwng 1993 a 2004, Jones fu'r cyntaf ers Bob Fitzsimmons ym 1897 i deyrnasu mewn pedwar pwysau gwahanol - y canol (11 stôn 6 pwys), yr uwch-ganol (12 stôn) y is-drwm (12 stôn a hanner) a'r pwysau trwm.

Y gwir plaen amdani yw nad oedd rhaid i Calzaghe wynebu Jones yn y sgwâr ond ers i'r Cymro ennill ei goron uwch-ganol (WBO) y byd yn erbyn Chis Eubank yn Hydref 1997, llwyddodd i amddiffyn coronau'r pwysau ar un tro ar hugain ac uno'r cyfan drwy ychwanegu teitlau'r WBA, y WBC a'r IBF.

Serch hynny, teimlodd na fu ei lwyddiannau yn y sgwâr yn derbyn y gydnabyddiaeth deilwng, a phenderfynodd fentro'r cyfan ar godi pwysau a herio'r goreuon mewn dosbarthiadau uwch.

Yn hytrach nag aros gartref a mwynhau ei olud a'i gyfoeth, chwiliodd am orchwylion mwy heriol. Penderfynodd wynebu un o gewri'r gamp, Bernard Hopkins, yn Las Vegas.

Yno daeth profiad poenus i'w ran gafodd ei lorio yn y rownd gyntaf, ond cododd o'r cynfas (fel y gwnaeth ar ôl derbyn yr un ffawd yn erbyn Byron Mitchell a Kabary Saleem, yn gynharach yn ei yrfa) ac aeth yn ei flaen i hawlio buddugoliaeth ar bwyntiau.

Cael ei lorio yn y rownd gyntaf yn erbyn Jones y tro hwn ond cynyddodd ei benderfyniad a chwyddodd ei galon. O reidrwydd, enillodd Jones y rownd agoriadol o ddeg pwynt i wyth ond ym marn y tri beirniad swyddogol ei oruchafiaeth yn y rownd gyntaf oedd ei unig lwyddiant.

Cododd a newidid Calzaghe ger ac o hynny ymlaen efe a deyrnasodd.

Yn gyson gadawodd i'w freichiau ddisgyn yn is na'i ganol. Credai'r mwyafrif ohonom fod honno'n dacteg annerbyniol o fentrus ond ni lwyddodd ei wrthwynebydd i ddryllio'r amddiffyn yr un modd effeithiol eto.

Aeth Calzaghe yn ei flaen o nerth i nerth. Glaniodd ei ddwrn chwith a gleisiodd lygad chwith Jones, ac yna torrodd ddwrn de'r Cymro gwt anferth rhwng llygad chwith ac ael yr Americanwr. O hynny ymlaen gwyddai Calzaghe y byddai'n gwireddu ei ddymuniad.

O'r seithfed rownd ymlaen bu Joe yn tra arglwyddiaethu a seliodd buddugoliaeth gwbl ddigamsyniol.

Beth nesaf iddo? Gwrthododd ymhelaethu yn ystod ei araith ar ôl yr ornest ond ar ôl treulio oriau lawer yn ei gwmni yn ystod y pymtheng mlynedd diwethaf, gwn fod dwy elfen yn bwysicach iddo nag unrhyw ystyriaeth arall.

Yn gyntaf, ei ddyhead i encilio a rhoi'r gorau i'r gamp gan barhau a'i record ddilychwyn. Yn ail, yr ysfa fu ynddo ers y dechrau i glosio, ac o bosib, guro record fyd ei arwr Rocky Marciano o 49 o ornestau heb golli.

Gyda Joe nawr a chyfanswm o 46, rhagwelaf o leiaf un ymddangosiad ganddo yn Stadiwm y Mileniwm i'w gwneud yn 47.

A fydd e y pryd hynny yn rhoi'r gorau ac ymddeol? Pwy a ŵyr? Amser a ddengys. Ond beth bynnag ddigwyddith, diolch iti Joe a llongyfarchiadau calonnog.