Tư liệu về November 2009

Không nên đùa với điện nguyên tử

olkiluoto1466.gifQuốc hội Việt Nam vừa bỏ phiếu chấp thuận dự án xây nhà máy điện hạt nhân. Mừng hay lo chưa rõ, một số chuyên gia cho rằng đây chỉ là điểm khởi đầu của một giai đoạn nhiều thách thức sắp xảy đến.

Cứ cho rằng từ nay trở đi chính phủ đã được bật đèn xanh để lên dự án, chọn công nghệ, tìm nhà thầu, đàm phán về vốn đầu tư, chọn nơi chôn thanh nhiên liệu đã dùng qua, đào tạo nhân lực, hình thành chiến lược chống khủng bố, bên cạnh vô vàn những chuyện khác...

Nhiều công dân Việt Nam mong muốn các ý kiến phản biện của khoa học gia và đại biểu quốc hội kêu gọi lối suy nghĩ cẩn trọng và có trách nhiệm về điện hạt nhân đã được ông Bộ trưởng Công thương để ý tới.

Và tôi hoàn toàn hiểu trăn trở của chuyên gia cũng như các vị dân cử về khả năng hoàn thành dự án loại vô tiền khoáng hậu này tại Việt Nam.

Xây nhà máy điện hạt nhân là một dự án thuộc loại lớn, tinh vi và phức tạp. Có ý chí hay có sự hậu thuẫn của Quốc hội thôi chưa đủ.

Rất ít nhà máy điện hạt nhân trên thế giới hoàn tất trong thời hạn đề ra, và thường tốn thêm vài tỷ đôla so với ngân sách ban đầu.

Điều này xảy ra ngay tại Phần Lan, một nước công nghệ phát triển ở Bắc Âu. Quốc gia này đã làm ngạc nhiên thế giới khi quyết định xây một lúc nhiều lò phản ứng.

Hiện Phần Lan có 4 lò đang hoạt động. Công suất tương tự như hai nhà máy hạt nhân sắp xây tại Ninh Thuận. Tuy nhiên quá trình xây lò thứ 5 đang gặp nhiều trục trặc ngoài ngoài dự kiến. Anh Quốc là nước đầu tiên tại Âu châu đưa điện hạt nhân hòa lưới quốc gia. Nhà máy đặt tại Calder Hall, vùng Cumbria đi vào hoạt động năm 1956. Cho đến nay nước này có 19 lò phát điện.

Cơ quan giám sát lò hạt nhân của Anh cho hay tất cả các nhà máy điện hạt nhân tại hòn đảo nước Anh đều xây lâu hơn thời gian hợp đồng. Tại Phần Lan, Công ty Pháp Areva là tổng thầu xây lò phản ứng thứ năm tại nước này. Đây là lò thuộc thế hệ thứ ba, loại Evolutionary Power Reactor (EPR), với các đặc điểm an toàn, giá cả phải chăng, có thể sản xuất hàng loạt.

Theo điều tra của chương trình tin tức Newsnight của BBC, tiến độ thi công lò này đang bị chậm mất ba năm, chi phí đắt hơn vài tỷ đôla so với dự tính ban đầu. Đã thế nhà thầu xây dựng mắc phải 3.000 lỗi trong quá trình xây cất, hoặc đổ nền móng.

Theo Newsnight, Cơ quan Giám sát Lò hạt nhân của Phần Lan (STUK) đã yêu cầu ngưng xây dựng một số lần do quan ngại về an toàn. Petteri Tiippana giám đốc của STUK cho Newsnight hay, thật khó hoàn tất dự án điện hạt nhân theo thời hạn đề ra vì rất ít công ty xây dựng đáp ứng được độ chuẩn xác về xây cất mà dự án năng lượng hạt nhân đòi hỏi.

Lý do, theo ông Tiippana, gần đây thế giới xây ít lò phản ứng hạt nhân, các hãng xây dựng không tích lũy được kinh nghiệm. Ông đặc biệt quan ngại về chất lượng bê tông dùng làm móng lò. "Công ty xây dựng dùng bất cứ loại xi măng nào họ có trong tay, trong khi phần này cần độ kết dính và sự ổn định cao nhất," ông Tiippana cho Newsnight hay.

Ban đầu công ty Areva của Pháp có thể đã quá lạc quan. Khi ký hợp đồng họ nhất mực nói rằng đến tháng Năm 2009 công ty sẽ bàn giao lò hạt nhân EPR cho Phần Lan. Và nói rõ, dự án sẽ không bị đội giá, thời gian hoàn tất như hứa hẹn.

Đến nay Areva dọa bỏ cuộc giữa chừng, trừ phi chính phủ Phần Lan bơm thêm tiền cho dự án. Họ dự tính đến 2012 mới xây xong lò này. Chi phí sẽ đắt hơn dự tính ban đầu khoảng 3 tỷ euro.

Vậy bằng cách nào Việt Nam xây nhà máy điện hạt nhân mà không bị đội giá? Liệu Cơ quan giám sát An toàn hạt nhân của Việt Nam có quyền, và đủ kiến thức, yêu cầu ngưng xây các hạng mục mà họ cho là thiếu an toàn?

Có phải quá trình xây nhà máy điện hạt nhân là một cuộc hành trình đầy trắc trở?

Hãy cho tôi biết ý kiến của bạn.

Hai lần thăm Lenin

Phân loại:

Nguyễn HùngNguyễn Hùng|2009-11-16, 8:40

Bình luận (9)

526-360-lenin-5.jpg
Cuối cùng tôi cũng viếng thăm thi hài được bảo quản tốt nhất hành tinh bằng các kỹ thuật thời hiện đại.

Lăng Lenin nằm giữa Quảng Trường Đỏ, bao quanh ông là vô số bia mộ của các nhà lãnh đạo Xô Viết trong đó có người từng được ướp xác và nằm cạnh ông tám năm cho tới khi thất sủng, Joseph Stalin.

Đối diện lăng Lenin là tòa nhà bách hóa tổng hợp GUM từ thời Xô Viết mà nay là chỗ mua sắm của giới giàu sang, đằng sau là tường Kremlin vốn được xây để bảo vệ Moscow cổ xưa.

Phía bên trái là nhà thờ Thánh Vasily với những mái vòm hình củ hành nhiều màu, bên phải là Bảo tàng Lịch sử màu đỏ sẫm.

Khi Chủ nghĩa Cộng sản còn thống trị trên mảnh đất bây giờ gọi là Liên bang Nga, trên Quảng Trường Đỏ còn có Bảo tàng Lenin, nằm ngay gần Bảo tàng Lịch sử bây giờ.

Trong khu vực Quảng Trường Đỏ hiện đại cũng còn có một khu buôn bán lớn ở dưới lòng đất được gọi là Manesh và tôi có thể nhìn thấy quảng cáo hàng hóa mới tại khu này từ khi còn ngồi trên taxi trên đường tới lăng Lenin.

Tôi lên taxi lúc 8:30 sáng, đường vào trung tâm Moscow tắc khủng khiếp, mùi khói từ những chiếc xe cũ kỹ phả vào không khí làm tôi có cảm giác nghẹt thở.

Cũng may được bác taxi, Mikhail, hay chuyện, lại đã từng ở Moscow khá lâu và thông thạo ngõ ngách.

Tôi hỏi bác tại sao ở Moscow có tàu điện ngầm, xe điện chạy đường ray, xe điện bánh hơi, tàu chạy trên không, cộng thêm ba đường vành đai thế mà vẫn tắc.

Bác bảo tại người ta tổ chức giao thông lộn xộn và văn hóa đi xe còn lộn xộn hơn.

Năm tiếng xếp hàng

Bác taxi cũng tỏ vẻ quan tâm tới Việt Nam và còn kể cho tôi nghe chuyện châm biếm ở Liên Xô cũ thời cuộc chiến biên giới Việt - Trung 1979 về sự sẵn sàng bảo vệ đồng minh của anh cả.

Chuyện kể khi đó báo chí Nga đưa tin:

Quân bành trướng Trung Quốc đang giày xéo Việt Nam, chúng ta đã gửi gấp cho Việt Nam máy kéo.

Việt Nam đã từng dùng máy kéo để bắn tên lửa lên được tận vũ trụ.

Quân bành trướng Trung Quốc đang dọa sẽ dùng cả vũ khí hạt nhân.

Trong trường hợp đó chúng ta sẽ chuyển ngay máy cắt cỏ cho người anh em Việt Nam.

Hết chuyện giao thông, Việt Nam, tình yêu vodka của người Nga, chuyện gia đình bác lái taxi, tôi quay ra hỏi ông về Lenin.

Ông nói dĩ nhiên ông được học về Lenin ở trường phổ thông như bao học sinh Liên Xô.

Mikhail kể hồi năm 1973 ông vào lăng Lenin. Ông tới lăng lúc 5h sáng và năm tiếng đồng hồ sau mới vào tới trong.

Tôi hỏi ông người ta có khóc khi thấy ông Lenin trong lăng không, ông nói 'có'. Nhưng riêng ông "không có ấn tượng gì".

Dò kim loại

Chúng tôi ngồi trong taxi 90 phút thì tới trung tâm, đoạn đường đáng ra chỉ đi mất khoảng 30 phút.


Khi xe đỗ phía bên tòa nhà GUM, tôi nhìn đồng hồ đúng 10 giờ. Bỏ hết mọi thứ lại trong xe, kể cả ví và thắt lưng, tôi chạy nhanh sang phía lăng Lenin.

Tới nơi thấy cửa đóng im ỉm, nhưng chưa kịp hỏi anh công an đứng gác thì thấy cửa mở.

Có lẽ đồng hồ trong xe hơi nhanh, hoặc lăng mở cửa chậm hơn 10h chút ít.

Anh công an chỉ tôi đi vòng qua Bảo tàng Lịch sử và đứng xếp hàng ở bên hông bảo tàng.

Trước tôi có chừng 50 người xếp hàng. Mỗi lần họ cho 20-25 người đi qua, tôi nằm trong tốp thứ hai được vẫy vào.

Đến ngang cửa hông Bảo tàng Lịch sử, song song với tường Kremlin, mọi người phải đi gửi túi to và máy ảnh trước khi bước qua cửa kiểm tra có thiết bị dò kim loại.

Tôi đã để hết mọi thứ ở ngoài lên bước thẳng vào khu lăng tẩm, đi ngang qua các bia mộ, các cảnh sát bảo vệ và tiến vào cửa lăng.

Hồng hào

Những cảnh sát trước lăng ra dấu đề nghị mọi người bỏ tay ra khỏi túi, cởi mũ trước khi vào trong. Tôi đi qua ba vị trí cảnh sát đứng, 25 bậc thang xuống dưới, rẽ sang phải đã nhìn thấy Lenin nằm trên kệ cao, phía trên có tấm che như kiệu vua chúa ngày xưa.

Tôi đi lên mấy bậc thang và đi vòng quanh Lenin. Ông trông hồng hào, hàng ria đen vẫn còn nguyên.

Nhìn những bức ảnh chụp ông nhợt nhạt trên mạng, tôi không nghĩ lại được trông ông trong thể trạng tốt như thế.

Những người công an đứng ở bốn góc trong phòng Lenin nằm ra dấu để mọi người không đi quá chậm.

Lúc đó trong lăng chỉ có tôi và bốn năm người nữa. Tôi ra khỏi lăng nhìn đồng hồ trên điệm Kremlin mới có 10h25.

Lần hai

Mải nhìn mặt Lenin quá, tôi chưa kịp để ý ông nằm như thế nào, mặc quần áo màu gì.

Thấy vẫn còn sớm, tôi lại ra xếp hàng vào lăng lần thứ hai.

Chỗ xếp hàng ở bên ngoài không có nhiều người, tôi cứ thế đi vào.

Tới cửa dò kim loại, cô cảnh sát ngạc nhiên vừa cười vừa hỏi "lại vào nữa à" rồi chỉ cho cô bạn là có người vừa mới vào lăng lại muốn vào nữa.

Đã có sẵn kinh nghiệm, trước khi vào lăng lần thứ hai tôi cởi mũ, bước vào.

Lại đếm đủ 25 bậc thang xuống, lại những cái chỉ tay về phía trước, lại trèo lên một số bậc thang và tôi lại đứng trước thi hài của người mà có cây viết Nga cả gan gọi là "vật thể" hay "cái mà được gọi là Lenin" cho đến khoảng 7h tối ngày 21/01/1924.

Lần này tôi vào, cả phòng Lenin nằm chỉ có hai vị khách. Tôi đứng lại một chút thì được ra dấu đi tiếp.

Hôm đó Lenin diện áo sơ mi trắng, đeo cà vạt và mặc comple thẫm màu.

Hai tay ông nắm lại và để hai bên bụng.

cropped-church.jpg

Mùa đông, tôi để cả áo ấm đi vào nên không cảm giác được nhiệt độ trong lăng có lạnh lắm không.

Thời gian tôi ở trong lăng có lẽ chỉ chưa tới năm phút. Lúc ra nhìn đồng hồ mới có 10h40 phút.

Trật tự

Dù sao lăng Lenin cũng cho người ta thấy nếu người Nga muốn làm điều gì, người ta có thể làm được và làm được trong trật tự.
Người ta nói một trong những lý do thi hài của Lenin còn 'tốt' cho tới ít nhất 100 năm nữa là cách người ta xây lăng.

Nhưng không rõ liệu người ta có để cho ông Lenin nằm thêm ở đó lâu nữa không.

Hiện giới lãnh đạo Nga tạm để yên lăng Lenin nhưng ngoại trừ những người cộng sản mà nay đã là thiểu số ở Nga, không nhiều người muốn thấy có "nghĩa trang" ở ngay giữa trung tâm thành phố.

Bác lái taxi Mikhail nói chính ông Lenin cũng không muốn nằm đó, còn một anh an ninh Nga ngoài 30 tuổi nói chi phí để giữ Lenin quá lớn.

Điều mà tôi thích nhất ở lăng Lenin là sự trật tự và có tổ chức.

Nước Nga hiện nay vẫn đang trong quá trình phát triển với quá nhiều vấn đề.

Dù sao lăng Lenin cũng cho người ta thấy nếu người Nga muốn làm điều gì, người ta có thể làm được và làm được trong trật tự.

Môi trường cho tài năng Việt

Trong lúc Việt Nam lo làm Hội nghị Việt kiều thì quốc tế lại chú ý đến hai người gốc Việt nổi tiếng khác, Trung tá Lê Bá Hùng của Hải quân Hoa Kỳ và Bộ trưởng Philipp Roesler của Đức.

Hình Trung tá Hùng đứng trước phần mộ tổ tiên, xem ảnh gia đình treo trên tường nhà ở Huế và gặp thân nhân được đăng trên New York Times như sự trở về vinh quanh mà đầy tình người của một sĩ quan Mỹ gốc Việt tị nạn.

Câu chuyện Trung tá Hùng, mới 39 tuổi, cũng giống như Bộ trưởng Y tế Đức Philipp Roesler, 36 tuổi không khỏi rơi vào cuộc tranh luận muôn thuở.

Đó là câu hỏi thành công có được nhờ di truyền, gốc tích hay môi trường, nature or nurture?

Trước hết xin bàn về di truyền hay tố chất riêng.

Hai người trẻ này hẳn cũng phải có những năng lực, trí tuệ và ý chí trên mức bình thường.

Ai sống ở nước ngoài cũng biết vươn lên 'bằng bạn bằng bè' trong nghề buôn bán, nghề tự do cũng đã khó, còn 'làm sếp lớn' với người bản địa ở Âu Mỹ là chuyện rất, rất khó.

Xã hội và gia đình

Nhưng cũng không thể không ghi nhận rằng họ lớn lên trong môi trường bậc nhất thế giới cả về giáo dục, tính dân chủ và nhân văn của Hoa Kỳ và Đức.

Bởi cũng có hàng trăm nghìn thanh thiếu niên gốc Á châu trưởng thành ở Phương Tây; như chỉ riêng số con nuôi gốc Hàn có cha mẹ Mỹ trắng lên tới 133 nghìn, nhưng không phải ai cũng thành đạt.

Tuy thế, theo tôi, ngoài những yếu tố riêng và môi trường chung, cộng với cả sự may mắn thì gia đình của họ đã đóng vai trò quyết định.

Đặc biệt, điều toát ra từ hai con người này là tình cảm với bố.

Cuộc trả lời phỏng vấn BBC World Service của anh Hùng gần như là một lời suy tư, một cuộc đối thoại với bố, ông Lê Bá Thông, cựu sĩ quan Hải quân Việt Nam Cộng Hòa.

Còn với Philipp Roesler, theo những gì tôi đọc ở báo Đức và người Việt ở Đức kể lại, sự nghiệp của anh cũng nhờ nhiều ở người cha.

Cũng là một quân nhân, ông chính ông đã hướng nghiệp để Philipp vào đơn vị quân y phục vụ một thời gian trước khi tham gia chính trị tại bang Niedersachsen của Đức.
roesler226.jpg
Báo chí Đức cũng chú ý rằng khi Philipp còn nhỏ xíu, bà mẹ đã bỏ bố con cậu.

Truyền thông bên này tôn trọng tính riêng tư nên không nhắc gì về bà mẹ nuôi kia nữa nhưng tôi thấy thật cảm động trước câu chuyện ông bố Đức một mình nuôi cậu con gốc Việt thành tài.

Ông cũng hẳn đang rất tự hào vì con.

Tình cha, dù là người Việt, hay người nước ngoài, đã tạo ra điều kỳ lạ.

Những người thành công trước hết là có sự ủng hộ, yêu thương, niềm tin vào họ của gia đình.

Với Philipp Roesler nay là người vợ, cô Wiebke.

Báo Đức kể chính cô đã khuyến khích chồng về thăm lại Việt Nam năm 2006, để sau này "có thể kể cho các con quê cha là thế nào".

Nay Philipp đã có thế kể chuyện Việt Nam cho hai con gái song sinh một tuổi, Grietje cùng Gesche.

Anh cũng không quên quá khứ của mình khi dự lễ khánh thành tượng đài thuyền nhân Việt Nam tỵ nạn ở khu vực cầu cảng Hamburg hồi tháng 9.

Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng vì cho dù Roesler hoàn toàn chỉ nói tiếng Đức, người Đức vẫn coi anh là người Việt Nam.

Một người quen của tôi ở Berlin kể khi ra trạm xá được nghe vị bác sĩ người Đức nói: "Nay người Việt Nam của bà làm Bộ trưởng của tôi rồi đấy".

Và với người Việt chúng ta ở khắp nơi, ai cũng có quyền tự hào về Philipp hay Lê Bá Hùng nhưng cũng đừng nên quên câu chuyện của họ nói lên hai điều.

Một là có những người Việt, hay gốc Việt vốn thông minh, đầy năng lực sẽ tỏa sáng nếu có điều kiện tốt.

Đây là vế 'lạc quan' cho mọi người Việt bất kể ở đâu.

Về lâu dài, chắc chắn sẽ còn nhiều người gốc Việt trên thế giới, nhất là tại Úc, Âu và Mỹ thành công vượt bậc, gây sự ngạc nhiên, thán phục lẫn ghen tị của bạn bè các xứ.

Điều thứ hai tôi muốn nói là cả hai anh Hùng và Philipp trước hết làm những người con của Nam Việt Nam, có số phận gắn liền với cuộc chiến và biến cố 1975.

Việc này không chỉ gợi đến môi trường hậu chiến ở Việt Nam mà còn đặt ra câu hỏi về di chứng của nó vẫn đang cản trở cơ hội thăng tiến của giới trẻ hôm nay.

Vì nếu còn ở Việt Nam, số phận của Hùng và Philipp hẳn đã rất khác.

Đây là vế 'kém lạc quan' cho câu chuyện còn dài về môi trường sống cho trẻ em và thanh thiếu niên ở Việt Nam.

Nhà tù của 'công an nhân dân' ở Berlin

stasi-prison-466.gifMột cây viết của Ba Lan, ông Janusz Reykowski từng nói thuyết Marx-Lenin chỉ nói đến cách giành quyền lực nhưng không nói rời bỏ ra sao.

Nhà tù của công an Stasi tại Berlin đã phần nào cho tôi câu trả lời vì sao Đông Đức sụp đổ.

Nhà ngục Berlin-Hohenschönhausen, nay là khu tưởng niệm quốc gia (Gedenkstätte) trông thật đơn sơ, chẳng khác gì một xưởng đóng gạch ở ngoại thành Hà Nội.

Trước mấy lần cổng sắt là hai ba chiếc xe bus chở du khách theo tuyến thăm Berlin.

Tôi nhập vào nhóm nghe thuyết minh tiếng Anh trong lúc một nhóm khác thì đi theo người hướng dẫn bằng tiếng Đức, chứng tỏ đến nay người Đức vẫn cũng muốn biết chỗ này.

Người hướng dẫn du lịch, một phụ nữ Đức trung tuổi, đeo kính, tóc đã bạc nhiều không giấu được vẻ xúc động khi dẫn chúng tôi xuống căn hầm nơi đặc vụ Liên Xô (NKVD) giam tù từ 1945.

Thì ra, nhà tù cũng có giấy khai sinh hẳn hoi.

Sau khi Đức Quốc xã bị bốn đồng minh chiếm đóng, Liên Xô làm chủ vùng này và biến một khu nhà xưởng thành trại tạm giam.

Phòng giam nhỏ, giường ngắn chỉ chừng 1,6 mét, được dùng để nhốt những người Đức có chiều cao hơn thế.
stasi-torture-chamber226.gif
Hướng dẫn viên nói đấy là cách để tù nhân chỉ có thể ngủ co chân.

Một xà-lim nhỏ tí chừng 6-7 mét vuông có thể nhốt mười mấy người.

Mồ hôi của tù toát ra, tạo độ ẩm khắp các khu tường và tóc của phụ nữ bị giam lâu bị mốc.

Tù bị nhốt trong các phòng hoặc hoàn toàn chìm trong bóng tối nhiều ngày liền, hoặc chiếu đèn liên tục để họ mất hết cảm giác về thời gian.

Thấy một cô gái trong tour đã nhăn mặt xúc động, bà hướng dẫn nói: "Lát nữa mời quý vị xem phòng tra tấn để biết sự thực kinh hoàng ra sao".

Sau khi Cộng hòa Dân chủ Đức ra đời, công an Stasi tiếp quản nhà tù và tiếp tục hoặc thậm chí nâng cấp một cách 'sáng tạo' nhiều cách tra khảo.

Đến một xà-lim được lót trong bằng các tấm cao su, người hướng dẫn giải thích đây là buồng giam dạng "bể nước" (xem hình bên).

Tù nhân bị giam trong bóng đen hoàn toàn, đứng, ngồi, ăn ỉa đều ngập nửa mình trong nước.

Một chỗ khác là hốc hình chữ nhật khoét vào tường, xung quanh có đai sắt để phạt tù ở tư thế khom người nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày liền.

Họ sẽ bị mất hết cảm giác và phản xạ của cơ thể và hệ thần kinh.

Một bộ phận khác lại chỉ là hai chậu nước.

Người tù bị kẹp đầu vào giữa, nước từ chậu trên liên tục nhỏ xuống qua một lỗ nhỏ vào đỉnh đầu.

Sau nhiều giờ như thế, mỗi giọt nước rơi xuống là một cú giáng mạnh vào sọ não.

Để tránh nó, nạn nhân chỉ có cách ngụp mặt vào chậu nước phía trước.

Xem đến đó thì cả nhóm du khách trong đó có tôi lặng đi không hỏi thêm gì...

Không bao giờ sai

Bà hướng dẫn nói có sự khác biệt giữa nhà tù của phát-xít và Đông Đức sau này.

Theo bà, chế độ Hitler giam cầm để giết dần giết mòn người tù, nhất là dân gốc Do Thái.

Còn ở đây, người ta không quan tâm tù sống chết ra sao về thể xác, miễn là an ninh đạt mục tiêu chính trị, cải tạo người tù theo một 'tiêu chuẩn' định trước.
stasi-arrests.gif
Người hướng dẫn trích lời Bộ trưởng An ninh Erich Mielke (1907-2000) rằng "Kẻ thù của nhà nước là bất cứ ai có ý kiến riêng".

Bà nhấn mạnh:

"Xin quý vị nhớ cho, có 'ý kiến riêng' - your own opinion, đã là tội, chưa cần phải có 'ý kiến khác biệt' - different opinion,"

"Với công an Stasi, mục tiêu cuối cùng của việc bắt giữ, tra tấn là để người tù thú tội".

"Nhận tội (confession) là thứ họ phải đạt được bất kể mạng sống của người bị bắt ra sao, vì nó chứng tỏ nhà cầm quyền đúng, và việc bắt giữ là đúng đắn ngay từ phút đầu".

Bị bắt tức là có tội.

Lời nhận tội là "bằng chứng" quan trọng nhất trước tòa án.

Hệ thống chính trị trên nguyên tắc không thể nào sai vì nó đến từ một lý thuyết ưu việt, lại là tất yếu lịch sử, nên phải đúng bằng mọi giá.

Và bao nhiêu người bị hành hạ trong những buồng giam kinh hoàng này để chứng minh rằng nhà nước Đông Đức đúng.

Nhưng cuối cùng thì nhà nước đó đã bị tan rã, chứng tỏ nó sai ngay từ phút đầu như mọi dự án chính trị thiếu nhân tính khác.

Gần nhà tù Hohenschönhausen mà thời Đông Đức không có trên bản đồ, cuộc sống vẫn diễn ra yên ả ở các khu chung cư nằm giữa các rặng cây đổ lá vàng.

Trên lối đi dạo ra một hồ nước gần đó, tôi thấy các biệt thự từ thời Đông Đức của giới quyền thế vẫn đứng đó thật to đẹp.

Con phố không xa thì mang tên đạo diễn điện ảnh Konrad Wolf, em trai ông Markus Wolf, trùm tình báo Đông Đức nổi tiếng vì các vụ đổi con tin.

Dù lên án ông Markus Wolf (1923-2006) nhưng nước Đức thống nhất không phân biệt lý lịch nên em ông vẫn được vinh danh.

Cuộc thay đổi 1989-1990 cũng chẳng làm cho ai trong bộ máy 'công an nhân dân' (Volkspolizei) hồi trước phải đi tù.

Thậm chí tôi thấy trên các cột đèn những tấm bích chương nhỏ, vận động cho liên minh tranh cử cánh tả gốc cộng sản Die Linke tại quận này.

Một nước Đức mới bao dung hơn nhiều so với thời Đông Đức, đã cho phép bất cứ ai, dù quá khứ, lý lịch thế nào đi nữa, được quyền có tương lai.

berlin-wall-murals.gif

BBC © 2014BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.