Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Dei Tomos - Dr Gwynn Mathews - Dinbych
enwogion - famous people
llenyddol - literary
gwasg - printing press
cymryd at - to take to something or someone
baich - burden
gair croes - a cross word
tynnu pobl i'w phen - (idiom) to aggravate
cofeb - memorial
ystyr - meaning
talwrn - cockpit
...yn siarad efo chi o faes yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych. Dach chi am ddod draw i'r Eisteddfod eleni? Mae Dinbych yn le arbennig iawn ac mae rhaglen yn llawn gweithgareddau i ddysgwyr Cymraeg ym Maes B ar gae'r eisteddfod. Mae cyfle i chi hefyd ymarfer sgwrsio Cymraeg dros baned yn y caffi yno - dw i'n gobeithio eich gweld chi yno! Mae Dinbych wedi bod yn gartref i lawer o enwogion llenyddol dros y blynyddoedd ac mi gafodd Dei Tomos sgwrs gyda Dr Gwynn Mathews ddydd Sul am y bobl arbennig hyn.
Cofio - Swyn
cynhyrchu - to produce
beirdd - poets
cantorion - singers
artistiaid - artists
dylanwad - influence
cyfansoddi - to compose
cyfeillgarwch - friendship
ffodus - lucky
"Mae'r Eisteddfod Genedlaethol wedi cynhyrchu llawer o enwogion; yn feirdd, yn gantorion ac yn artistiaid. Wel, mae'r eisteddfod wedi cynhyrchu ambell 'girl band' hefyd! Nerys Ann Roberts o Ddinbych gafodd sgwrs gyda John Hardy wythnos 'ma i rannu ei hatgofion o'i band, Swyn, yn ennill yn Eisteddfod Genedlaethol Dyffryn Clwyd nôl yn 1973. Wyddoch chi be? Mae Nerys hefyd yn diwtor Cymraeg i Oedolion. Ond, sut wnaeth aelodau'r band ddod at ei gilydd? Dyma Nerys gyda'r hanes i gyd."
Beti - Edward H
prif ganwr - main vocalist
parhau - to continue
hel atgofion - to reminisce
Cymoedd - Valleys
pwll glo - coal pit
rhesi - terraces
mawredd - grandeur
"Cleif Harpwood oedd un o westeion Beti George wythnos 'ma. Mae Cleif wedi bod yn brif ganwr gyda'r grwp Edward H. Dafis ers 1973 ac mae eu caneuon fel 'Breuddwyd Roc a Rôl', 'Ysbryd y Nos' a 'Dewch at eich Gilydd' yn parhau i fod yn boblogaidd heddiw. Bydd Edward H. Dafis yn chwarae eu gig olaf nos Wener yma. Yn y clip nesa' mae Cleif yn hel atgofion am ei fywyd cyn dechrau'r grwp ac am ei blentyndod yn y Cymoedd."
Nia - Catrin Beard
cyflwynydd - presenter
crafu - to scrape
bwrdd torri - chopping board
chwyrnu - to snore
dadleuol - controversial
Côr y Wig - Dawn chorus
gwawrio - to dawn
yn enwedig - especially
brain - crows
crawc - squawk
Ac o ganu 'roc a rôl' i ganu gwahanol iawn yr awn ni nesa'. Y cyflwynydd Catrin Beard oedd gwestai Nia bnawn Mercher i son am ei hoff a chas bethau. Sgynnoch chi gas swn? Cyllell yn crafu ar fwrdd torri neu'r dyn drws nesa'n chwyrnu, efallai? Wel, mae cas swn Catrin yn un dadleuol dros ben!
Daf a Caryl - Babis!
gwrandawyr - listeners
perfformiad - performance
tywys - to guide
"Canu'r adar bach! Pwy fysa'n meddwl y bysa rhywun yn medru casáu canu adar bach? Wel, mae'r clip nesa' 'ma o gn y mae gwrandawyr Radio Cymru wrth eu boddau efo hi - Cân y Babis. Caryl sy'n canu'r gân y mis ‘ma yn cynnwys enwau'r holl fabis bach gafodd eu geni yng Ngorffennaf. Croeso mawr i chi gyd i'r hen fyd 'ma, fabis annwyl yr ha'! Mwynhewch berfformiad Caryl."
