Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Beti a'i Phobol - Colorama
rhyddhau - to release
Dere mewn - Ty'd mewn
enwoca - most famous
yr hewl (heol) - the road
offerynau - instruments
addo - to promise
wedi gwerthu mas - sold out
Mae'r band Colorama wedi rhyddhau sawl albwm yn Gymraeg ac yn Saesneg ac wedi perfformio mewn gwyliau fel Glastonbury, Gwyl Rhif 6 ac wrth gwrs yr Eisteddfod Genedlaethol.
'Dere Mewn' ydy cân Gymraeg enwoca'r band ac mi gafodd Beti George wybod gan aelod gwreiddiol Colorama, Carwyn Elis, mai yn Japan cafodd y gân ei rhyddhau gynta'.
Sut ddigwyddodd hynny felly?
Dan yr Wyneb - Nepal
gwirfoddoli - to volunteer
ar wahân - separate
misglwyf - period
blawd - flour
cyffwrdd - to touch
stordy - storehouse
hierarchaidd - hierarchic
tu hwnt i ystyriaeth - beyond consideration
ar gyfyl - anywhere near to
Hanes Colorama yn Japan yn fan'na, a dan ni'n mynd i aros yn y Dwyrain Pell gyda'r clip nesa 'ma.
Mae Ceri Philips yn diwtor Cymraeg i Oedolion ac mae hi wedi bod yn gwirfoddoli yn Nepal ddwy waith.
Cafodd Dylan Iorwerth sgwrs gyda hi ar Dan yr Wyneb am yr arfer yn Nepal o anfon merched i gytiau ar wahân pan mae nhw ar eu misglwyf.
Buodd dwy ddynes farw mewn cytiau o'r fath yn ddiweddar. Pam bod hyn yn digwydd? Dyma Ceri'n esbonio...
Rhaglen Huw Stephens - Owain Llwyd
cerddoriaeth - music
cyfansoddwr - composer
di-enw - anonymous
tu ôl i'r llenni - behind the scenes
is-fyd o gyfansoddwyr cudd - underworld of secret composers
penodol - particular
cynnyrch - material (musical)
yn ddiweddar iawn - very recently
yn y cefndir - in the background
hap a damwain - by accident
Ceri Phillips oedd honna'n sgwrsio gyda Dylan Iorwerth ar Dan yr Wyneb am y misglwyf a chysylltiad hynny gyda'r system caste yn Nepal.
Huw Stephens oedd yn edrych ar ôl rhaglen Aled Hughes wythnos diwetha ac wrth gwrs roedd llawer o'r sgwrsio yn mynd i droi at gerddoriaeth.
Bore Mawrth buodd o'n sgwrsio efo'r cyfansoddwr Owain Llwyd sy'n dod o Lyn Dyfrdwy ger Corwen.
Dach chi'n siwr o fod wedi clywed cerddoriaeth Owain ar sawl ffilm a rhaglen deledu ond heb sylwi mai fo oedd y cyfansoddwr. Pam tybed?
Bore Cothi - Miss Cymru
cafodd ei choroni - she was crowned
cyhoeddwyd - was announced
cystadlu - to compete
naill ai - either
meithrin hunanhyder - to nurture self-confidence
cynrychioli - representing
ymarferol - practical
gwydr - glass
llwyfan - stage
cenfigen - jealousy
Felly y tro nesa dach chi'n clywed cerddoriaeth yn y cefndir, mewn siop neu ar y teledu, meddyliwch mai bachgen o Lyn Dyfrdwy o bosib oedd wedi ei chyfansoddi.
Cafodd Gabriella Jukes ei choroni yn Miss Wales / Cymru yn ddiweddar. Sut deimlad oedd y foment honno pan gyhoeddwyd ei henw? Dyna oedd cwestiwn Heather Gregory iddi hi ar Bore Cothi.
Geraint Lloyd - Tatws Caryl
bardd - poet
newydd gyhoeddi cyfrol - just published a volume
cyfeirio - to refer to
erthygl - article
rhyfedd - strange
wbath (rhywbeth) - something
sylweddoli - to realise
dychmygu - to imagine
prin dw i'n nabod - I scarcely know
megis dechrau - only just started
Llongyfarchiadau mawr i Gabriella a gobeithio bydd hi'n mwynhau ei blwyddyn fel Miss Cymru ynde?
Bardd y Mis, mis Ebrill ydy Caryl Bryn. Mae Caryl, yn dod o Amlwch ar Ynys Môn yn wreiddiol ac mae hi newydd gyhoeddi cyfrol o farddoniaeth o'r enw 'Hwn ydy'r Llais, tybad?' Daw'r teitl o'r nofel 'Un Nos Ola Leuad' gan Caradog Pritchard.
Mae Caryl yn hoff iawn o'r nofel ac mae pedwar neu bump o'r pymtheg tatw sydd ganddi yn cyfeirio at y nofel honno.
Gofynnodd Geraint Lloyd iddi hi pam ei bod hi eisiau cymaint o datws?
Rhaglen Dei Tomos - Dani Schlick
iethyddol - linguistic
wynebu'r her - facing the challenge
mantais - advantage
strwythur - structure
rhediad y ferf - conjugation of the verb
digon teg - fair enough
swyddogol - official
rheolau - rules
cwtogi geiriau - shortening words
ar lafar - orally
Hanes tatws Caryl Bryn yn fan'na. Mae Dani Shlick yn dod o'r Almaen yn wreiddiol ond erbyn hyn mae hi'n rhugl yn y Gymraeg ac yn gweithio i Fenter Iaith Cymru.
Mae Dani'n credu bod sawl myth ynglyn a dysgu Cymraeg ac mi fuodd hi'n sôn am rai ohonyn nhw wrth Dei Tomos ac yn cymharu'r Gymraeg gyda'r Almaeneg.
