Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Aled Hughes - Reggae
pethau dyfnach - deeper things
negeseuon cymdeithasol - social messages
crefydd - religion
gwarchod - to protect
traddodiad llafar - oral tradition
adlewyrchu - to reflect
penodol - specific
dylanwad - influence
agweddau - attitudes
diwylliant - cultyre
Mae llawer o wyliau miwsig mawr yn digwydd adeg yma'r flwyddyn yn does?
Roedd miloedd wedi bod yn Tafwyl yng Nghaerdydd yr wythnos o'r blaen a'r wythnos diwetha roedd miloedd ar filoedd yn Glastonbury.
Hanes math arbennig o gerddoriaeth gaethon ni ar raglen Aled Hughes wythnos diwetha, sef reggae.
Dyma i chi Dr Sarah Hill o Brifysgol Caerdydd yn rhoi ychydig o'r hanes.
Bore Cothi - Winnie James
rhyw - sex
anarferol - unusual
meddech chi - so you say
caru - courting
trafod - discussing
pry'ny (pryd hynny) - at that time
aeddfed - mature
unigrwydd - loneliness
perthynas rywiol - sexual relations
cyfathrach - intercourse
Hanes reggae yn fan'na gan y Dr Sarah Hill ar raglen Aled Hughes.
Buodd Shân Cothi yn sgwrsio am gariad a rhyw gyda merch o Grymych yn Sir Benfro sydd newydd briodi. Dim byd anarferol am hynny meddech chi.
Ond mae Winnie James, wnaeth briodi â Dai ychydig cyn y Nadolig, yn 81 oed.
Radio Cymru 2 a Sioe Dafydd a Caryl - Pobol y Cwm
uwchben clogwyn - above a cliff
ymarfer - to rehearse
mas ar leoliad - out on location
pennod - episode
cyfarwyddo - to direct
golygfa - scene
y rhan fwyaf - the majority
gwireddu fy mreuddwydion - realising my dreams
corfforol - physical
dibyn - cliff
Wel dyna gymeriad a hanner ynde? Winnie James yn siarad ar Bore Cothi wythnos diwetha.
Clip arall am gariad sydd gynnon ni rwan, ond stori go wahanol i un Winnie.
Lauren Phillips ydy'r actores sy'n chwarae rhan Kelly ar Pobol y Cwm a hi oedd y gwestai arbennig fore Llun ar y sioe frecwast.
Os dach chi'n gwylio Pobol y Cwm mi fyddwch chi'n gwybod bod Ed, cariad Kelly yn y gyfres (yr actor Geraint Todd) wedi trio lladd Kelly uwchben clogwyn!
Dyma Lauren yn sgwrsio efo Daf a Caryl.
Gari Wyn - canw
Yr Oes Efydd - The Bronze Age
darganfyddiad - discovery
arbenigwyr - experts
gwaith ymchwil - research
canllath - 100 yards
bonyn coeden dderw - an oak tree stump
twmpath llosg - burnt mound
cynhesu - to heat
fa'tha (yr un fath â) - the same as
ar hyd y cenedlaethau - along the generations
Ychydig o hanes Pobol y Cwm yn fan'na ar sioe frecwast Radio Cymru 2.
Mae yna ffordd newydd yn cael ei hadeiladu yn ardal Caernarfon ac yn ystod y gwaith adeiladu ffeindiwyd canw o'r Oes Efydd.
Pa mor bwysig ydy'r darganfyddiad hwn?
Gari Wyn fuodd yn holi'r archeolegwr Iwan Parry.
Cofio - Gwenyn
gwenyn - bees
trafod - to deal with
mantais - advantage
gwylltio - to become angry
trigain mlynedd - 60 years
arferiad - a custom
cyfreithiau Hywel Dda - The Laws of Hywel Dda
deugain can mliwn - four thousand million
dibynnu ar - to depend on
Mae'r gwenyn wedi bod gyda ni yn hirach na'r canw yna hyd yn oed.
Creaduriaid bach oedd thema rhaglen John Hardy wythnos diwetha.
A dyma i chi Wil Griffiths o Aberystwyth yn sôn am gadw gwenyn.
Geraint Lloyd - Owain Davies
cyndeidiau - forefathers
pedwaredd ganrif ar bymtheg - 19th century
chweched cenhhedlaeth - 6th generation
ymfalchïo - to be proud of
gwreiddiau - roots
gair i gall - a word to the wise
cryn lwyddiant - quite a lot of success
dod i'r brig - to win
iechyd a diogelwch - health and safety
sa i'n gwybod - dw i ddim yn gwybod
Dan ni wedi cael hanes y Canw o oes yr efydd, a hanes y gwenyn ac mae'r clip nesa ma yn mynd â ni yn ôl mewn hanes yn ogystal.
Mae teulu Owain Davies o Lanllwni wedi bod yn ffermio yn Llanllwni ers sawl cenhedlaeth.
Geraint Lloyd gafodd yr hanes.
Yr Hanner Call - Gofal plant
pennaeth cynorthwyol - assistant head
egni - energy
datblygu egwyddorion - developing principles
meithrinfa - nursery
newid cewyn - changing a nappy
bron fwydo - breast feeding
magwraeth - upbringing
llaeth - llefrith
dadleth - to defrost
cydweithio - to co-operate
Hanes teulu Owain Davies o Lanllwni yn fan'na.
Ac yng nghlip ola'r wythnos hon cawn ni flas ar sgwrs Heddyr Gregory gyda Aled Williams o Gaeryfyrddin sy'n dad i dri o blant ifanc.
Roedd Aled yn bennaeth cynorthwyol mewn ysgol uwchradd, ond fe wnaeth o adael ei swydd er mwyn bod yn dad llawn amser.
Faint o drafod fuodd rhyngddo fo a Llinos ei wraig cyn dod I'r penderfyniad?
Dyma Aled yn rhoi'r ateb.
