Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Rhaglen Dei Tomos - Yr eryr olaf
eryr - eagle
bugeilio ei ddefaid - tending to his sheep
heliwr answyddogol - unofficial huntsman
brain - crows
lladd llwynogod - killing foxes
digon anghyffredin - quite uncommon
morthwylion - hammers
y waun - moor
saethu - to shoot
corff - body
Eryri ydy'r enw cywir am ardal mynyddoedd gogledd-orllewin Cymru, ond does na ddim eryrod wedi bod yn yr ardal ers amser maith. Ar raglen Dei Tomos wythnos diwetha clywon ni am yr eryr ola i gael ei weld yn y gwyllt yn Eryri. Ond be ddigwyddodd i'r eryr hwnnw?
Einion Thomas fuodd yn dweud yr hanes.
Bore Cothi - Opera
arbrawf - experiment
dehongliad - interpretation
gwerthfawogi - to appreciate
cynulleidfa - audience
dilyniant - following
denu - to attract
cyfuniad - combination
glei - surely
anaml - rarely
canolbwyntio - to concentrate
Yr eryr druan, nid yn unig wedi ei ddal mewn trap ond wedi cael ei saethu hefyd! Dyna, mae'n debyg oedd yr eryr ola i gael ei saethu yng Nghymru. Mae yna gynllun i ddod âg eryrod yn ôl i Eryri, gobeithio cân nhw well croeso na hynny ynde?
Mae'r cantorion Aled Hall a Lea Marian Jones wedi cymryd rhan mewn arbrawf llwyddiannus iawn sef perfformio darnau byr o opera Puccini a chael cwmni dawns i berfformio yn ystod y noson yn ogystal. Buodd y ddau yn dweud mwy am yr arbrawf wrth Shan Cothi.
Rhaglen Aled Hughes - Wal
ar gyrion - on the outskirts
dymchwel - to demolish
mudiad myfyrwyr - student movement
tyfu lan - to grow up
yn feiriniadol - critical
gwladwriaeth - state
Efrog Newydd - New York
goleuadau llachar - bright lights
dosbarth gweithiol - working class
mewn cysylltiad - in contact
Hanes arbrawf operatig yn fan'na ar Bore Cothi.
Wythnos diwethaf roedd darnau o Wal Berlin yn cael eu gwerthu mewn ocsiwn. Cafodd Marion Loeffler ei magu ar gyrion y ddinas ac, roedd hi'n gweld y wal ar draws y cae bob dydd pan oedd hi yn mynd i'r ysgol. Cafodd Aled Hughes sgwrs efo hi bore Mawrth a dyma i chi ran o'r sgwrs lle mae hi'n sôn am ei hymweliad cynta â gorllewin Berlin, ar ol i'r wal gael ei dymchwel.
Post Prynhawn - bale
atgofion - memories
barn - opinion
trafod - discussing
doniol - funny
tynnu coes - pulling the leg
cefnigenus - jealous
mo'yn - eisiau
Atgofion Marion Loeffler o ddymchwel wal Berlin yn fan'na ar raglen Aled Hughes. Barn plant Ysgol Pen y Garth ym Mhenarth ger Caerdydd sydd yn y clip nesa. Dyma nhw'n trafod bechgyn yn cael gwersi bale.
Cat a Cats - Lewis ac Aneirin
telynores - harpist (female)
aelwyd - home
crysau - shirts
arferol - usual
call iawn - very wise
oedran - age
Barn plant Ysgol Pen y Garth ym Mhenarth ar fechgyn yn cael gwersi bale oedd hwnna. Plant ysgol o'r Alban sy nesa, Lewis ac Aneirin, fuodd yn dysgu ychydig o Aeleg yr Alban i Catrin Dafydd. Digwyddodd hyn cyn gêm rygbi Cymru yn erbyn yr Alban wythnos diwetha. Cafodd mam y ddau fachgen, y delynores Gwen Mairi, ei magu ar aelwyd Gymraeg yn St Andrews, ac mae'r bechgyn yn gallu siarad Cymraeg, Gaeleg a Saesneg, Dyma nhw'n rhoi gwers fach i Catrin.
Rhaglen Geraint Lloyd - Brett Garner
y gamp lawn - the grand slam
canolbarth Lloegr - Midlands
crancod - crabs
cimychod - lobsters
mas - allan
llanw - tide
Da iawn Lewis ac Aneurin, y ddau yn siarad cyn y gêm rhwng Cymru a'r Alban a dw i'n siwr eu bod nhw wedi mwynhau gweld Cymru'n ennill y gamp lawn ar ôl curo Iwerddon ddydd Sadwrn diwetha. Sgwrs efo pysgotwr o Ben Llyn sy'n dod nesa. Mae Brett Garner yn dod o ganolbarth Lloegr yn wreiddiol ond symudodd o i Ben Llyn pan oedd yn 7 oed. Mae o wedi pysgota yn y môr o gwmpas Pen Llyn ers 30 o flynyddoedd. Be mae o yn ei ddal, ac i bwy mae o'n eu gwerthu? Dyma fo'n sôn wrth Geraint Lloyd.
Rhaglen Aled Hughes - Y rhyngrwyd
serennu - to star
Llywodraeth Cymru - Welsh Government
y rhyngrwyd - the internet
cyfrifol am - responsible for
arwain y blaen - leading the way
arloesi - to innovate
darlithwyr - lecturers
cylch - circle
cyn lleied ohonyn nhw - so few of them
ar wasgar - dispersed
Brett Garner oedd hwnna, sydd yn serennu mewn ffilm newydd ‘Meet The Fishermen’ cafodd ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru.
Eleni, mae’r rhyngrwyd yn dathlu ei phen-blwydd yn 30 oed, ac mae’r Gymraeg wedi bod arni ers y dechrau. Mae’n debyg mai dysgwyr oedd yn gyfrifol am y wefan gyntaf yn yr iaith, fel mae Rhodri ap Dyfrig yn egluro wrth Aled Hughes.
