Cyffro Cwpan y Byd
Ddechrau'r wythnos mi roeddwn ni wedi mynd i Ysgol Gynradd Gymraeg Bro Eirwg yng Nghaerdydd i gynnal sgwrs gyda disgyblion 10 mlwydd oed am Gwpan y Byd.
Fe gawson ni dros awr o drin a thrafod, o holi ac ateb ac roedd brwdfrydedd y plant yn anhygoel. Fel rhan o'u gwaith wrth edrych ymlaen at y gystadleuaeth, roedden nhw wedi bod yn gwneud prosiect ar bob gwlad fydd yn chwarae yn y gystadleuaeth. Agweddau ar ddaearyddiaeth gwlad, hanes, enwogion ac yn y blaen - heb anghofio wrth gwrs y pêl-droed. Mae'n debyg mai'r gystadleuaeth yma yn Ne'r Affrig fydd y cyntaf y byddan nhw'n ei chofio pan fydden nhw'n edrych yn ôl.
Mi fuon ni'n trafod hoff chwaraewyr, pwy oedd yn mynd i ennill a pha wlad fyddan nhw'n ei ddilyn. Y gwledydd oedd yn denu'r gefnogaeth oedd Brasil, Sbaen, Lloegr yr Ariannin a'r Traeth Ifori. Fe drafodon ni chwaraewyr fel Drogba, Messi, Ronaldo ac yn y blaen, ac roedd y cyffro, yr edrych ymlaen a'r brwdfrydedd yn amlwg.
Yr un diwrnod mi fues i'n gwrando ar y newyddiadurwr pêl-droed enwog Brian Glanville yn trafod y gystadleuaeth o'i brofiad o'i ddilyn am 13 tro diwethaf. Roedd ei agwedd o'n fwy beirniadol - y gystadleuaeth yn rhy fawr o ran niferoedd, yn rhy hir o ran amser cynnal y gystadleuaeth ac yn ei farn o yn is o ran safon chwarae.
Pan roeddwn i'n trafod gyda'r plant, mi roeddwn yn sôn am y gystadleuaeth gyntaf dwi'n ei gofio go iawn nôl yn 1970 ym Mecsico. Dyma'r flwyddyn enillodd Brazil wrth guro'r Eidal yn y rownd derfynol o bedair i un. Tîm Carlos Alberto, Clodoaldo, Gerson, Jairzinho, Rivelino, Tostao ac wrth gwrs Pele. Hyd heddiw dwi dal i feddwl mai'r bedwaredd gôl yw'r gôl orau o ran tîm imi ei gweld.
Mi roeddwn wedi casglu lluniau o'r chwaraewyr i gyd ymhob tîm mewn llyfr lliwgar. Mi roedd uchafbwyntiau o'r gemau yn cael eu dangos peth cyntaf yn y bore ar y teledu. Roedd hyn yn beth newydd, doedd dim teledu fel arfer tan amser cinio.
Dwi'n cofio gwylio Brasil yn rhoi cweir i Tsiecoslofacia ac ymdrech anhygoel gan Pele o'r hanner ffordd bron a churo Viktor yn y gôl. Deugain mlynedd yn ddiweddarach mi allai dal gofio'r anghrediniaeth pan gollodd Lloegr, pencampwyr y byd, yn erbyn Gorllewin yr Almaen yn rownd yr wyth olaf wedi bod ar y blaen o ddwy i ddim.
Peth arall oedd yn wahanol wrth gwrs bryd hynny oedd mai unwaith bob pedair blynedd oedd yna gyfle i wylio Pele a Brazil, unwaith bob dwy flynedd i wylio'r Eidal a Riva, Gorllewin yr Almaen ac Overath. O ble daeth Cruyff; pwy oedd y chwaraewyr yma o Affrica gydag Algeria a Moroco? A beth oedd oblygiadau gêm yn 1974 rhwng Gorllewin a Dwyrain yr Almaen?
Erbyn hyn mi rydan ni'n gwybod popeth sydd i wybod am y timau a'u chwaraewyr oherwydd bod yr Uwch Gynghrair, Chynghrair y Pencampwyr a phêl-droed Sbaen a'r Eidal i gyd yn fyw yn wythnosol ar y teledu. Ac eto mae'r cyffro'r un peth.
Gyda llaw, wrth holi'r plant fe ofynnais iddyn nhw am eu hoff glwb. A'r ateb? Wel er iddyn nhw orffen yn seithfed yn yr Uwch Gynghrair ac i'r rheolwr adael am Inter Milan, Lerpwl oedd fwyaf poblogaidd.
Trin a thrafod y byd pêl-droed yn ffordd unigryw criw 
SylwadauAnfon sylw
O cytuno, am tim Brasil 1970, gorau erioed. Pwy all anghofio gweld yr hud a lledrith hudolus a meistrolgar gan Pele, Tostao, Rivelino, Jairzinho, Gerson, Clodoaldo, Carlos Alberto, agyb. A'r gol olaf yw'r gol gorau i mi weld erioed.