Lleoedd yng Nghymru · Places in Wales

NESMO: Llangefni, Bangor…

IOAN: Beth wyt ti'n gwneud Nesmo?

NESMO: Dw i'n darllen stori. Stori ddiflas. Map ydy hwn. Dim stori! Mae’n dangos ble mae pentrefi, trefi a dinasoedd Cymru.

IOAN: Dw i wrth fy modd yn edrych ar fapiau ac enwau lleoedd. Dyma ni ar y map.

NESMO: Ble?

MEGAN: Symuda dy fys i mi gael gweld.

NESMO: Wna i roi'r map ar y teledu. Symudwch o'r ffordd.

IOAN: Mae rhywun wedi ysgrifennu ar y map efo pin ffelt.

MEGAN: Dad sydd wedi ysgrifennu ar y map i ddangos taith gerdded. Cerddon ni hyd yr arfordir rhwng Llanrhystud ac Aberaeron.

NESMO: Mae llawer o lefydd yn dechrau gyda 'Llan' ar y map. Llanrhystud, Llanarth, Llanelli, Llandudno…

IOAN: Oes.

NESMO: Llandeilo, Llanfyllin, Llanuwchllyn…

IOAN: Mae llawer o lefydd gyda’r enw Llan!

MEGAN: Mae eglwys mewn tref gyda’r enw ‘Llan’ fel arfer.

NESMO: Rydyn ni'n rhifo ein trefi ni. Dw i'n dod o dref Pum Deg Tri.

MEGAN: Rhifo eich trefi?

NESMO: Mae'n system effeithiol.

IOAN: Ond ddim mor ddiddorol. Mae ystyr i lawer o'n henwau ni.

MEGAN: Fel 'Aber' sy'n golygu ble mae afon yn rhedeg i'r môr. Mae'r afon Ystwyth yn rhedeg i'r môr yn Aberystwyth.

IOAN: Mae'r afon Tawe yn rhedeg i'r môr yn Abertawe.

NESMO: A'r afon Aeron yn rhedeg i'r môr yn Aberaeron.

IOAN: Yn union!

MEGAN: Cawson ni hufen iâ yn Aberaeron.

NESMO: Mmmm. Hufen iâ. Blasus!

MEGAN: Dw i'n dwli ar gerdded ar hyd yr arfordir achos dw i'n hoffi awyr iach a golygfeydd prydferth. Hefyd, mae’n helpu chi i gadw’n heini.

IOAN: Mae'n gas gen i gerdded achos mae'n waith caled a diflas iawn!

MEGAN: Gwelais i ddolffiniaid yn y môr. Roedd hynny'n gyffrous! Rhwng Abereiddi a Phorthgain.

NESMO: Porthgain. Porth - fel yn Porthmadog, Porthcawl, Porthyrhyd…

IOAN: Ystyr 'porth' ydy mynedfa neu ddrws. Mae sawl lle o'r enw 'porth' ar lan y môr.

NESMO: Achos bod drws yno?

IOAN: Achos bod y pentref yn 'ddrws' i'r môr.

MEGAN: Mae mam-gu a dad-cu yn dod o Borthcawl. Dw i’n galw nhw yn Mam-gu a Dad-cu Porthcawl.

IOAN: Dwi'n galw nain yn Nain Llandudno - achos ei bod hi'n dod o Landudno.

NESMO: Mae fy modryb i yn byw yn y dref naw cant a thri deg chwech. Dw i'n mynd i alw hi yn Modryb Naw Cant Tri Deg Chwech o hyn ymlaen!