Amnewid
Amnewid yw’r broses o roi rhifau yn lle geiriau neu lythrennau mewn hafaliad.
Bydd yn rhaid i ti fod yn gyfarwydd â threfn gweithrediadau threfn gweithrediadau CIRhLlAT (Cromfachau, Indecsau, Rhannu, Lluosi, Adio, Tynnu).
Enghraifft 1
Cost llogi fan = nifer y diwrnodau × £40 + £100
Os bydd y fan yn cael ei llogi am 3 diwrnod, faint y bydd hyn yn ei gostio?
1. Rho’r rhif 3 yn lle nifer y diwrnodau:
Cost = 3 × £40 + £100.
2. Paid ag anghofio CIRhLlAT, rhaid i ti luosi yn gyntaf ac yna adio.
Cost = £120 + £100.
Cost = £220.
Question
Cost llogi fan = nifer y diwrnodau × £40 + £100.
Cyfrifa’r gost os bydd y fan yn cael ei llogi am 6 diwrnod.
£340
Cost = 6 × £40 + £100
Cost = £240 + £100 = £340
Enghraifft 2
Mae cyflog plymwr yn cael ei gyfrifo trwy ddefnyddio’r fformiwla:
Cyflog = nifer yr oriau × £15 + £45.
Os yw’n ennill £105, am faint o oriau yr oedd yn gweithio?
1. Gelli amnewid £105 yn lle cyflog:
£105 = nifer yr oriau × £15 + £45.
2. Mae angen i ti gael ‘nifer yr oriau’ ar ei ben ei hun. Efallai yr hoffet ti adolygu datrys hafaliadau.
Dylet gychwyn trwy dynnu £45 o’r ddwy ochr:
£105 - £45 = nifer yr oriau × £15.
£60 = nifer yr oriau × £15.
3.Yna rhanna’r ddwy ochr â £15:
£60 ÷ £15 = nifer yr oriau.
Nifer yr oriau = 4.
Question
Cyflog = nifer yr oriau × £15 + £45.
Cyfrifa nifer yr oriau a weithiwyd os yw’r cyflog yn £150.
7 awr
£150 = oriau × £15 + £45
£150 - £45 = oriau × £15
£105 = oriau × £15
£105 ÷ £15 = 7 awr