Y rheol CIRhLlAT
Mae trefn wedi ei chytuno ar gyfer gweithredu mewn Mathemateg, sef CIRhLlAT.
Mae'r termau hyn i gyd yn weddol amlwg heblaw am 'Indecsau' sy'n golygu'n syml, pwerau, ee \({2}^{3}\) neu \({4}^{2}\) ayyb.
Felly dyma'r drefn y dylet ti ei dilyn wrth wneud dy gyfrifiadau:
- Cromfachau
- Indecsau
- Rhannu a Lluosi. Dechreua ar y chwith a gwna nhw yn y drefn rwyt ti'n dod atyn nhw.
- Adio a Thynnu. Pan fydd dim ond adio a thynnu ar ôl i'w wneud yn y sym, gwna hynny yn y drefn rwyt ti'n dod atyn nhw, gan ddechrau o ochr chwith y sym a gweithio i'r dde.
Enghraifft 1
Beth ydy \({4} + {2}\times{3}\)?
Os wyt ti’n cyfrifo’r rhan \({4} + {2}\) gyntaf rwyt ti’n cael:
\({4} + {2}\times{3} = {6}\times{3} = {18}\)
Os wyt ti’n cyfrifo’r rhan \({2}\times{3}\) gyntaf rwyt ti’n cael:
\({4} + {2}\times{3} = {4} + {6} = {10}\)
Dyma ddau ateb gwahanol iawn, ond dim ond un sy’n gywir.
Yn CIRhLlAT, mae lluosi’n dod o flaen adio, felly lluosa \({2}\) â \({3}\) yn gyntaf.
\({4} + {2}\times{3} = {4} + {6} = {10}\), felly dyma’r ateb cywir.
Enghraifft 2
Beth ydy \({9} - {4} + {3}\)?
Dim ond adio a thynnu sydd yn y sym hon. Felly cyfrifa nhw o’r chwith i’r dde.
\({9} - {4} + {3} = {5} + {3} = {8}\)
