Unedau Imperial
Ym Mhrydain mae unedau traddodiadol yn dal yn gyffredin iawn. Mae’r rhain yn cael eu galw'n unedau Imperial, ac maen nhw’n cynnwys:
Mesur hyd – modfedd, troedfedd, llathen, milltir. Yn fras, dyma sut mae nhw’n cymharu gyda’r unedau metrig:
- \({1~fodfedd} = {1}\)" \(\approx{2.5}~cm\)
- \({1~droedfedd} = {1}\)' = \({12}\)" \(~\approx{30}~cm\)
- \({1~lathen} = {3}\)' = \({36}\)" \(~\approx{0.9}~m\) (sef ychydig llai nag \({1}~m\))
- \({1~filltir} = {1760~llathen}\approx{1.6}~km\)(neu \({8}~km\approx{5~milltir})\)
Cofia mai ystyr \(\approx\) ydy ‘tua’.
Question
Defnyddia’r wybodaeth hon i amcangyfrif:
a) \({8}\)" mewn \({cm}\)
b) \({2}\)'\({6}\)" mewn \({cm}\)
c) \({100}~{m}\) mewn \({llathenni}\)
ch) \({20}~km\) mewn \({milltiroedd}\)
a) \({8}\)"\(\approx{8}\times{2.5} = {20}~cm\)
b) \({2}\)'\(\approx{2}\times{30} = {60}~cm\). \({6}\)"\(\approx{6}\times{2.5} = {15}~cm\). Felly \({2}\)'\({6}\)"\(\approx{60} + {15} = {75}~cm\)
c) \({100}~m\approx\frac{100}{0.9} = {111.1...}= {111~llathen}\) (i’r llathen agosaf)
ch) \({20}~km\times{20}\div{1.6} = {12.5}~milltir\)
