Adeiledd ïonig enfawr
Mae’r Gronyn sy’n cael ei wefru’n drydanol, sy’n cael ei ffurfio pan mae moleciwl neu atom yn ennill neu'n colli electron(au). mewn Sylwedd sy'n cael ei ffurfio gan uniad cemegol dwy neu ragor o elfennau drwy ffurfio bond neu fondiau., fel sodiwm clorid, wedi’u trefnu mewn adeiledd ïonig enfawr (neu ddellten ïonig enfawr). Mae’r trefniad rheolaidd hwn yn arwain at ffurfio Solid sy’n cynnwys gronynnau (atomau, moleciwlau neu ïonau) sydd wedi cysylltu â’i gilydd i ffurfio trefniant rheolaidd neu batrwm sy’n ailddigwydd..
Mae’r diagram yn dangos rhan o ddellten grisial sodiwm clorid:
Mae’r patrwm hwn yn ailadrodd i bob cyfeiriad, gan roi adeiledd dellten tri dimensiwn enfawr mewn grisialau sodiwm clorid.
Oherwydd y Grym atynnu rhwng gronynnau â gwefrau dirgroes. cryf rhyngddyn nhw, mae angen llawer iawn o egni i wahanu’r ïonau positif a negatif mewn dellten grisial. Mae hyn yn golygu bod gan gyfansoddion ïonig ymdoddbwyntiau a berwbwyntiau uchel.
Dydy cyfansoddion ïonig solid ddim yn dargludo trydan oherwydd mae’r ïonau wedi’u dal yn dynn yn eu lle. Dydy’r ïonau ddim yn gallu symud i Proses sy’n caniatáu i drydan, gwres neu ffurfiau eraill ar egni basio trwodd. y Symudiad gronynnau â gwefr drydanol, er enghraifft, electronau’n symud drwy wifren neu ïonau’n symud drwy hydoddiant.. Ond pan mae cyfansoddyn ïonig yn ymdoddi, mae’r ïonau â gwefr yn rhydd i symud. Felly, mae cyfansoddion ïonig tawdd yn dargludo trydan.
Pan mae grisial o gyfansoddyn ïonig yn hydoddi mewn dŵr, mae’r ïonau’n gwahanu. Eto, mae’r ïonau’n rhydd i symud – felly mae hydoddiant o gyfansoddyn ïonig mewn dŵr hefyd yn dargludo trydan.
Dellt ïonig
Mae’r ïonau â gwefrau dirgroes mewn dellten ïonig enfawr yn cael eu dal gan fondiau ïonig cryf (grymoedd atynnu electrostatig) mewn adeiledd tri dimensiwn enfawr.
Edrych ar yr enghraifft hon – dellten grisial sodiwm clorid:
Y ffordd orau o luniadu diagramau fel hwn yw dechrau ag un math o ïon (er enghraifft Na+) a thynnu llinellau o’r ïon hwn i bob ïon cyfagos a rhoi’r math arall o ïon ar ben arall y llinell (er enghraifft Cl–). Ddylai’r llinellau byth uno dau ïon sydd yr un fath.
Esbonio ymdoddbwyntiau [Haen uwch yn unig]
Mae angen llawer o egni i oresgyn y grymoedd atyniad electrostatig cryf rhwng ïonau â gwefrau dirgroes, felly mae gan gyfansoddion ïonig ymdoddbwyntiau a berwbwyntiau uchel. Fodd bynnag, mae gan rai ohonyn nhw ymdoddbwyntiau uwch na’i gilydd.
Y mwyaf yw’r Priodwedd mater sy’n achosi grym os yw e’n agos i wefr arall. Mae dau fath o wefr, sef positif a negatif. Er enghraifft, mae gwefr negatif yn achosi grym gwrthyrru ar wefr negatif gyfagos. ar yr ïonau, y cryfaf yw’r grymoedd sy’n eu dal nhw at ei gilydd. Mae sodiwm clorid wedi’i wneud o ïonau Na+ ac ïonau Cl– ac mae ei ymdoddbwynt yn 801°C. Mae magnesiwm ocsid wedi’i wneud o ïonau â dwy wefr (Mg2+ ac O2–) ac felly mae ei ymdoddbwynt o 2,852°C yn llawer uwch.
