Armada SbaenSut cafodd yr Armada ei threchu?

Yn 1558, roedd Cymru, Lloegr a Sbaen yn gyfeillion. Fodd bynnag, dirywiodd y berthynas yn ystod y 30 mlynedd nesaf, gan arwain at ymgais gan y Sbaenwyr i orchfygu Lloegr. Faint o fygythiad oedd Armada Sbaen?

Part ofHanesOes Elisabeth, 1558-1603

Sut cafodd yr Armada ei threchu?

Lwc wael, tactegau gwael a thywydd gwael wnaeth drechu Armada Sbaen
Robert Hutchinson, Hanesydd - BBC History Magazine

Roedd tywydd gwael yn sicr yn un ffactor a gyfrannodd at drechu’r Sbaenwyr, ond roedd ffactorau eraill hefyd.

FfactorManylion
ArweinwyrDug Medina Sidonia arweiniodd llynges Sbaen, ond roedd yn ddi-brofiad mewn brwydrau morwrol a gwnaeth rai camgymeriadau marwol gyda’i gynlluniau a’i dactegau.
CynllunioDaeth cryfder llynges Sbaen o’i ffurfiant siâp cilgant – ond pan dorrodd y Saeson y patrwm hwn gyda’u llongau tân, roedd y Sbaenwyr yn fwy bregus ac yn fwy agored ar gyfer ymosodiad.
Dim milwyr wrth gefnRoedd cynllun y Sbaenwyr yn dibynnu ar stopio i gasglu byddin Dug Parma i roi hwb i’w niferoedd, ond doedd y llynges ddim yn gallu bwrw angor, felly ni chasglwyd y milwyr wrth gefn.
TactegauTactegau’r Sbaenwyr oedd mynd yn ddigon agos i longau Lloegr er mwyn gallu mynd arnyn nhw, ond tacteg y Saeson oedd ymosod o bellter diogel.
LlongauRoedd llongau Sbaen yn arafach ac yn llai addas ar gyfer tywydd gwael na llongau Lloegr.
ArfauRoedd gan longau Lloegr ganon y gallent ei danio o bellter diogel a’i ail-lwytho’n hawdd. Roedd cynllun canon y Sbaenwyr yn golygu mai tanio pellteroedd byr yn unig y gallent ei wneud, ac roedd yn araf i’w ail-lenwi.
Y TywyddRoedd prinder porthladd diogel lle gallai’r Sbaenwyr lochesu yn golygu bod llongau Sbaen yn cael eu hysgwyd gan y gwynt. Y gred oedd bod Duw wedi ymyrryd a bod y tywydd gwyntog yn arwydd bod Duw ar ochr Elisabeth.
FfactorArweinwyr
ManylionDug Medina Sidonia arweiniodd llynges Sbaen, ond roedd yn ddi-brofiad mewn brwydrau morwrol a gwnaeth rai camgymeriadau marwol gyda’i gynlluniau a’i dactegau.
FfactorCynllunio
ManylionDaeth cryfder llynges Sbaen o’i ffurfiant siâp cilgant – ond pan dorrodd y Saeson y patrwm hwn gyda’u llongau tân, roedd y Sbaenwyr yn fwy bregus ac yn fwy agored ar gyfer ymosodiad.
FfactorDim milwyr wrth gefn
ManylionRoedd cynllun y Sbaenwyr yn dibynnu ar stopio i gasglu byddin Dug Parma i roi hwb i’w niferoedd, ond doedd y llynges ddim yn gallu bwrw angor, felly ni chasglwyd y milwyr wrth gefn.
FfactorTactegau
ManylionTactegau’r Sbaenwyr oedd mynd yn ddigon agos i longau Lloegr er mwyn gallu mynd arnyn nhw, ond tacteg y Saeson oedd ymosod o bellter diogel.
FfactorLlongau
ManylionRoedd llongau Sbaen yn arafach ac yn llai addas ar gyfer tywydd gwael na llongau Lloegr.
FfactorArfau
ManylionRoedd gan longau Lloegr ganon y gallent ei danio o bellter diogel a’i ail-lwytho’n hawdd. Roedd cynllun canon y Sbaenwyr yn golygu mai tanio pellteroedd byr yn unig y gallent ei wneud, ac roedd yn araf i’w ail-lenwi.
FfactorY Tywydd
ManylionRoedd prinder porthladd diogel lle gallai’r Sbaenwyr lochesu yn golygu bod llongau Sbaen yn cael eu hysgwyd gan y gwynt. Y gred oedd bod Duw wedi ymyrryd a bod y tywydd gwyntog yn arwydd bod Duw ar ochr Elisabeth.