Defnyddio a dehongli terfynau cywirdeb – haen uwch
Pan fo terfyn cywirdebMesuriad wedi ei dalgrynnu i lefel cywirdeb penodol. yn cael eu cyfuno, mae’n rhaid ystyried y posibiliadau’n ofalus.
Enghraifft
Mae darn o bapur A4 yn 21 cm wrth 29.7 cm, a’r ddau fesuriad yn gywir i un lle degol. Beth yw arffiniau uchaf ac isaf ei arwynebedd, mewn centimetrau sgwâr, yn gywir i un lle degol?
Mae’r broblem hon yn gofyn am yr arwynebedd mwyaf a lleiaf posib. Beth yw arffiniau uchaf ac isaf y mesuriadau a sut y dylen ni eu cyfuno er mwyn cael yr atebion cywir?
Yn yr enghraifft hon, cawn yr arwynebedd mwyaf posib drwy luosi’r ddwy arffin uchaf. Cawn yr arwynebedd lleiaf drwy luosi’r ddwy arffin isaf.
Arwynebedd mwyaf posib
\(21.05~\text{cm} \times 29.75~\text{cm} = 626.2375~\text{cm}^2\)
\(626.2375~\text{cm}^2 \approx 626.2~\text{cm}^2 \:\text{(i un lle degol)}\)
Arwynebedd lleiaf posib
\(20.95~\text{cm} \times 29.65~\text{cm} = 621.1675~\text{cm}^2\)
\(621.1675~\text{cm}^2 \approx 621.2~\text{cm}^2 \:\text{(i un lle degol)}\)
Mae’r rheolau canlynol yn ein helpu i benderfynu pa arffiniau ddylen ni eu defnyddio wrth wneud cyfuniadau a chyfrifiadau.
| Gweithrediad | Rheol |
| Adio | \(\text{Arffin uchaf} + \text{arffin uchaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} + \text{arffin isaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Tynnu | \(\text{Arffin uchaf} - \text{arffin isaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} - \text{arffin uchaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Lluosi | \(\text{Arffin uchaf} \times \text{arffin uchaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} \times \text{arffin isaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Rhannu | \(\text{Arffin uchaf} \div \text{arffin isaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} \div \text{arffin uchaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Adio | |
|---|---|
| Rheol | \(\text{Arffin uchaf} + \text{arffin uchaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} + \text{arffin isaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Tynnu | |
|---|---|
| Rheol | \(\text{Arffin uchaf} - \text{arffin isaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} - \text{arffin uchaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Lluosi | |
|---|---|
| Rheol | \(\text{Arffin uchaf} \times \text{arffin uchaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} \times \text{arffin isaf} = \text{arffin isaf}\) |
| Rhannu | |
|---|---|
| Rheol | \(\text{Arffin uchaf} \div \text{arffin isaf} = \text{arffin uchaf}\)\(\text{Arffin isaf} \div \text{arffin uchaf} = \text{arffin isaf}\) |
Question
A = 34 cm i’r cm agosaf.
B = 11.2 cm i un lle degol.
C = 200 cm i un ffigur ystyrlon.
Cyfrifa:
- yr arffin uchaf ar gyfer \(A + B\)
- yr arffin isaf ar gyfer \(C - B\)
- yr arffin isaf ar gyfer \(A \times C\)
- yr arffin uchaf ar gyfer \(C \div B\)
Arffin uchaf A = 34.5 cm
Arffin isaf A = 33.5 cm
Arffin uchaf B = 11.25 cm
Arffin isaf B = 11.15 cm
Arffin uchaf C = 250 cm
Arffin isaf C = 150 cm
- Arffin uchaf \(A + B\): \(34.5~\text{cm} + 11.25~\text{cm} = 45.75~\text{cm}\)
- Arffin isaf \(C - B\): \(150~\text{cm} - 11.25~\text{cm} = 138.75~\text{cm}\)
- Arffin isaf \(A \times C\): \(33.5~\text{cm} \times 150~\text{cm} = 5,025~\text{cm}^2\)
- Arffin uchaf \(C \div B\): \(250~\text{cm} \div 11.15~\text{cm} = 22.42\) (i ddau le degol)