BondioBondio cofalent

Mae bond cofalent yn ffurfio pan mae dau atom anfetel yn rhannu pâr o electronau. Mae’r electronau hyn yn y plisg allanol o gwmpas yr atomau. Bydd atom sy’n rhannu un neu fwy o’i electronau’n llenwi ei blisgyn allanol.

Mae bondiau cofalent yn gryf – mae angen llawer o egni i’w torri nhw. Mae sylweddau â bondiau cofalent yn aml yn ffurfio moleciwlau ag ymdoddbwyntiau a berwbwyntiau isel, fel hydrogen a dŵr. Mae gan y sylweddau hyn fondiau cofalent cryf tu mewn i’r moleciwlau (rhwng yr atomau), ond grymoedd rhyngfoleciwlaidd gwan rhwng y moleciwlau. Mae hyn yn golygu mai dim ond ychydig bach o egni gwres sydd ei angen i wahanu’r moleciwlau oddi wrth ei gilydd.

Mae’r sioe sleidiau’n dangos bond cofalent yn ffurfio rhwng atom hydrogen ac atom clorin, i ffurfio hydrogen clorid.

Ar ôl bondio, mae’r atom clorin nawr mewn cysylltiad ag wyth electron yn ei blisgyn allanol, felly mae’n sefydlog. Mae’r atom hydrogen nawr mewn cysylltiad â dau electron yn ei blisgyn allanol, felly mae hwn hefyd yn sefydlog.

Mae’r ddau niwclews yn cael eu hatynnu’n gryf at y pâr o electronau sy’n cael ei rannu yn y bond cofalent, felly mae bondiau cofalent yn gryf iawn ac mae angen llawer o egni i’w torri nhw.

Faint o fondiau?

Mae atomau’n gallu ffurfio mwy nag un bond cofalent – yn hytrach na rhannu un pâr o electronau, maen nhw’n rhannu dau neu fwy o barau. Bydd atomau o wahanol elfennau yn ffurfio naill ai un, dau, tri neu bedwar bond cofalent ag atomau eraill.

Mae yna ffordd gyflym o gyfrifo faint o fondiau cofalent bydd elfen yn eu ffurfio.

Mae’r tabl yn rhoi mwy o fanylion am y rheol.

Mae hydrogen yn ffurfio un bond cofalent. Dydy’r nwyon nobl yn Grŵp 0 ddim yn ffurfio dim.