Kan argaa jirtan oduu barreeffamaan qofa marsaritii keenya daataa xiqqaan hojjetudha. Fuula isa guutuu suuraaleefi viidiyoowwan qabate banadhaa.

Gara fuula marsariitii guutuutti na geessi

Filannoo daataa qusatu fayyadamu kanarratti hubannoo dabalataaf

Poolisiin nama daa'ima 'butee baduuf' ture to'achuu beeksise

Poolisiin Finfinnee akka ibsetti shakkamaan kuni daa'ima waggaafi ji'a saddeetii ''hatee miliquuf'' yoo jedhu ''harkaafi harkatti'' qabamuu ibse.

Guduunfaa

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Taphataan ittisaa Ikuwaador balbala suuqiitti ajjeefame

    Ittisaan Garee Kubbaa Miilaa Biyyaalessaa Ikkuwaador itti dhukaafamee umrii 33 isaatti du'e.

    Miidiyaaleen biyya keessaa akka gabaasanitti, Maariyoo Pineyidaan gaafa Roobii namoota lama doqdoqqeerra adeemaa turaniin itti dhukaafaamee ajjeefame.

    Inni yeroos magaalaa Guwaayaakuwil keessatti harmeefi dubartii biraa waliin suuqiin ala ture.

    Ministirri Biyya Keessaa Ikkuwaador akka qorataniif gartuu poolisii adda ta'e bobbaasuu beeksisaniiru.

    Magaalaa kana keessatti badiin wanbadootaa baay'eedha.

    Amajjii hanga Fulbaanaa qofa namoonni 1,900 ajjeefamaniiru. Kunis, Ikkuwaador keessa isa olaanaadha.

    Taphataan kuni Ikkuwaadoriif si'a sagal hiriiree taphateera.

    Kana dura Baarselonaafis bara 2016 keessa taphate. Kilaboonni kaan inni bira taphateefi Federeeshiniin Kubbaa Miilaa Ikkuwaador gadda isaanii ibsaniiru.

  2. Poolisiin nama daa'ima waggaafi ji'a saddeetii 'butee baduuf' ture to'achuu beeksise

    Poolisiin Finfinnee akka ibsetti shakkamaan kuni daa'ima waggaafi ji'a saddeetii ''hatee miliquuf'' yoo jedhu ''harkaafi harkatti'' qabamuu ibse.

    Shakkamaan kuni badii kana raawwateera kan jedhame ALI Mudde 05, 2018 Magaalaa Finfinnee bakka Hadiid Safar jedhamee beekamuttidha.

    Haati daa'imaa mana keessa osoo hojjetanii nami ollaan hin beeknu jedhan tokko daa'ima kana hammatee osoo deemu arganii itti himuu dubbatan.

    Shakkamaan daa'ima kana qabatee osoo deemuu miseensota poolisii hojiirra turaniin harkaafi harkatti to'atuu poolisiin ibseera.

    Poolisiin daa'ima maatiitti deebisee shakkamaa qorachaa akka jiruufi himatas akka banu beeksiseera.

    Kana dura bakkee adda addaatti namoonnii daa'ima butanii maallaqa gaafachuun yaaddoo uumeera.

  3. Ameerikaan meeshaalee waraanaa $ biliyoona 11 baasu Taayiwaanitti gurguruuf

    Bulchiinsi Tiraamp meeshaalee waraanaa rokkeettii jajjabaa dhukaasuuf gargaaraniifi misaayiloota garaa garaa dabalatee meeshaalee waraanaa doolara Amaeerikaa biliyoona 11 baasu Taayiwaanitti gurguruuf akka jiru beeksise.

    Gurgurtaan meeshaalee waraanaa kun garuu Kongireesii Ameerikaatiin ragga'uu qaba.

    Pirezidantin Ameerikaa Doonaald Tiraamp masaraa Waayit Haawusitti erga deebi’anii as si’a lammataaf meeshaalee waraanaa gurgurame.

    Taayiwaan akka kutaa biyya isheettii kan ilaaltu Chaayinaan tarkaanfii kana balaaleffateetti.

    ‘’Tarkaanfiin kun walabummaa fi tokkummaa Chaayinaa kan sarbu‘’ jechuun ibsite.

    Ministirri Ittisaa Taayiwaan garuu Ameerikaa galateeffatan.

    Waliigaltichi odola Taayiwaan dandeettii ittisa ishee cimsaa jedhe Ministeerri Ittisa Taayiwaan.

  4. Hakiimni 'doktora du'aa'maqaa jedhu argate dhukkubsattoota summeessuu isaaf adabame

    Ogeessi anisteezhiyaa duraanii itti yaadee summiin dhukkubsattoota 30 summeessuun namoota 12 ajjeese hidhaa umrii guutuun adabame.

    Manni murtii magaalaa Baha Faransaayitti argamtu Besaankon jedhamuu Fireedirik Pichiyer waanta dhahannaa onnee dhukkubsattoota gufafachiisu ykn akka dhiiganiif ujummoo dawaan dhukkuubsattootaaf ittiin kennamu faaluun balleessaan itti murameera.

    Namoota summii kanaan miidhaman keessaa umriin inni xiqqaan ganna afurii wal’aansi huuba qoonqoon walqabatu bara 2016 yeroo taasifamuuf dhahannaan onneesaa yeroo lama danqamee ture.

    Namni umriin guddaan summaa’e ammoo maanguddoo ganna 89ti.

    Abbaan alangaa namticha kanaan torban darbe akka jedhe;‘’ Ati hakiima du’aati, nama summiin lubbuu namootaa balleesse. Hakiimoota hundaa saalfachiifte. Ati kilinika kana gara iddoo awwaalaatti geeddarte’’ jedheen.

    Fireedirik Pichiyer jalqaba kan qoratame waggaa saddeet duradha. Kunis wayita bara 2008 fi 2017 gidduutti dhukkubsattoota lama kilinikaBesakoonitti argamutti summeessuunwayita shakkame ture.

    Namni inni summeessuun barame kan jalqabaa Sandaraa Simard kan jedhamutu yoo taatu, otoo wal’aansa baqaqsanii yaaluu ispaayinaalkoordiirra jirtuu dhahannaan onnee ishee danqamee ture.

  5. Biyyoonni Awurooppaa qabeenya Raashiyaa Yukireeniif kennuurratti murtee dabarsuuf

    Hooggantootni biyyoota Gamtaa Awurooppaa qabeenyaa Raashiyaa biliyoona dhibbaan lakkaa'amu kan akka hin sochoone ugguranii turan Yukireeniif liqeessuufi dhiisuurratti murteessuuf Biraaselsitti marii guyyaa lamaa eegalan.

    Mariin kun biyyootni Awurooppaa maallaqa Raashiyaa kana Yukireen liqeeffattee waraanaafi dhimma dinagdeef akka oolchuu dandeessu ykn ni dhorka ykn ammoo ni hayyama.

    Qabeenyaan Raashiyaa kan biyyoota EU keessa jiru yuuroo biliyoona 210 ta'u amma harka dhaabbaya teessoosaa Beeljjiyeem godhatee Yurookiliir jedhamu jira. Beeljiyeem fi biyyootni kaan karoora maallaqa kana fayyadamuu didaniiru.

    Yukireen maallaqa dabalataa hin argattu taanaan ji'oota keessatti waan ittiiin sochootu dhabdi.

    Qondaalli tokko baayyee kan eegamus yoo ta'uu baate carraan waliigakteerra gahuu jira jedha.

    Raashiyaan maallaqashee kana warri Awuroooppaa kan itti fayyadaman yoo ta'e balaa akka qabaatu akeekkachiifteetti.

    Raashiyaan Mooskoo keessatti maallaqashee deebifachuuf Yuurookiliir irratti himannaa banteetti.

    Walgahiin Biraasels maallaqa Raashiyaa fayyadamuurratti godhamu yeroo akkaan murteessatti gaggeefama.

    Pirezidant Tiraamp mariin nagaa buusuu yoomuu caala milkiif dhiyaateera jechaa jira. Putiin ammoo sochiin Gamtaa Awurooppaa kufaatii Raashiyaa fiduuf yaaluudha jechuun adeemsi isaanii isaan fudhatee akka sokkuu danda'u akeekkachiisa.

  6. MM Awustiraaliyaa haasaa jibbinsaarratti tarkaanfii cimaa akka fudhatu dhaadate

    Ministirri Muummee Awustiraaliyaa Antoonii Albaaneez ajjeechaa jumlaa Dilbata darbe Yihudoota ayyaanarra turanirratti raawwatame hordofee mootummaan isaa haasaa jibbinsaarratti tarkaanfii cimaa akka fudhatu dhaadate.

    Dhukaasa abbaafi ilmi bakka ummanni Boondii Biichitti walitti qabamee jirutti bananiin yoo xiqqaate namoonni 15 ajjeefamanii ture.

    MM Antoonii Albaaneez dubbii rippoortarootatti dubbataniin, seerri haaraa "warra jibba facaasan, wal qooduufi e=ilaalcha fiixeetti bahe baballisanirratti" xiyyeeffata jedhe.

    Waajirri Dhimma Biyya keessaa viizaa namoota jibbinsa baballisanii akka haquuf aangoon kan kennameef yoo ta'u, "jibbaa fi farrummaa Semetikii ittisuu, dura dhaabbachuufi deebii sirrii kennuuf" sirni barnootaa hundaa mirkaneessuuf koreen haaraa hundeeffameera.

    Odeeffannoo dabalataa dhimma kanarratti:

  7. Wanti tibbana Naannoo Gaambellaa keessatti ta'aa jiru maali?

    Guyyoota muraasa darban haleellaaawwan Naannoo Gaambellaa keessa raawwatamaniin ajajaa poolisii Gaambellaa dabalatee namoonni kaan ajjeefamuu aangawoonni olaanoo naannichaa BBC'tti himan.

    Haleellaawwaan magaalaa Gaambellaafi bakkeewwan kaanitti raaawwatamaniin tasgabbiin dhibuu akkasumas jiruun idilee isaanii danqamuullee jiraattonni ibsaniiru.

    Sababa kanaanis, aangawoonni naannichaas ta'an jiraattonni hidhattoota eenyummaa isaanii hin ibsineen haleellaa raawwateen namoonni nagaafi humnoonni nageenyaa ajjeefamuu himan.

    Haleellaan kuni hammaatee ajajaan poolisii magaalaa guddoo naannichaa lubbuun isaanii darbuu Pirezidantiin naannichaa Aadde Alamituu Umood fi itti aanaan isaanii Dr Gaatluwaak Roon BBC'f mirkaneessaniiru.

  8. Puutin hoggantoota Awurooppaa 'isin booyyeedha' ittiin jedhe

    Pirezidant Vilaadmiir Puutin hoggantoonni Awurooppaa 'isin booyyeedha' ittiin jedhe waliigaltee nagaa Ameerikaan dhiyeessite yoo hin fudhatan ta'e, Raashiyaan daanga Yukireen seenuun lafa dabalataa humnaan ni fudhatti jechuun dhaadate.

    Konfaransii ittisaa Raashiyaa kan waggaarratti haasaa taasiseen, Puutin biyyisaa adda waraanaa hundaan injifannoon deemaa jirti jechuun Raashiyaan galma kaawwatte karaa dippilomaasii ykn karaa humnaa ni milkeessiti jechuusaa Roohitars gabaaseera.

    "Yoo gamni kaanis ta'e michoonnishee alaa marii nagaa buusuurratti karaa hiika qabuun hin hojjetan ta'e, Raashiyaan lafa seenaashee karaa humna waraanaatiin ni milkeeffatti," jedhe.

    Bulchiinsi pirezidantii US Doonaald Tiraamp waraana kana dhaabuuf yaada dhiyaaterratti Mooskoo, Kiiv, akkasumas hoggantoota Awurooppaa waliin addatti dubbachaa jira.

    Haata'u malee, hanga ammaatti waliigalteen irra gahame hin jiru.

    Yukireeniifi michoonnishee Awurooppaa daangaa dabalataa Yuklireen qabachuutti cichuu Raashiyaan yaadda'aniiru.

    Raashiyaan ammoo lafa Yukireen waliigalaa keessaa %19 akka qabatteettu dubbatti.