Mexico chìm trong 'tro tàn và đổ nát' sau cái chết của ông trùm El Mencho

Người dân địa phương và du khách ở Mexico đã mô tả tình trạng bất ổn đến "đau lòng" sau khi một trong những băng đảng ma túy quyền lực và đáng sợ nhất nước này gây ra làn sóng bạo lực trên nhiều bang.

Sự việc xảy ra sau khi Nemesio Oseguera Cervantes, được biết đến với biệt danh "El Mencho", người bị truy nã gắt gao nhất Mexico và là thủ lĩnh của băng đảng ma túy Jalisco Thế hệ Mới (CJNG), bị tiêu diệt trong một chiến dịch an ninh vào hôm 22/2.

Các đoạn phim do những người sống ở Mexico và khách du lịch ghi lại cho thấy nhiều chiếc xe bị cháy rụi và các cột khói bốc lên trên nhiều thị trấn và thành phố, trong đó có cả khu nghỉ dưỡng biển Puerto Vallarta.

Ông Jerry Jones, sinh ra ở Nashville (Mỹ) và đã sống ở thị trấn này hơn bốn năm, nói với BBC News rằng mình "chưa bao giờ trải nghiệm điều gì như thế" và thường cảm thấy "ở đây an toàn hơn với quê của mình".

Ông Jones, chủ sở hữu tạp chí phong cách sống LGBT+ Out and About Puerto Vallarta, đã chuyển đến Mexico sau khi nghỉ hưu ở Hoa Kỳ.

"Tôi yêu người dân ở đây, tôi yêu sự thuận tiện khi đi bộ trong thành phố, mọi người đều rất tốt bụng. Đây là một nơi tươi đẹp và tuyệt vời, đó là điều đã thúc giục tôi đến đây," ông nói.

Ông cho biết cư dân "hoàn toàn bị bất ngờ" vào sáng 22/2 khi tin tức về việc El Mencho bị bắt và tình trạng bất ổn sau đó bắt đầu lan truyền.

"Dấu hiệu đầu tiên mà chúng tôi nhận thấy có điều gì đó đang xảy ra là một độc giả đã gửi cho chúng tôi một video về một chiếc xe buýt bị đốt cháy," ông nói.

Chỉ vài phút sau, ông bắt đầu nhìn thấy khói "khắp thành phố".

Ông kể thêm các phương tiện đang bị đậu chắn ngang đường và bị đốt cháy, thậm chí tại một cửa hàng địa phương, nơi "hơn 30 chiếc xe đang đậu trong bãi đỗ xe vào thời điểm đó đã bị thiêu rụi và phá hủy".

Mặc dù tình hình chuyển biến rất nhanh vào sáng 22/2, ông Jones nói người dân không nhận được bất kỳ thông tin nào từ chính quyền địa phương và phải đến chiều ông mới thấy quân đội hay cảnh sát đến khu phố của mình.

Người dân và du khách tại nhiều bang của Mexico đã được yêu cầu ở trong nhà, hầu hết các doanh nghiệp, trường học và đại học đều đóng cửa.

Ông mô tả một số người bị "mắc kẹt" trong các cửa hàng bán lẻ sau khi bạo lực nổ ra, không thể rời đi.

"Khi thành phố nhận ra điều gì đang xảy ra, họ đã ban hành lệnh giới nghiêm," ông nói, kể thêm rằng đường phố đột nhiên trở nên "im lặng đến rợn người".

Khi thông tin bắt đầu lan truyền đến cộng đồng địa phương, mọi người bắt đầu tập trung lại để giúp đỡ lẫn nhau, ông kể.

Các thành viên cộng đồng đã dập tắt các đám cháy do lực lượng cứu hỏa "quá tải", ông Jones nói tiếp, cũng như giúp đỡ khách du lịch không có đủ thức ăn.

Ông cho hay một cửa hàng tạp hóa địa phương đã mở cửa vào tối 22/2 nhưng hàng người xếp hàng đông "không thể tin nổi".

"Tôi không biết hôm nay sẽ mang đến điều gì. Tôi hy vọng là yên bình," ông nói.

Ông bày tỏ lo lắng cho cộng đồng và tác động của điều này đối với ngành du lịch trong khu vực.

"Puerto Vallarta rất mạnh mẽ và chúng tôi đã cùng nhau trải qua các cơn bão, cùng nhau vượt qua đại dịch và các doanh nghiệp ở đây luôn đoàn kết với nhau," ông cho hay.

"Trong những thời điểm như thế này, họ không tranh giành nhau. Họ đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau. Vì vậy, tôi nghĩ điều đó sẽ xảy ra và chúng tôi sẽ vượt qua và trở nên mạnh mẽ hơn."

Nhà sáng tạo nội dung người Canada tên là Marc-André cũng sống ở Puerto Vallarta, cho hay thị trấn nghỉ dưỡng yên bình này "trông như một vùng chiến sự".

"Lửa cháy khắp nơi, như thể hàng trăm chiếc xe hơi trong thành phố đang bốc cháy cùng một lúc," anh nói trong một video trên kênh YouTube của mình, More Life Diaries.

Anh cũng mô tả đường phố sau đó là "rất yên tĩnh và đáng lo ngại".

"Đây là Mexico mà - thường thì sẽ có âm nhạc, người dân ra ngoài, tận hưởng cuộc sống, còn giờ đây có một cảm giác thực sự kỳ lạ trong bầu không khí này," anh nói thêm.

Marc-André sống cùng vợ và hai con nhỏ, kể rằng trước đây gia đình mình chưa bao giờ có cảm giác không an toàn ở thị trấn này.

"Thật đau lòng khi chứng kiến ​​những gì đang xảy ra," anh nói.

Một nhà sáng tạo nội dung YouTube khác, Paul Desmond, người gốc California, đã chia sẻ trải nghiệm của mình trong một video mà anh nói "anh chưa bao giờ muốn làm".

Desmond đã sống ở Bucerías, một thị trấn nghỉ mát ven biển thuộc bang Nayarit, trong nhiều năm, mô tả cảnh tượng này là "rất bất thường".

Anh ấy đã chia sẻ đoạn video quay bằng drone sáng 22/2, cho thấy một đường cao tốc vắng vẻ với khói bốc lên từ xa.

"Đây không phải là điều thường xuyên xảy ra trong cuộc sống hàng ngày của chúng tôi ở đây," anh nói. "Thật đáng lo ngại, thật bực bội, thật xấu xí."

Một số du khách Mỹ và Canada cũng đã chia sẻ những trải nghiệm trực tiếp của họ về tình trạng bất ổn và diễn biến sự việc với các hãng tin.

Adryan Moorefield, cư dân Dallas, có mặt ở Puerto Vallarta từ tuần trước, nói với CNN rằng tình trạng này là một "cú sốc hoàn toàn".

"Cảm giác như đang ở trong một thế giới kỳ lạ vậy," anh nói thêm.

Moorefield cho biết anh đã từng đến thị trấn này trước đây và nghĩ rằng đó sẽ là một "nơi lý tưởng để đến và có một kỳ nghỉ ngắn và dễ chịu bên biển" nhưng giờ lại đang bị mắc kẹt vì chuyến bay về nhà bị hủy.

Một du khách khác ở Puerto Vallarta, Tim Spencer đến từ Toronto, nói với CBC rằng anh đã nhìn thấy các cửa hàng tạp hóa và ô tô bốc cháy từ tầng thượng của khách sạn Villa Divina.

"Tôi chưa bao giờ thực sự thấy điều gì như thế này trước đây trong đời, nên cảm thấy hơi kinh khủng," anh ấy nói.

Jim Beck nói với CNN rằng anh rời khách sạn vào sáng 22/2 để đi ăn và nhìn thấy "những chiếc taxi bị nổ tung khắp thị trấn, khiến đường sá tê liệt".

"Ngay lập tức, mọi người chạy tán loạn xuống phố, la hét ầm ĩ, và họ bảo mọi người quay trở lại khách sạn," anh nói tiếp.

Beck kể mình đến thị trấn này nhiều năm, nhưng đây là lần đầu tiên cảm thấy không an toàn ở đó.

Jeff Pass, một người Canada đến từ Peterborough, đã ở khu vực Puerto Vallarta được tám ngày và vẫn đang ở đây sau khi dự một đám cưới ở đó cùng hàng chục người Canada khác.

Anh cho biết nhân viên khách sạn không nói nhiều về những gì đang diễn ra vào sáng sớm 22/2, nhưng đến chiều anh đã có thể nhìn thấy những đám cháy bùng phát khắp thị trấn từ sân thượng của khu nghỉ dưỡng.

Pass kể rằng tình hình xung quanh đã dịu đi đáng kể vào chiều thứ 23/2, và các phương tiện giao thông đường bộ như taxi và Uber dường như đã bắt đầu hoạt động trở lại, nhưng anh và người yêu vẫn chưa biết khi nào có thể về nhà.

Họ đã tìm cách đăng ký với lãnh sự quán Canada tại Mexico, nhưng cho hay các viên chức ở đó đang "quá tải" vì có quá nhiều yêu cầu.

"Chúng tôi chưa nhận được phản hồi từ chính phủ Canada hay bất cứ điều gì, nhưng khu nghỉ dưỡng đã rất tử tế (với chúng tôi)."

Ngoại trưởng Anita Anand khuyên người Canada chỉ nên đi du lịch khi "an toàn".

"Tình hình vẫn còn biến động. Tất cả người Canada ở các khu vực bị ảnh hưởng nên tuân theo hướng dẫn của chính quyền địa phương", bà Anita Anand nói hôm 23/2.

Bà cho biết hơn 26.000 người Canada ở nước ngoài đã đăng ký với Bộ Ngoại giao Canada - tăng gần 8.000 người chỉ trong một ngày - để nhận thông tin về an ninh và đi lại.

Việc hủy chuyến bay tiếp tục diễn ra vào thứ 23/2, khiến nhiều người bị mắc kẹt ở Puerto Vallarta. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum nói bà hy vọng các chuyến bay sẽ được nối lại sớm.

Air Canada tuyên bố họ sẽ nối lại hoạt động đầy đủ đến Puerto Vallarta của Mexico vào ngày 24/2 giờ địa phương. Hãng hàng không Air Canada có các chuyến bay từ Montreal, Toronto và Vancouver đến thành phố phía tây Mexico này.

Air Canada thông báo rằng vào ngày 25/2, các chuyến bay từ Toronto đến Guadalajara sẽ được nối lại.