Việt Nam muốn chốt thỏa thuận điện hạt nhân với Nga tháng này sau khi Nhật Bản rút lui
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Thủ tướng Phạm Minh Chính hôm 7/1 yêu cầu các bộ ngành ngay trong tháng này hoàn tất tiến trình đàm phán với Nga về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân, đồng thời hối thúc việc tìm kiếm đối tác mới sau khi Nhật Bản rút khỏi dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.
Việt Nam đã tái khởi động chương trình điện hạt nhân vào năm 2025 sau khi tạm dừng từ năm 2016.
Theo kế hoạch, Việt Nam đã đàm phán với Nga và Nhật Bản để xây dựng hai nhà máy với tổng công suất dự kiến từ 4 đến 6,4 GW.
Mục tiêu đặt ra là ký kết thỏa thuận với Nga trước tháng 9/2025 và với Nhật Bản vào cuối năm ngoái.
"Tuy nhiên, tiến độ công việc chưa được như mong muốn, có nhiều vướng mắc phải tháo gỡ ngay như công tác đàm phán hiệp định hợp tác còn chậm, phụ thuộc nhiều vào các đối tác nước ngoài; bố trí vốn cho giải phóng mặt bằng," báo Chính phủ dẫn lời Thủ tướng Chính tại phiên họp thứ tư của Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân vào tối 7/1.
Ông Chính đặt hạn chót trong tháng này cho Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao hoàn tất đàm phán với Nga về hợp tác đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Bên cạnh đó, việc tìm kiếm đối tác mới thay thế Nhật Bản cho dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2cũng phải được tiến hành bởi hai bộ này và Petrovietnam, với mục tiêu đưa cả hai nhà máy nói trên vào hoạt động "giai đoạn sau năm 2031", theo thủ tướng.
Nhật Bản rút lui, kỳ vọng tiếp tục được đặt vào Nga
Vào tháng 12/2025, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Naoki Ito chia sẻ với Reuters rằng Nhật Bản đã rút khỏi kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân trọng điểm tại Việt Nam.
Lý do là bởi mục tiêu đưa nhà máy vào vận hành trước năm 2035 của Chính phủ Việt Nam là quá tham vọng.
"Phía Nhật Bản không có đủ điều kiện để triển khai dự án Ninh Thuận 2," Đại sứ Naoki Ito phát biểu, ý nói về dự án nhà máy điện tại Ninh Thuận có công suất dự kiến từ 2 đến 3,2 GW.
Dự án này nằm trong chiến lược tăng cường năng lực sản xuất điện của Việt Nam.
Về phía Nga, tập đoàn nhà nước về năng lượng nguyên tử Nga Rosatom là một trong những công ty đã được xướng tên như một ứng viên tiềm năng cho tham vọng điện hạt nhân của Hà Nội.
Vào tháng 12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã điện đàm với Tổng giám đốc Rosatom Alexey Likhachev về hợp tác phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử, trong đó có dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Ông Chính cũng đề nghị Rosatom tích cực phối hợp, hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Trước đó, hãng thông tấn nhà nước Nga TASS hồi tháng 4/2025 đưa tin rằng Rosatom sẵn sàng tham gia xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại Việt Nam – một sự khẳng định đến từ Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tại buổi họp báo sau cuộc hội đàm với ông Bùi Thanh Sơn, ở thời điểm đó là Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.
"Lãnh đạo Việt Nam gần đây đã đưa ra quyết định phát triển ngành điện hạt nhân quốc gia và tập đoàn Rosatom sẵn sàng tham gia vào việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1," TASS dẫn lời ông Lavrov phát biểu.
Vào đầu năm 2025, Việt Nam và Nga đã ký một thỏa thuận nhằm tăng cường hợp tác về năng lượng hạt nhân trong chuyến thăm Hà Nội kéo dài hai ngày của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin.
Nội dung chi tiết của bản thỏa thuận không được tiết lộ.
Thông cáo chung của hai nước do truyền thông Việt Nam đăng tải chỉ đề cập ngắn gọn về điện hạt nhân: "Hai bên sẽ tiếp tục hợp tác trong triển khai dự án xây dựng Trung tâm Nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân tại Việt Nam. Nga sẵn sàng tham gia xây dựng ngành công nghiệp điện hạt nhân quốc gia của Việt Nam."
Việt Nam – nơi đặt các cơ sở sản xuất quy mô lớn của nhiều tập đoàn đa quốc gia như Samsung và Apple – từng phải đối mặt với những đợt mất điện diện rộng nghiêm trọng, khi nhu cầu từ khu vực công nghiệp khổng lồ và tầng lớp trung lưu đang gia tăng thường xuyên vượt quá khả năng cung ứng.
Hệ thống lưới điện cũng bị quá tải do các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng dày đặc, chẳng hạn như hạn hán và bão lũ.
Việt Nam muốn tăng sản lượng điện từ nhiều nguồn, chủ yếu là năng lượng tái tạo và khí đốt, nhưng các dự án đã gặp phải sự chậm trễ và bất ổn về các vấn đề pháp lý và giá cả.
