Thái Lan tố Campuchia phá thỏa thuận chưa ráo mực

Quân đội Thái Lan hôm 29/12 cáo buộc Campuchia vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mới được ký.

Lệnh ngừng bắn được hai bên đồng ý sau nhiều tuần xung đột đẫm máu khiến gần một triệu người phải rời bỏ nhà cửa.

Trong một tuyên bố, quân đội Thái Lan cho biết hơn 250 phương tiện bay không người lái (UAV) đã được phát hiện bay từ phía Campuchia vào tối 28/12.

Thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào trưa 27/12 theo giờ địa phương. Cả hai bên nhất trí đóng băng chiến tuyến tại vị trí hiện tại, cấm điều động thêm lực lượng và cho phép dân thường sống ở khu vực biên giới trở về càng sớm càng tốt.

Thỏa thuận này được xem là một bước đột phá, đạt được sau nhiều ngày đàm phán giữa hai nước, với sự khuyến khích ngoại giao từ Trung Quốc và Mỹ.

Trong một tuyên bố hôm 29/12, Quân đội Hoàng gia Thái Lan nói hành động của Campuchia "cấu thành sự khiêu khích và vi phạm các biện pháp nhằm giảm căng thẳng", đồng thời nói thêm rằng những động thái đó "không phù hợp" với các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.

Họ cũng cho biết "có thể cần phải xem xét lại" việc thả 18 binh sĩ Campuchia bị giam giữ tại Thái Lan từ tháng Bảy.

Thỏa thuận ngừng bắn hôm 27/12 cho hay: "Theo tinh thần của Tuyên bố Kuala Lumpur" được ký kết hồi tháng 10 dưới sự chứng kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thái Lan sẽ trả tự do cho 18 binh sĩ Campuchia sau khi lệnh ngừng bắn được duy trì ổn định trong 72 giờ.

Thái Lan sẽ "buộc phải hành động phù hợp... [nếu] các hành vi vi phạm thỏa thuận và chủ quyền quốc gia tiếp tục diễn ra", tuyên bố của quân đội nước này nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Campuchia Prak Sokhonn mô tả vụ việc là "một vấn đề nhỏ liên quan đến UAV bay lượn mà cả hai bên đều nhìn thấy dọc theo đường biên giới", theo hãng tin AFP.

Diễn biến này xảy ra chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định đó là thỏa thuận ngừng bắn "khó khăn lắm mới đạt được".

"Các cuộc thảo luận giữa ba bên rất hữu ích và mang tính xây dựng, một sự đồng thuận quan trọng đã đạt được," tuyên bố do Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời ông Vương Nghị.

Tuyên bố này không đề cập đến vai trò của ASEAN trong việc thúc đẩy lệnh ngừng bắn.

Ông Vương nói thêm rằng các bên liên quan phải "nhìn về phía trước và tiến về phía trước".

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi đây là "sự kết thúc nhanh chóng và công bằng".

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Thái Lan và Campuchia bắt đầu sau nhiều tuần đụng độ chết người. Tranh chấp của hai nước láng giềng Đông Nam Á không phải là mới mà đã kéo dài hơn một thế kỷ.

Căng thẳng gần đây leo thang bùng phát đầu năm nay, sau khi một nhóm phụ nữ Campuchia hát những bài hát yêu nước trong một ngôi đền đang tranh chấp.

Một binh sĩ Campuchia đã thiệt mạng trong một cuộc đụng độ vào tháng Năm. Điều này đã đẩy quan hệ giữa hai nước xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Đã có 5 ngày giao tranh dữ dội dọc biên giới, khiến hàng chục binh sĩ và thường dân thiệt mạng. Hàng ngàn thường dân khác phải di tản.

Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được nhất trí vào tháng Bảy và ký kết vào tháng 10. Sau đó, thỏa thuận này đã sụp đổ vào đầu tháng 12 khi các cuộc đụng độ mới nổ ra.

Cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau về sự đổ vỡ của thỏa thuận ngừng bắn.