Phát ngôn 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' gây sốc tại Hàn Quốc, Việt Nam lên tiếng

Một chủ tịch huyện ở Hàn Quốc gây tranh cãi khi đề xuất "nhập khẩu trinh nữ từ Sri Lanka và Việt Nam" nhằm đối phó tình trạng suy giảm dân số nông thôn, khiến Hà Nội lên tiếng chỉ trích.

Khi đề cập đến vấn đề suy giảm dân số ở Hàn Quốc trong buổi tọa đàm về sáp nhập tỉnh Gwangju và Jeolla Nam của Hàn Quốc vào ngày 4/2, ông Kim Hee-su, Chủ tịch huyện Jindo ở tỉnh Nam Jeolla, nói rằng trong 89 khu vực trên toàn quốc đứng trước nguy cơ "tuyệt chủng dân số", 20% nằm ở tỉnh Jeolla Nam.

Chính vì thế, ông đề xuất "khi sáp nhập, hãy xây dựng đồng thời các biện pháp ứng phó. Nên nhập khẩu phụ nữ trẻ từ những nơi như Sri Lanka hoặc Việt Nam để gả cho đàn ông độc thân ở nông thôn, rồi đưa ra các đối sách đặc biệt".

Theo hãng tin địa phương Newsis, phát biểu của ông Kim đã vấp phải phản ứng dữ dội, không chỉ từ hơn 100 người tham dự mà còn trên toàn quốc khi cuộc họp được phát trực tiếp.

Chỉ trích và xin lỗi

Một trong những người có mặt tại sự kiện là thị trưởng Gwangju, ông Kang Ki-jung. Nghe phát biểu của ông Kim, ông Kang đã phản đối.

"Có thể có nhiều giải pháp, nhưng người nước ngoài, hôn nhân và thu nhập không phải là giải pháp đúng. Chỉ khi có công nghiệp trong khu vực, tỷ lệ sinh và dân số mới tăng. Chúng ta cần phát triển công nghiệp trước", ông nói.

Truyền thông Hàn Quốc đưa tin một số người tham dự khác cho rằng dù họ hiểu lo lắng của ông Kim về các cộng đồng nông thôn đang "tuyệt chủng", cách ông diễn đạt "nhập khẩu", đặc biệt khi nhắc tới một số quốc gia cụ thể, là không phù hợp.

Trước làn sóng chỉ trích, ông Kim, vào hôm 5/2, đã xin lỗi, nói rằng: "Trong quá trình nhấn mạnh nhu cầu ứng phó có hệ thống với vấn đề suy giảm dân số, tôi đã sử dụng những từ ngữ không phù hợp. Tôi xin bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc vì đã gây hiểu lầm và khó chịu."

Ngày 6/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đã gửi công văn đã gửi công văn đến Văn phòng Chủ tịch tỉnh Jeolla Nam và Văn phòng Chủ tịch huyện Jindo, tỉnh Jeolla Na, phản ứng về phát ngôn của ông Kim.

Theo VnExpress, công văn được viết bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Hàn, nhấn mạnh đến tôn trọng phẩm giá, danh dự công dân, đặc biệt là phụ nữ, vốn là "giá trị, tài sản và tôn chỉ chung của Việt Nam và Hàn Quốc".

Cơ quan này khẳng định người Việt tại Hàn Quốc coi tỉnh Jeolla Nam là điểm đến lý tưởng để sinh sống, do tỉnh có truyền thống lâu đời về lòng bao dung, tinh thần cởi mở, tôn trọng.

"Trong quá trình này, tôn trọng và đề cao phẩm giá, danh dự của phụ nữ phải được đặt lên hàng đầu. Vì thế, những ngôn từ xúc phạm, thiếu chuẩn mực, không phù hợp như cụm từ 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' cần được nhìn nhận nghiêm túc, đúng bản chất và sửa chữa trên tinh thần cầu thị", công văn có đoạn.

Một ngày sau, chính quyền tỉnh Nam Jeolla đã chính thức lên tiếng xin lỗi về phát ngôn gây tranh cãi của ông Kim: "Chúng tôi xin gửi lời xin lỗi chân thành tới Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc, chính phủ Việt Nam, cũng như tới toàn thể người dân và phụ nữ Việt Nam, những người đã bị tổn thương sâu sắc".

"Những từ ngữ như 'nhập khẩu' được sử dụng trong quá trình hỏi đáp đã xâm phạm nhân phẩm con người và biến phụ nữ thành công cụ, điều này không thể biện minh trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Tỉnh một lần nữa gửi lời xin lỗi về vấn đề này," thông báo nêu.

Chính quyền Nam Jeolla cho biết hiện có nhiều người gốc Việt đang sinh sống tại tỉnh này và họ "trở thành một phần quan trọng của cộng đồng chúng tôi".

"Sự việc này hoàn toàn trái ngược với những giá trị mà chúng tôi hướng tới, bao gồm tôn trọng nhân quyền, bình đẳng giới và sự bao dung đối với đa văn hóa. Việt Nam là một quốc gia đặc biệt quan trọng với Nam Jeolla", thông báo của chính quyền Nam Jeolla nêu.

Cô dâu Việt Nam ở nước ngoài

Trong nhiều năm qua, việc phụ nữ Việt Nam sang nước ngoài lấy chồng nhằm tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn, chủ yếu là về mặt tài chính, không phải là hiếm. Hàn Quốc là một "bến đỗ" phổ biến.

Theo Cục Thống kê Hàn Quốc, năm 2024, phụ nữ Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn nhất trong số các cô dâu người nước ngoài với 32,1%, sau đó là phụ nữ Trung Quốc (16,7%) và phụ nữ Thái Lan (13,7%).

Số phận cô dâu Việt Nam ở Hàn Quốc rất khác nhau.

Cuối năm 2024, VTV4 thực hiện phóng sự về một số cô dâu Việt Nam tại Hàn Quốc, trong đó có bà Trần Thị Phương Thảo đang sống ở thành phố Busan thời điểm đó.

Bên cạnh những khó khăn về rào cản ngôn ngữ và văn hoá, bà Thảo cho biết ở Busan có nhiều phụ nữ Việt Nam sinh sống nên vẫn có được sự kết nối.

"Chồng tôi nay nghỉ hưu rồi, tôi hiện đang làm cho một công ty may đồng phục cho học sinh. Con tôi cháu lớn nhất học đại học còn con nhỏ nhất học lớp 6. Tôi thấy cuộc sống ổn định. Tình cảm hai bên, hai người có sự giao lưu đồng cảm với nhau thì cuộc sống rất hạnh phúc," bà nói.

Ở chiều ngược lại, có nhiều cô dâu nước ngoại tại Hàn Quốc lại bị chồng bạo hành, thậm chí giết hại, trong đó có phụ nữ Việt Nam.

Theo số liệu thống kê năm 2017 của Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc, hơn 42% cô dâu ngoại cho biết, họ đã bị bạo hành, bao gồm cả lạm dụng về thể xác, lời nói, tình dục và tài chính.

Theo khảo sát của Bộ Bình đẳng giới và Gia đình Hàn Quốc, vào năm 2019 cho biết khoảng 29% phụ nữ nước này là nạn nhân của bạo lực gia đình, cũng với nhiều hình thức lạm dụng.

Năm 2019, dư luận Hàn Quốc dậy sóng trước vụ một cô dâu Việt Nam bị chồng bạo hành tại huyện Yeongam, tỉnh Nam Jeolla: người đàn ông 36 tuổi đã hành hung người vợ Việt Nam 30 tuổi ngay trước mặt con trai 2 tuổi, khiến nạn nhân gãy xương sườn và phải điều trị y tế trong bốn tuần.

Thời điểm đó, trong cuộc gặp với ông Tô Lâm, Bộ trưởng Công an khi đó, tại thủ đô Seoul vào ngày 8/7/2019, Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yon khẳng định ông lấy làm tiếc về vụ cô dâu Việt Nam bị chồng Hàn Quốc bạo hành gây bức xúc những ngày qua.

Trước đó, Giám đốc Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc Min Gap-ryong cũng đã có cuộc gặp với ông Tô Lâm tại Seoul và bày tỏ rằng ông lấy làm tiếc về vụ việc, đồng thời cam kết sẽ tiến hành một cuộc điều tra toàn diện.

Cũng vào năm 2019, một phóng sự của Đài Hàn Quốc IMBC đã thu hút sự chú ý của người Hàn Quốc trước loạt hình ảnh các công ty môi giới hôn nhân quảng cáo phụ nữ Việt Nam như món hàng.

Singapore cũng là một điểm đến phổ biến, nơi nhiều doanh nghiệp mở các dịch vụ mai mối "chớp nhoáng" nhằm kết nối đàn ông Singapore với phụ nữ Việt Nam.

BBC News Tiếng Việt từng phỏng vấn ông Mark Lin, chủ cơ sở mai mối True Love Vietnam vào cuối năm 2024.

Người đàn ông này tuyên bố đã mai mối thành công cho hơn 1.000 cô dâu Việt trong 31 năm làm nghề. Ngoài đàn ông Singapore, khách hàng của ông còn có cả công dân những nước khác như Malaysia, Hàn Quốc hoặc Việt kiều từ Úc, Mỹ…

"Phụ nữ Singapore học thức rất cao, nên họ cần một người chồng vừa có tài chính, có nhà cửa xe cộ, lại vừa phải đẹp trai. Còn phụ nữ Việt Nam mình chỉ cần người biết lo cho vợ con, kinh tế ổn định chút xíu là đã thấy viên mãn rồi, không cần nhiều nữa," Ngọc Kiều, một phụ nữ Việt Nam lấy chồng Singapore, nói với BBC.