Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch nước Lương Cường đã không có tên trong danh sách các ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 14.

Điều này có nghĩa là cả hai ông sẽ không có tên trong danh sách Bộ Chính trị khóa tới, đồng nghĩa với việc không tiếp tục giữ các chức vụ lãnh đạo chủ chốt trong ban lãnh đạo mới.

Nhiệm kỳ chủ tịch nước và thủ tướng Chính phủ sẽ kết thúc vào tháng 4/2026 khi Quốc hội khóa 16 sẽ nhóm họp, nhằm thực hiện các thủ tục miễn nhiệm và bầu các chức danh lãnh đạo mới trong hệ thống chính quyền.

Trong số các ủy viên Bộ Chính trị hiện nay, chỉ có Tổng Bí thư Tô Lâm và Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang là hai trường hợp theo quy định đã quá tuổi tái cử ủy viên Bộ Chính trị, nhưng họ vẫn có tên trong ban lãnh đạo khóa 14.

Ngoài ông Tô Lâm và Phan Văn Giang, 8 ủy viên Bộ Chính trị khóa 13 cũng đã tái đắc cử trong đó có hai lãnh đạo chủ chốt là Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, gương mặt được cho là ứng viên đầy tiềm năng cho chức vụ Thủ tướng, kế nhiệm ông Phạm Minh Chính, cũng có tên trong danh sách này.

Hai gương mặt ủy viên Bộ Chính trị tái đắc cử Ban chấp hành khóa 14 thuộc khối quân đội có Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng và Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cũng có tên trong danh sách tái đắc cử, bên cạnh Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc.

Hai người còn lại là Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.

Trong khi đó, trong 16 ủy viên Bộ Chính trị khóa 13, ngoài hai ông Chính và Cường, bốn thành viên khác, cũng không tái cử vào Trung ương Đảng khóa 14.

Những người rời Bộ Chính trị là ai? Và đâu là những lựa chọn thay thế tiềm năng?

Thủ tướng Phạm Minh Chính

Ông Phạm Minh Chính sinh năm 1958 tại Thanh Hóa, là thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026.

Ông Chính từng là người có nhiều năm gắn bó với ngành tình báo và an ninh. Chức vụ cao nhất của ông trong ngành này là Thứ trưởng Bộ Công an giai đoạn 2010–2011, phụ trách các mảng quan trọng như hậu cần, kỹ thuật, tài chính và khoa học công nghệ.

Sau khi rời lực lượng vũ trang, ông bắt đầu tạo dấu ấn tại địa phương trên cương vị bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh từ 2011-2015, sau đó tiếp tục giữ chức trưởng ban Tổ chức Trung ương trong nhiệm kỳ 2016-2021, trước khi trở thành thủ tướng.

Trong một nhiệm kỳ khóa 13 đầy biến động, với hai tổng bí thư, bốn chủ tịch nước, bốn thường trực Ban Bí thư, vị trí thủ tướng của ông vẫn giữ nguyên.

Chính quyền ông để lại dấu ấn với tăng trưởng ấn tượng qua các năm, với mức tăng 8,02% vào năm 2025, thấp hơn mục tiêu 8,3-8,5% do ông đề ra nhưng vượt mục tiêu 8% của Quốc hội.

Tuy nhiên, tăng trưởng cũng có những đánh đổi với việc lạm dụng tín dụng khiến đồng nội tệ mất giá đồng thời tạo ra rủi ro bong bóng ở thị trường chứng khoán, bất động sản và vàng.

Ứng viên được nhiều nhà quan sát đánh giá có thể thay thế ông Chính để lãnh đạo chính phủ là Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng.

Chủ tịch nước Lương Cường

Đại tướng Lương Cường sinh năm 1957 tại Phú Thọ, bắt đầu sự nghiệp quân ngũ khi xung phong nhập ngũ vào tháng 2/1975.

Xuyên suốt con đường binh nghiệp, ông tập trung chủ yếu vào mảng công tác Đảng và công tác chính trị trong quân đội.

Ông giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội từ tháng 5/2016 đến tháng 6/2024 và được phong quân hàm Đại tướng vào đầu năm 2019.

Đến tháng 5/2024, ông được Bộ Chính trị phân công giữ chức Thường trực Ban Bí thư khóa 13, thay bà Trương Thị Mai và đến tháng 10 năm đó ông được bầu làm Chủ tịch nước, thay cho ông Tô Lâm lúc này đã là tổng bí thư.

Theo nhận định từ một số nhà quan sát, sự hiện diện của ông trong hàng ngũ lãnh đạo chủ chốt góp phần duy trì sự cân bằng giữa quân đội và công an trong hệ thống chính trị.

Khi ông Cường về hưu, nhân vật được kỳ vọng sẽ ngôi vào chiếc ghế này của ông Cường là Đại tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang.

Tuy nhiên, điều này đang là một thách thức khi giới quan sát chính trị nhận định rằng rất có thể ông Tô Lâm sẽ nhất thể hóa hai chức danh tổng bí thư và chủ tịch nước trong nhiệm kỳ này.

Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình

Ông Nguyễn Hòa Bình sinh năm 1958 tại Quảng Ngãi, xuất thân từ ngành công an, nhưng nắm giữ hàng loạt các chức vụ lãnh đạo cao nhất của ngành tòa án và kiểm sát, trước khi trở thành phó thủ tướng Thường trực.

Trong nội các Chính phủ hiện tại, cùng với Thủ tướng Phạm Minh chính và ông Bình, có 6 phó thủ tướng khác cũng sẽ rời nhiệm sở trong thời gian tới do không có tên trong danh sách Ban chấp hành Trung ương khóa 14.

Cụ thể, các ông Trần Hồng Hà, Lê Thành Long, Hồ Đức Phớc, Bùi Thanh Sơn, Nguyễn Chí Dũng và Mai Văn Chính đều không tái cử tại Đại hội 14.

Trong nội các hiện tại, chỉ có hai người tái đắc cử là bà Phạm Thị Thanh Trà và ông Hồ Quốc Dũng, hai người mới được bổ nhiệm hồi tháng 10/2025.

Người được giới quan sát có thể thay thế ông Bình ở vị trí phó thủ tướng thường trực, thường có chân trong Bộ Chính trị, là Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, trong bối cảnh Tổng Bí thư Tô Lâm đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội 14 Nguyễn Văn Nên

Ông Nguyễn Văn Nên sinh năm 1957 tại Tây Ninh, hiện đảm nhiệm vai trò Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội 14, là một trong số ít các lãnh đạo xuất thân từ miền Nam trong Bộ Chính trị khóa 13.

Sự nghiệp của ông bắt đầu từ ngành công an, từng giữ chức trưởng Công an huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. Năm 1992, ông chuyển sang lĩnh vực chính quyền với vị trí chủ tịch UBND huyện Gò Dầu và dần thăng tiến qua nhiều cấp bậc, cao nhất là chức vụ bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh vào năm 2010.

Từ tháng 7/2011, ông bắt đầu công tác tại các cơ quan Trung ương với vai trò phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, sau đó trở thành bộ trưởng, chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ vào năm 2013 và chánh Văn phòng Trung ương Đảng vào đầu năm 2016.

Dấu ấn đậm nét nhất trong sự nghiệp của ông là giai đoạn giữ chức bí thư Thành ủy TP HCM từ tháng 10/2020, thời điểm thành phố đang đối mặt với những thách thức lớn từ đại dịch Covid-19.

Vào tháng 8/2025, khoảng hai tháng trước khi kết thúc nhiệm kỳ dự kiến, ông rời ghế Bí thư Thành ủy để nhận nhiệm vụ mới tại Tiểu ban Văn kiện Đại hội 14, chuẩn bị cho kỳ đại hội lần này.

Ông Nên được bầu vào Bộ Chính trị khi đang lãnh đạo đảng ủy TP HCM, vị trí thường có chân trong cơ quan quyền lực nhất của Đảng. Do đó có thể thấy, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, người được chỉ định tiếp tục giữ chức nhiệm kỳ 2025-2030, rất có thể trở thành ủy viên Bộ Chính trị vào đại hội lần này.

Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Nguyễn Xuân Thắng

Ông Nguyễn Xuân Thắng sinh năm 1957 tại Nghệ An, là một nhà khoa học và chính trị gia có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực lý luận và kinh tế.

Hiện nay, ông đảm nhiệm hai vị trí là giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương.

Sự nghiệp của ông bắt đầu từ công tác nghiên cứu tại Viện Kinh tế học thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam. Sau 3 năm phục vụ trong quân đội, ông trở lại làm cán bộ nghiên cứu tại Ban Kinh tế thế giới.

Sau đó, ông có hơn 8 năm học tập và làm việc tại Nga, trong đó có 5 năm làm nghiên cứu sinh tại Viện MEMO thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga và 3 năm làm cộng tác viên khoa học tại đây. Trở về nước, ông tiếp tục công tác tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và được bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch viện này vào năm 2011.

Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp chính trị của ông diễn ra vào năm 2016 khi ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ quan trọng yếu trong việc đào tạo cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng.

Bên cạnh công tác giảng dạy và lý luận, ông cũng đóng góp vào việc điều hành kinh tế vĩ mô khi trở thành thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ vào năm 2017.

Người có thể thay thế ông ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là Phó Giám đốc Thường trực Đoàn Minh Huấn.

Ông Huấn, sinh năm 1971, là chính khách có tuổi đời tương đối trẻ và vừa tái cử vào Ban Chấp hành Trung ương khóa 14.

Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc

Trong năm lãnh đạo các ban Đảng trung ương, duy nhất ông Phan Đình Trạc, Trưởng Ban Nội chính Trung ương không tái cử vào Ban chấp hành Trung ương khóa 14.

Còn lại năm người sau tiếp tục sự nghiệp chính trị trong năm năm tới là: Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh; Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị.

Ông Phan Đình Trạc sinh năm 1958 tại Nghệ An, có lộ trình công tác từ ngành lực lượng vũ trang sang lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Sau thời gian công tác trong ngành an ninh, ông chuyển sang lãnh đạo chính quyền địa phương, đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An (2005–2010) và sau đó là Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An.

Đến năm 2013, ông được Bộ Chính trị điều động về Trung ương giữ chức phó trưởng Ban Nội chính và chính thức trở thành trưởng Ban Nội chính Trung ương vào năm 2016. Cũng trong năm này, ông bắt đầu giữ vai trò ủy viên thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng, một cơ quan nòng cốt trong công tác thanh tra và xử lý các sai phạm nghiêm trọng.

Từ năm 2021 đến nay, ông đảm nhiệm vị trí phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng.

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, dư luận đã đặt ra những câu hỏi về trách nhiệm người đứng đầu của ông Phan Đình Trạc liên quan đến vụ án của ông Nguyễn Văn Yên, cựu phó trưởng Ban Nội chính Trung ương, người bị khởi tố về tội chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước.

Ông Yên là cấp dưới trực tiếp thuộc quyền quản lý của ông Trạc kể từ đầu năm 2022 cho đến khi bị xử lý kỷ luật.

Cấp dưới của ông Trạc trong Ban Nội chính Trung ương là Phó Trưởng ban thường trực Lê Minh Trí đã tái đắc cử Trung ương Đảng khóa 14 và có khả năng sẽ thay ông Trạc ở vị trí này.