Нэнси Пелоси Тайванда, Хитой жиддий оқибатлардан огоҳлантирди, аммо ҳозирча машғулот ўтказмоқда - Уруш ва тинчлик Dunyo Yangiliklar

АҚШ вакиллар Палатаси спикери Нэнси Пелоси Хитойнинг таҳдидларига қарамасдан сешанба куни Тайванга учиб келди. Расмий Вашингтон Хитой Нэнси Пелосининг ташрифига ҳарбий провокация билан жавоб бериши мумкинлигидан огоҳлантирди. Хитой ҳозирча Тайван атрофида ҳарбий машғулотлар бошлади.

АҚШ вакиллар Палатаси спикери Нэнси Пелоси ўтирган самолёт сешанба куни кечаси Тайван пойтахти Тайбэйга келиб қўнди. Унинг ташрифи расман эълон қилинмаганди.

Хитой Ташқи ишлар вазирлиги Пелосининг келиши муносабати билан қатъий норозилик билдирди.

"Ҳеч ким Хитой ҳукумати ва халқининг миллий суверенитет ва ҳудудий яхлитликни ҳимоя қилишда қатъий қарори, иродаси ва салоҳиятини пастга урмаслиги керак", деган Хитой Ташқи ишлар вазирлиги.

Пелоси Тайбэйга учиб келиши билан Хитой матбуоти Тайван томонга қараб Хатой ҳарбий самолётлари учиб кетганини ёзди.

Кейинчалик ҳарбийлар телевидение орқали тез орада Тайван атрофида қандайдир амалиёт ўтказишини эълон қилди. Кейинроқ Синхуа агентлиги бу ҳарбий амалиёт эканлигига ойдинлик киритди.

Американинг юқори лавозимли мулозими сўнгги ўн йиллар давомида Тайванга илк маротаба ташриф буюрди.

Хитой ўзининг бўлгинчи ҳудуди сифатида кўрадиган орол давлатга Пелосининг келиш режаси Пекиннинг ғазаби ва таҳдидларига сабаб бўлди. Шунингдек, ташриф ҳақида норози оҳангда гапирган АҚШ Президенти Байден ва Пелоси ўртасида бўлиниш борлиги кўриниб қолди.

Хитой Халқ республикаси ҳукумати Вашингтонни ушбу ташрифдан бир неча маротаба огоҳлантирганди.

"Конгрессимиз ҳайъатининг Тайванга ташрифи Америка демократик Тайванни сўзсиз қўллаб қувватлашини билдиради. Бугун дунё автократия ва демократия ўртасидаги танлов қаршисида қоларкан, Американинг 23 миллионлик аҳолиси бор Тайванга ҳамдардлик билдириши ҳар доимгидан ҳам муҳим", деган Пелоси Тайбэйга қўнгач.

Эълон қилинмаган ташриф

Пелоси сешанба куни Малайзияга келди, бир кун олдин Сингапурдан Осиё сафарини бошлаганди. Унинг идорасидагилар Пелоси Жанубий Корея ва Японияга ҳам боришин айтишди, аммо Тайван ҳақида ҳеч нарса дейишмаганди.

Пелоси Тайванга сешанба куни ярим тунда кириб келди ва эрталаб маҳаллий парламентга борди. Ўз нутқида у Тайван жамиятини "дунёдаги энг эркинлардан бири" деб атади.

У, шунингдек, хавфсизлик ва иқтисод масалаларини муҳокама қилиш учун Тайван билан парламентлараро муносабатларни кенгайтиришга чақирди.

Парламентда Пелосини спикер ўринбосари Цай Цицан қабул қилди ва уни "Тайван халқининг катта дўсти" деб атади. Спикер Ю Сикун эса коронавирус туфайли карантинда ўтирибди.

Парламент ташрифидан сўнг Пелоси Тайван Президенти Цай Инвэн билан учрашди. Президент мулоқоти давомида Вакиллар Палатаси спикерига Тайванни дастаклаётгани учун миннатдорчилик билдирди ва ҳукумат ёрлиғини топширди.

"Ҳаққи бор"

Пелосининг ташрифи Оқ уй учун кераксиз бош оғриғи бўлди. Президент Жо Байден олдинроқ Америкалик ҳарбийлар Пелосининг Тайванга ташрифини "унча яхши ғоя эмас", деб ўйлашларини айтганди.

Нэнси Пелоси АҚШ ҳукумати тизимида учинчи расмий шахс ҳисобланади. Давлат раҳбари ва вице-президент ўз вазифасини бошқара олмайдиган ҳолатга тушиб қолса мамлакат бошқаруви вакиллар Палатаси спикери қўлига ўтади.

Байден маъмурияти Пелосининг оролга ташрифини расман қўллаб-қувватламади. Ўз навбатида миллий хавфсизлик Кенгаши расмий вакили Жон Кирби Пелоси Тайванга боришга ҳаққи борлигини ва Ой уй бўлса АҚШ Конгресси мустақиллигини ҳурмат қилишини айтди.

"Спикернинг Тайванга боришга ҳаққи бор. АҚШнинг узоқ йиллик сиёсатига мос тушадиган ташрифни ўзига хос инқирозга айлантириш учун Пекинда сабаблар йўқ", деган у журналистларга.

Кирбининг сўзларига кўра, Пелосининг ташрифи АҚШнинг Тайванга бўлган муносабатини заррача ўзгартирмайди ва Пекин АҚШдаги ҳукумат тармоқлари ўртасида ваколатларнинг қандай тақсимланиши ва бу Пелоси мустақил қарор қабул қилишини жуда яхши билиши керак.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek