Хоқон Айиқ ўзи билмай уюшган жиноятчиларни фош қилиб қўйди - dunyo yangiliklar

АҚШ Федерал Қидирув бюросининг айтишича, Хоқон Айиқ кўмагида уюшган жиноятчиларнинг чўнтагига кириб боришган. Суиқасдлар, катта миқдордаги наркотик импорти режалари ва бошқа схемалар тасвирланган миллионлаб ёзишмаларни ўқий олишган. Ҳоқон Айиқ эса, жиноят оламидаги катта шахсиятлардан бири сифатида кўрилади. Наркобарон экани даъво қилинади.

Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи агентликлар минглаб одамларни махсус шифрланган телефон иловасидан фойдаланишга қизиқтириш орқали қарийб 800 нафар эҳтимолий жиноятчини қўлга олди. Бу илова полицияга уларнинг суҳбатларини яширинча тинглаш имконини берган.

Австралия полицияси маҳаллий матбуотга айтишича, Хоқон Айиқ исмли қочоқ шахс Федерал қидирув бюросига (ФҚБ) қарашли махсус шифрланган мессенжер иловасини ўзи билмаган ҳолда бошқаларга тарқатиб, ундан фойдаланишга қизиқтирган.

Расмийларнинг айтишича, ўзи наркобарон бўлгани даъво қилинган Айиқ муҳим таъсирга эга бўлган шахсдир. Унга махфий агентлар телефон аппаратини берган, у эса, ўз навбатида, бошқа жиноятчиларга уни тавсия қила бошлаган.

"Жиноятчилар оламида тутган ўрни боис, у ажратиб олинган, - деб ёзади "Australian Telegraph" бош терговчидан иқтибосан. - У бошқалар ишонадиган ва иловани муваффақиятли тарқата олиши мумкин бўлган шахс сифатида нишонга олинган."

Хабар қилинишича, Ҳоқон Айиқ йиллар давомида Туркияда яшаб келади ва полиция уни ўз хавфсизлиги учун қайғуришга ундаган.

"Ўзи дуч келаётган хавфни англаб, у ўзини бизга топширгани маъқул", дейди Австралия Федерал полицияси комиссари Рис Кешоу.

Айиқнинг ўзи ким?

Жозеф Хоқон Айиқ номи билан ҳам маълум бўлган бу 42 ёшли шахс турк муҳожирлари оиласида дунёга келган ва Сиднейдаги ишчилар кварталида улғайган.

Австралия медиасида "Facebook гангстери" деб аталадиган Айиқ бундан ўн йил муқаддам ўзининг ҳашаматли ҳаёти тасвирларини интернетда намойиш қилиши ва унинг жиноий тўдалар ҳамда наркотик савдосига алоқадорлиги ҳақидаги гап сўзлар болалагани асносида миллий ОАВ назарига тушган.

У полициянинг героин савдоси билан боғлиқ операциясида асосий гумонланувчига айланиши ортидан мамлакатдан қочган ва ўшандан бери хорижда яшайди. У 2010 йили Кипрда қисқа муддатга қамалган, аммо гаров эвазига озодликка чиқарилгач, ғойиб бўлган. Ўшандан буён у Австралиянинг қидирувдаги шахслар рўйхатида туради.

Хабар берилишича, Австралия медиаси кўрган видеоларда у 300 000 доллар қийматдаги спорт автомашинасида олмос соат таққан ҳолда, ўзининг жиноий фаолиятига ишора қилувчи мусиқа эшитаётгани тасвирланган.

Полициянинг айтишича, Айиқ хорижда ҳам ўз ноқонуний ишини давом эттирган, бу орада унинг бир нечта шериги ҳибсга олинган.

Шу ҳафта Австралия медиаси Айиқни "Aussie Cartel" номи билан маълум гуруҳдаги бир неча катта жиноятчи шахслардан бири эканини даъво қилди. Бу гуруҳ мамлакатга ҳар йили 1.5 миллиард доллар миқдорида наркотик келтириши ҳисобланган.

"60 Minutes Australia", "The Age" ва "the Sydney Morning Herald"нинг биргаликдаги суриштирувида унинг Туркияда яшаётгани ва ниҳоятда ҳашаматли ҳаёт кечириши, ўз бойлигини турли бизнесларга сармоя сифатида киритгани ва қиммат мавзеларда иккита уйи борлиги аниқланган.

Уларнинг айтишича, у Хоқон Раис номи билан юради, Австралия фуқаролигидан воз кечган ва, хабар қилинишича, ҳолланд аёлга уйланиб, ундан икки фарзанди бор.

Хуфия операцияга у қандай аралашиб қолди?

Сешанба куни полиция дунё бўйлаб наркокартеллар ва синдикатларга алоқадор жиноятчиларни фош қилган йирик операция ҳақида эълон қилди.

Бу операцияда бир қатор глобал ҳуқуқ-тартибот агентликлари ҳамкорлик қилган, бир неча давлатда минглаб полиция ходимлари юзлаб жиноятчиларни қўлга олишда иштирок этган.

Австралия расмийларининг айтишича, Айиқ уларнинг операциясида ўзи билмаган ҳолда муҳим роль ўйнаган. Махфий агентлар унга ANOM иловаси ўрнатилган телефон қурилмасини берган ва у мессенжерни бошқа жиноятчиларга ҳам тавсия қила бошлаган.

Хабар қилинишича, қора бозорда ушбу илова ўрнатилган 12 мингтача шифрланган қурилмалар тарқалган. Ундан янги фойдаланувчилар мавжуд фойдаланувчилардан код олган. Бу код гўё ишонч билдириш белгиси бўлган.

"Биз уюшган жиноятчиларнинг чўнтагига кириб бордик", дейди комиссар Кершоу.

Офицерларнинг айтишича, улар суиқасдлар, катта миқдордаги наркотик импорти режалари ва бошқа схемалар тасвирланган миллионлаб ёзишмаларни ўқий олган.

Айиқнинг ўзи ҳануз ҳибсда эмас, аммо бош полиция расмийларининг айтишича, ушбу иловадан фойдаланган бошқалар Айиқ "уларни ана шундай аҳволга солиб қўйганини билишади".

"Агар Айиқ ва унинг бу ишга аралашиб қолишига эътибор берсангиз, у жиноий картеллар ва доиралар орасида ANOMни тарғиб қилган бўлиб қолади", дейди "Australian Telegraph" Австралия Федерал полицияси бошлиғи Жаред Таггарддан иқтибосан.

"Бу қурилмалар ҳамма ерда бор... Бу худди оилавий шажарага ўхшайди. Деярли барча қурилмалар Айиққа олиб боради."

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek