TeliaSonera можароси: тергов миқёси кенгаймоқда
TeliaSonera ширкатига кўра, швециялик прокурорлар ширкатнинг Ўзбекистондаги фаолияти юзасидан иккинчи расмий текширувнинг бошланиши ҳақида огоҳлантиришган.
Ширкат эълон қилган баёнотда айтилишича, текширув натижалари жарима ёки ҳисобларнинг музлатилишига олиб келиши мумкин.
Швециялик прокурорлар ўтган йили Ўзбекистондаги Юсел ҳиссаларига эга TeliaSonera нинг 3G лицензиясини сотиб олиш учун Прездиент Ислом Каримов оиласига яқин шахсларга пора бергани ҳақидаги иддаолар юзасидан дастлабки текширувларни бошлаган эди.
TeliaSonera нинг ўзи олиб борган текширув пора берилгани ҳақида далил топмаган, аммо ширкат раҳбариятини кескин танқид қилган эди. Текширув ортидан ширкатнинг ижрочи директори истеъфо берган. Хўш, янги тергов нимани англатади?
Би-би-си TeliaSonera можаросини яқиндан кузатаётган швециялик журналист Ола Вестерберг билан суҳбатлашган.
Ола Вестерберг: Швеция прокуратураси TeliaSoneraни агар ҳақиқатан ҳам Ўзбекистондаги лицензияси учун пора бергани исботланса, ширкатнинг Ўзбекистонда қўлга киритган бутун фойдалари музлатилиши ҳақида огоҳлантирган. Тергов менимча хали узоқ давом этади ва унинг натижалари қандай бўлишини вақт кўрсатади. Аммо прокуратуранинг TeliaSoneraни ҳозирги кўринишда огоҳ қилаётгани қизиқарли. Бу терговнинг миқёси кенгайгани ва прокуратуранинг даъволари янада мустаҳкамланиб бораётганини англатади.
Би-би-си: Ҳозиргача бир неча текширувлар бўлиб ўтди. Прокуратура текшируви, TeliaSonera нинг ўз текшируви. Умуман олганда, ҳозир TeliaSonera можароси қайси босқичда?
Ола Вестерберг: TeliaSonera олиб борган текширув жиноий текширув эмасди. Ҳозир гап жиноий тергов ҳақида кетаяпти. Келаётган чоршанба куни TeliaSonera янги директорлар кенгашини сайлайди. Олдинги кенгаш ширкатнинг асосий ҳиссадорлари томонидан ҳайдалди, деб айта оламиз. Янги кенгашга бизнес юритиш этикасидан анчайин хабардор одамлар сайланади, деб кутилаяпти. Буларнинг ҳаммаси TeliaSonera Ўзбекистондаги лицензияси учун Президент Каримов оиласига яқин шахларга пора бергани ҳақидаги даъволар юзасидан олиб борилган текширувларнинг натижасидир. Аммо бу Ucell тимсолида TeliaSonera нинг Ўзбекистондаги фаолияти учун нимани англатади, бу борада ҳозирча бир нарса дейиш қийин. Бу жиноий тергов якунларига боғлиқ.
Би-би-си: Аммо ҳозиргача TeliaSonera пора берганини тасдиқловчи биронта далил қўлга киритилганми?
Ола Вестерберг: Шубҳасиз, прокурорлар далил бор, деб ўйлашади. Назаримда ҳозиргача жамоатчиликка ошкор қилинган энг муҳим далил, бу 2007 йилда юборилган ва Гулнора Каримова "маҳаллий шерик" экани айтилган электрон мактублардир. Швеция прокурорлари TeliaSonera лицензия учун берган пулларнинг катта қисми Ўзбекистон ҳукуматига эмас, балки Гулнора Каримовага кетган, деб ўйлашади.
Би-би-си: Гулнора Каримова яқинда Швейцариянинг "Билан" журналига берган интервюсида бу даъволарни рад этди. Сиз унинг телеком можароси юзасидан тутган мавқейи ҳақида нима деб ўйлайсиз?
Ола Вестерберг: Гулнора Каримованинг бу можарога аралашганини инкор қилаётгани таажжубланрали эмас. Бу ерда қизиқ бўлган жиҳат шуки, Гулнора Каримова "Билан" журналига берган интервьюсида TeliaSonera имзолаган битимлар Ўзбекистондаги тартиб-қоидаларга зид бўлганини айтади. Каримова хонимнинг ушбу эътирофи Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги ҳамда Алоқа ва ахборотлаштириш агентлигининг даъволарига зид. Хабарингиз бор, бу икки идора TeliaSonera Ўзбекистон қонунларига мувофиқ фаолият олиб борганини айтган. Бу нимани англатиши менга қоронғу, аммо зиддият ўртада.
