Намойиш мўлжалланган жойга фақат Елена Урлаева етиб боролган

Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари фаоллари Халқаро хотин-қизлар кунига бағишлаб ўтказилиши режаланган норозилик чиқиши чоғида милиция ходимларининг ўзларига нисбатан ноқонуний ҳаракатларидан шикоят этишган.

Намойишчилар қамоқдаги инсон ҳуқуқлари фаоллари - Мўътабар Тожибоева, Гулбаҳор Тўраева ҳамда Умида Ниёзовани озод этишни талаб қилишмоқчи эдилар.

Намойишнинг ташкилотчиси бўлган мухолифатдаги "Бирдамлик" ҳаракати ушбу талабларни изҳор этиш ва норозилик рамзи сифатида ўзбекистонликларни 8 март куни оқ либос ёки биронта оқ мато билан кўчага чиқишга чақирган. Би-би-си "Хьюман Райтс Уотч" ташкилотининг Тошкентдаги вакиласи Андреа Бергдан ўзининг кузатганларини ҳикоя қилиб беришини сўради

Ходимлар уни(Урлаевани) йўлнинг ўртасида тўхтатиб, унга ҳужум қилишар ва бошидаги оқ рўмолини тортиб олишга уринишарди Андреа Берг

Андреа Берг: Мен 8 март куни эрталаб соат 10 атрофида оқ либос кийиш акцияси ўтиши мўлжалланган жойга етиб бордим. Бекатда намойишчилар келишини кутиб турарканман, фуқаро кийимидаги кўплаб ходимларнинг у ерда айланиб юрганларини кўрдим. Бу ходимлардан баъзиларини мен аввалги намойишлардан яхши танийман. Бироз ўтиб, халқаро журналистлар ҳам етиб келишди. Орадан кўп ўтмай, қаттиқ қичқириқ овози эшитилди. Фуқаро кийимидаги икки ходим овоз келган томонга чопиб кетишди. Кейин билсак, бу - инсон ҳуқуқлари фаоли Елена Урлаева экан. Ходимлар уни йўлнинг ўртасида тўхтатиб, унга ҳужум қилишар ва бошидаги оқ рўмолини тортиб олишга уринишарди. Мен яқинроқ борган пайтим улардан биттаси нарироқ кетди. Кейин иккинчиси ҳам. Ниҳоят, Елена Урлаевани қўйиб юборишди. Шундан сўнг Елена Урлаева хиёбонга бориб, бир соат давомида у ерда турди. Бу манзарани хорижлик дипломатлар ҳам кузатиб туришди.

Би-би-си: Бу дипломатлар қайси давлатларнинг элчихоналаридан эдилар?

Андреа Берг: Мен бу саволга жавоб бермоқчи эмасман.

Елена Урлаевага ҳам бир неча фаоллар телефон қилиб, ё уйларидан чиқишолмагани ёки йўлдан милиция ходимлари тутиб олиб кетишганини айтганлар Андреа Берг

Би-би-си: Норозилик чиқишида кўп сонли одамларнинг иштирок этиши айтилганди. Қолганлар ҳақида сизга нима маълум?

Андреа Берг: Бир кун аввал кечқурун инсон ҳуқуқлари фаоли Абдулла Тожибой ўғли менга сим қоқиб, ўзини туман милиция бўлимида ушлаб туришганини айтди. Кейинроқ Елена Урлаевага ҳам бир неча фаоллар телефон қилиб, ё уйларидан чиқишолмагани ёки йўлдан милиция ходимлари тутиб олиб кетишганини айтганлар.

Би-би-си: Норозилик чиқиши ҳозир қамоқда бўлган уч аёл - Мўътабар Тожибоева, Гулбаҳор Тўраева ҳамда Умида Ниёзоваларни озод этиш талаби билан уюштирилганди. Уларнинг тутқунликдаги аҳволи ҳақида сизга нималар маълум?

Андреа Берг: Кеча Халқаро Хотин-қизлар куни бўлгани учун норозилик чиқишида асосий эътибор бу уч аёлнинг тақдирига қаратилди. Мўътабар Тожибоева бир неча бор ҳимоячиси билан учрашишга рухсат беришни сўраб мурожаат қилган. Аммо унга на ҳимоячиси, на яқинлари билан учрашишга рухсат берилган. Гулбаҳор Тўраеванинг аҳволи не кечаётгани менга қоронғу. Умида Ниёзовани яхши биламан, у менинг таржимоним бўлиб ишлаган. У ҳам ҳибсда ва маҳкама жараёнини кутаяпти.

Би-би-си: Сиз дипломатлар норозилик чиқишини кузатишди, дедингиз. Улар, ҳойнаҳой, Оврўпо Иттифоқи дипломатлари бўлишса керак. Аммо Оврўпо Иттифоқининг ўзи Ўзбекитонда баъзи силжишлар бўлди, демоқда. Сиз бунга қўшиласизми?

Андреа Берг: Йўқ, мен мутлақо қўшилмайман. Мен уларнинг баёнотини эшитган пайтим, қандай силжишлар бўлганини билишни жуда ҳам хоҳладим. Чунки мен Тошкентда туриб, ҳеч қандай ўзгаришни кўраётганим йўқ.