BBCUzbek.com

Нолиш камбағалликданми ё фаровон ҳаётга ташналикдан?
Одамларнинг бугун ҳаётдан нолишлари камбағалликданми ёки кейиинги беш-олти йил ичида кишиларнинг фаровон ҳаёт тарзига ташналиги кучайганиданми? Бу тахлит савол қўйишга мени турмуш тарзи ва дунёвий эҳтиёжлари турли даражада бўлган одамлар билан бўлган суҳбатлар, баъзан эса кучли
мунозаралар ундади.

Айтиш керакки, барча ҳамсуҳбатларим аввалига бугунги ҳаётидан тоза нолийди. Сиз ҳам унга қўшилиб нолий бошласангиз, кейин у мавқеини ўзгартириб, “аслида ўзимиз ношукур бўлиб кетяпмиз, ишлаётганлар топяпти, коммунизм даврида қашшоқ бўлганлар ҳозир ҳам қашшоқ” дея хулоса чиқаради.

Бундай суҳбатлар оилавий, дўстлар ва ҳамкасблар даврасида тинимсиз муҳокама қилиниб авра-астари ағдарилган. Лекин бу борадаги мунозаралар тўхтамайди. Қизиғи, бундай мунозараларда ҳамсуҳбатлар ҳеч қандай расмий маълумотларга таянмайди. Ҳар бир киши ўзи ва қўни-қўшниси, маҳалладоши ва қишлоқдошининг кечаги ва бугунги ҳаётига разм солиб фикрлайди.

Бу эса ҳаётни ўзбекона қиёсий ўлчов билан кўриш бўлса керак.
Ушбу суҳбатларда асос сифатида келтирилган айрим қиёслар:
“Мустақилликдан кейинги беш-олти йил одамларда саросима ва тушкунлик устун бўлди, кейинги ўн йил ичида улар жонини жабборга бериб ишлашга ва охирги тўрт-беш йил ичида эса хонадонида ҳеч қурса фаровон турмуш тарзининг кўринишларини акс эттирувчи ҳашамга уринмоқда.”

“Одамлар бошқалардан, айниқса давлатдан ёрдам кутмай ўз ҳаётларини изга солишга уринмоқда, ҳатто ҳар томондан юлиб олувчи маҳаллий амалдорларга узатаётганидан орттириб ишламоқда.”

“Шўро тўкинчилиги даврида оддий колхозчи партия йўлланмаси билан хорижий курортга бориб келган, бироқ уйида фақат ёвғон шўрва қайнаган, умр бўйи лойсувоқ уйда яшаган. Ҳозир эса оддий деҳқон ўз пулига ўзи хоҳлаганча ҳордиқ чиқаришга, уйини кўримли қилиб безашга имкон топмоқда”.

“Авваллари одамлар бир иморатни йиллар давомида солган, энди эса олти ойда битириб, кўчиб кирмоқда. Машина олиш бир мавсумнинг иши бўлиб қоляпти.”

“Мен шу ёз қишлоғимда катта қурилиш бошлаб олтмиш минг долларга уйнинг фақат устихонини битказдим. Бир ой ичида саккиз нафар қишлоқдошим, ҳаммаси ёш йигитлар, уйнинг тарҳини чизган тошкентлик меъморни қидириб келди. Ҳе, шундан билдим, одамлар кучайиб кетяпти,” дейди тошкентлик бир ўртамиёна тадбиркор.

“Ёшу қари кўрадиган ҳашаматли саҳналарга бой ва сержило хорижий сериаллар фаровон ҳаётга ташналикни орттириб юборди, одамлар ўз кундалик турмушида ана шу ҳашам ва чирой аксини яратишга интилмоқда. Авваллари ҳеч ким бунга эътибор бермасди.”

“Отам яқинда жанжал кўтарди, қачон оёғим тагида гилам, юмшоқ креслода ўтириб хотиржам телевизор кўраман, нега эл қатори уйимда ҳаммомим йўқ деб,” дейди ҳамсуҳбатлардан бири қизишиб. “Ўн беш йил аввал бўлган умумий ҳаммомларга ҳозир одамлар қадам босмайди.”

“Нега ўзбекистонликлар хорижда иш қидириб сарсон бўлиб юрибди дейсизми? Ўшаларнинг аксарияти дабдабали иморат соляпти, керак бўлса Тошкентдан уй олиб қўймоқда. Қатор-қатор машина оляпти, тўғри қийналиб юрганлари ҳам кўп, лекин ўшаларнинг ҳам нияти улкан иморат солиш ва янги машина олиш.”

“Э, ўша энг ўлдим дегани ҳам фарзандининг туғилган кунида ва ҳатто синфдан-синфга ўтишида артист билан видео обкелиб тўй қилиб ташлаяпти.”

Хуллас, ҳамсуҳбатларим одамлар турмуш тарзида олға силжиш юз бера бошлаганини таъкидлашмоқчи. Агарда ҳукумат кенгроқ имконият яратиб берса, бу ўзгаришлар янада жадаллашиб кетади, дейди улар.

Фикру-мулоҳазаларингизни bbcuzbek.com га йўлланг!

Бизнинг электрон манзилимиз: [email protected] га мактуб жўнатишингиз ёда саҳифанинг ўнг томонидаги махсус форма орқали фикрларингизни билдиришингиз мумкин.

Demokratiya haqida balandparvoz gaplarni gapirgandan kura sukinish yani haqorat bumagan fikrlarni chiqarishni urgansalariz bumaydimi. Afsus silar ham uzlaring yomonlab yozadigan sistemani boshqacha kurinishisilar.

Baraka topsin shu mavzuni ko'tarib chiqqan insonga. Halqni maqsadi o'zi bormi yo'qmi. Maqsad faqat bir-biridan qolishmaslik, maqtanish, kibr, riyodan iborat bo'lib ketgan. Qo'shnisi mashina olsa hasaddan nariga o'tmaydi. Bu esa halqni yanada qiyinchilikka olib boradi. Hukumatga esa bu bir tarafdan foydasi ham bor. Boylar ko'paymoqda va ko'payib boraveradi. Lekin bechora kambag'allar zulm ostida qolib ezilib ketaveradilar. Bu Islom diniga ziddir. Kuni kelib hamma boyiganda noshukurchilik avjiga oladi. Taomi shohona lekin shukur qilishni o'rniga noligani noligan.

Shu oltmish mingngni baraka topkur beva-bechoralarga hayri ehson qil. Senga zarurmi 60 mingga tom yopish. Huddi kimdir uyinga o'g'ri tushib boyligini talaydigandek. Uy qurishdan halqimizni maqsadi faqatgina riyodan yani kibr, maqtanishdan bo'lak narsa emas. Darqaqiqat halqimiz juda buzilib ketdi. Buni ortidan ko'p narsa kutsa bo'ladi, chunki kelajak avlod buni kuzatib bundan ham yuqoriroqqa intilishi mumkin. Alloh barchamizga shukr qiluvchi bandalardan qilishini nasib qilsin.