Бизнес-омбудсман электромобиль савдоси билан шуғулланувчи тадбиркорлар шикоятини орадан бир йил ўтиб ўргана бошлади
Сурат манбаси, Biznes-ombudsman
Бизнес-омбудсман электромобиль импортига қўйилган чекловлардан шикоят қилган тадбиркорлар мурожаатлари ўрганилаётганини маълум қилди. Эътиборлиси бу мурожаатлар ўтган йил апрелида тармоқда тарқатилган эди. Мазкур хабар Leapmotor электромобиллари импорти Ўзбекистонда тақиқлангани баҳсларга сабаб бўлаётган пайтга тўғри келган.
"Электромобиллар савдоси билан шуғулланувчи тадбиркорларнинг мурожаати ижтимоий тармоқларда ёритилди. Мазкур ҳолатлар қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги юзасидан Бизнес-омбудсман девони томонидан ўрганилмоқда", дейилади Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил (бизнес-омбудсман)нинг Telegram каналида 2 апрель куни эълон қилинган ахборотда.
Эътиборлиси, расмий билдиришда "ижтимоий тармоқда ёритилган мурожаатлар" дея 2024 йил 11 апрелида Камолиддин Эргашев исмли Facebook фойдаланувчиси томонидан тарқатилган ва 2 апрель куни айни шу фойдаланувчи "Фуқаролар ҳукумат ҳақида" гуруҳига қайта жойлаган постга ҳавола берилган.
Бир йил аввал эълон қилинган постда тўрт нафар тадбиркорнинг ўша пайтда автомобиль импортига киритилаётган янги чеклов юзасидан президентга видеомурожаатлари илова қилинган.
"Ўзбекистонда электромобиль сотувчи автосалонлар раҳбарлари автомобиль импортига чекловлар қўйилиши сабабли президентга мурожаат билан чиқди. Улар "400 дан ортиқ тадбиркор боши берк кўчага кириб қолганини" айтиб, давлат раҳбаридан чекловларни олиб ташлаш ва очиқ бозорни қўллаб-қувватлашни сўради", дейилади илк бор 2024 йил 11 апрель куни Telegramʼдаги "Яшил тулпор" каналига қўйилган ва Камолиддин Эргашев исмли фойдаланувчи кўчириб, Facebookʼга қайта жойлаган хабарда.
Сурат манбаси, Skrinshot
Ўтган йил апрелида жисмоний шахсларнинг тижорат мақсадида хориждан автомобил олиб киришини тақиқлаш ва янги автомобилларни фақат дилерлар томонидан олиб кирилиши тартибини қайта жорий этиш режалаштирилаётгани маълум бўлган эди.
Бу хабар ортидан ижтимоий тармоқда мамлакатда оммалашиб бораётган электромобиллар импорти билан шуғулланувчи ўнлаб тадбиркорларнинг президентга ёрдам сўраб қилган мурожаатлари пайдо бўлган эди.
Бироқ ўшанда бу мурожаатлар ва уларнинг кейинги тақдири маҳаллий матбуот томонидан ёритилгани кўзга ташланмаган.
Эндиликда эса – орадан бир йил ўтгач – Бизнес-омбудсман масалани ўрганишга киришган.
Бизнес-омбудсманнинг Telegram каналида 2 апрель куни қўйилган навбатдаги постда кун тартибига чиққан масалани "ижобий ҳал қилиш йўллари" автомобиллар импортига қўйилган чеклов ортидаги орган – Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги вакиллари билан муҳокама қилингани билдирилган.
"Муаммонинг ҳуқуқий жиҳатларига тўлиқ ойдинлик киритиш мақсадида Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигига сўров хати юборилди. Маълумки, электромобиль сотувчи автосалонлар раҳбарлари автомобиль импортига қўйилган чекловлар сабабли ижтимоий тармоқлар орқали мурожаат қилишган эди", дейилади расмий билдиришда.
Кун тартибига қайтган мавзу
1 апрелдан электромобиллар импортига чеклов мавзуси ижтимоий тармоқларнинг ўзбек сегментида қайта муҳокама қилина бошлаган эди.
Бу сафар муҳокамалар қўзғашига Хитойнинг Leapmotor электромобиллари импортига тақиқ қўйилгани сабаб бўлган.
Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги ушбу тақиқ сабабини Leapmotor автомобиллари "хавфсизлик стандартлари талабларига жавоб бермаслиги" билан изоҳлаган.
Кўплаб тармоқ фаоллари эса агентлик қарорини савол остига олган, айрим фикр билдирувчилар бу ҳолатда "электромобиллар соҳасида ҳам янги монополь пайдо бўлиб, бошқа ўйинчиларни бозордан сиқиб чиқараётгани"ни кўрган.
Таниқли блогер Умид Ғофуров Ўзбекистон расмийлари "дунёда тан олинган, катта инвесторларга эга ва расман Европада сотилаётган бренд"дан камчилик топганига шубҳа билан қарашини маълум қилган.
Aynan shu Oʻzbekistonda 30 yildan beri Damas ishlab chiqarilyapti. Damasda kamchilik yoʻq, u har qanday standartga javob beradi, lekin Leapmotor javob bermaydi. Kulaymi-yigʻlaymi?
"Камчилиги бор эканда ва биз уни Ўзбекистонда аниқлабмиз… Эслатиб ўтаман, айнан шу Ўзбекистонда 30 йилдан бери Дамас автомобили ишлаб чиқариляпти. Мана шу Дамасда камчилик йўқ, ҳар қандай стандартларга жавоб беради, лекин Leapmotor C16 жавоб бермайди. Кулайми-йиғлайми?" обуначиларидан савол сўраган Ғофуров ўзининг Telegramдаги каналида қўйган видеосида.
Блогер Вафо Мўмин Ўзбекистоннинг ўзида ишлаб чиқарилаётган автомобилларнинг "турган-битгани камчилик" эканини тилга олган.
"Модомики битта автомобилда аниқланган камчилик сабаб бутун бошли бренд импорти чекланар экан, унақада нега турган-битгани камчиликлардан иборат бўлган миллий маҳсулотимиз бўлган УзАМ автомобиллари ҳамон заводдан чиқяпти. Шуни таъкидлаш жоизки, айни пайтда Ўзбекистон авто-бозорида "Leapmotor" бренди 60 % улуши УзАМ бўлган "BYD Uzbekistan Factory" МЧЖнинг асосий рақобатчиси эди... Хатда шунчаки "монополияни қўллаб-қувватлаш учун" деб қўйишмабди-да...", фикр билдирган блогер.
Журналист Никита Макаренко Leapmotors импорти Ўзбекистонда тақиқланаётган Хитойнинг илк автомобиль брендига айланаётганига эътибор қаратган.
"Ўйлайманки, охиргиси ҳам эмас", фикрини якунлаган журналист.
