Трампнинг янги "чегара подшоси" иммиграцияга қандай ёндашади?

Доналд Трамп январ ойида инаугурациядан кейин мамлакат чегараларига масъул этиб иммиграция бўйича ветеран расмий Том Ҳоманни тайинлайди.

Ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва чегарада кўп йиллик тажрибага эга бўлган Ҳоманнинг ноқонуний иммиграцияни камайтириш режалари - Трамп сайлов кампаниясининг асосий сиёсати - қандай амалга оширилиши кўпчиликнинг диққат марказида бўлади.

У ушбу вазифага қандай ёндашади?

Собиқ полициячи ва АҚШ Иммиграция ва Божхона Назорати (ИБН) собиқ директори бўлган Ҳоман АҚШ чегарасидаги иммиграцияни "11 сентябр воқеаларидан бери ушбу мамлакат [АҚШ] дуч келган ва биз тузатишимиз керак бўлган миллий хавфсизлик борасидаги энг заиф нуқта", деб таърифлаган.

У ёзда бўлиб ўтган Республикачилар Миллий Қурултойида АҚШдаги ноқонуний муҳожирларга мурожаат қилиб, "Яхшиси ҳозирдан нарсаларингизни йиғиштиришни бошланг", деган эди.

Аммо унинг "чегара подшоси" сифатидаги роли қандай шаклланиши ҳали аниқ эмас, чунки иммиграцияни бошқариш бир нечта ҳукумат агентликлари ўртасидаги ҳамкорликни талаб қилади.

Бироқ, у чегара бўйича қандай ёндашувни қўллаши мумкинлиги ҳақида бир нечта фикрларни маълум қилган.

Байден сиёсатларини бекор қилиш

Трамп сайловидан олдин октябрь ойида CBS Newsʼнинг 60 Minutes дастурига берган интервьюсида Ҳоман мамлакатда ноқонуний яшаётган жиноий бўлмаган муҳожирларни нишонга олишни кўзлаётганини билдира туриб, аввало "жамоат хавфсизлигига таҳдидлар" ва "миллий хавфсизликка таҳдидлар"ни бартараф этишни устувор вазифага айлантиришини айтганди.

Бу каби ёндашув Байден маъмуриятининг хавфли жиноятчилар, миллий хавфсизликка таҳдид қилиши мумкин бўлганлар ва яқин орада чегарани кесиб ўтувчиларни депортация қилишни кўзда тутувчи сиёсатидан тубдан фарқ қилади.

Ҳозирги Байден сиёсати АҚШда яшаётган, бироқ ҳеч бир жиноят содир этмаган ҳужжатсиз муҳожирларни ҳимоя қилади.

Депортацияларни осонлаштириш учун мақсадли ҳибсга олишлар

Ҳоман ҳибсга олиш ва депортация қилишда мақсадли ёндашув қўлланилишини айтган.

Ҳомандан октябрь ойидаги интервьюсида депортациялар қандай амалга оширилиши ҳақида сўралганида, “Биз маҳаллаларда оммавий тозалашлар қилмаймиз. Контсентрацион лагерлар ҳам қурмаймиз. Буларнинг ҳаммасини ўқиб чиқдим ва бу фикрлар — аҳмоқлик", дея жавоб берган эди.

"Биз мақсадли равишда ҳибсга оламиз. Кимни ҳибсга олишимиз кераклигини ўзимиз биламиз. Уларни турли тергов жараёнлари асосида қаердан топишимиз мумкинлиги ҳам маълум", деб қўшимча қилган эди у.

Оилаларни биргаликда депортация қилиш

Ҳоман Трампнинг минглаб муҳожир болаларни ота-оналаридан ажратиб қўйган зиддиятли "нол бағрикенглик" сиёсатида ҳам муҳим рол ўйнаган эди.

Ота-оналари суд қилинаётганда болалар бошпана марказларига юборилишини назарда тутадиган, бироқ уларни қайта бирлаштиришни кафолатламайдиган бу сиёсат омма орасида жиддий норозиликка сабаб бўлганди.

Ҳоман ушбу тушунмовчиликларга олиб келган сиёсат меморандумини ёзмаганини айтади, аммо у уни имзолаган учта мансабдор шахслардан бири эди. У меморандумни "ҳаётларни сақлаб қолиш умидида" имзолаганини таъкидлайди.

Ҳоман ушбу сиёсатни қайта тиклашга уринмаслигини билдиради.

Оилаларни ажратмасдан депортация қилиш мумкинми, деган саволга жавобан эса бунинг ўрнига оилалар "биргаликда депортация қилиниши" мумкинлигини айтади.

Иш жойларида оммавий иммиграция ҳибсга олишлари

Ҳоман шунингдек, иш жойларида оммавий иммиграция ҳибсга олишларини қайта тиклашга, яъни Байден 2021 йилда тўхтатган иш жойларини назорат қилиш операцияларини қайта амалда қўллашни хоҳлашини таъкидлайди.

Душанба куни Fox Newsʼнинг Fox & Friends дастурида "Депортацияга қарши чиқадиганлар ҳақида нима қилиш керак?" деган саволга у шундай жавоб берди:

"Сизда бошпана талаб қилиш ҳуқуқи бор. Судьяни кўриш ҳуқуқи бор. Биз буни амалга оширамиз. Аммо охирида агар судья сиз уйга қайтишингиз кераклигини айтса, биз сизни уйга қайтаришимиз ҳам керак".

Ҳоман қанақа полициячи ва чегарачи бўлган?

62 ёшли Ҳоман ўз кариерасини Нью-Йорк штатида полициячи сифатида бошлаган, сўнгра чегара патрули агенти бўлиб хизмат қилган — бу ҳақда у тез-тез гапиради.

"Мен чегара патрули агенти эдим. Форма кийиб юрардим", дейди у душанба куни Fox & Friendsʼда. "Форма кийганимдан фахрланаман... Мен ИБНнинг биринчи директори бўлдим, бу лавозимга хизмат йўлларидан кўтарилганман".

Собиқ президент Барак Обама уни 2013 йилда ИБНнинг депортация бўлими бошлиғи этиб тайинлаган. Бу агентлик рекорд даражада кўп депортацияларни амалга оширган давр эди.

Ҳоманнинг иши унга Президент мукофотини, давлат фуқаролик хизматидаги энг юқори эътирофни келтирди.

Трамп 2017 йилда, лавозимига киришганидан икки ҳафта ўтгач, Ҳоманни ИБНнинг вақтинчалик директори этиб тайинлади ва у бу ролни 2018 йилгача давом эттирди.

Трамп кейинчалик уни агентликнинг доимий директори лавозимига номзод қилиб кўрсатди, аммо Сенат бу номзодни тасдиқлашга хафсала қилмади.

Ҳозирда Fox Newsʼда иштирокчи бўлиб хизмат қилаётган Ҳоман консерватив Heritage Foundation жамғармасига меҳмон тадқиқотчи сифатида қўшилган ва ультра-консерватив сиёсат таклифи бўлган Project 2025ʼда фаолият олиб бормоқда.

Унда АҚШ-Мексика чегарасида девор учун молиялаштиришни кўпайтириш, янада кучли чегара полицияси операциясини яратиш ва иммигрантларга қўшимча тўловлар киритиш каби таклифлар билдирилган.

Трамп сайлов кампанияси давомида ўзини ушбу дастурдан узоқлаштирди.

Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002