Россия уруш машинаси учун Қирғизистон ва Британия орқали топилаётган пуллар фош бўлди
Сурат манбаси, National Crime Agency
- Author, Даниэл Сэндфорд
- Role, BBC News
- Ўқилиш вақти: 3 дақ
Буюк Британия Россия урушини маблағ билан таъминловчи "пул ювиш" тармоғини фош қилди. Тармоқ миллиард доллар атрофидаги суммани қонунийлаштириш учун Қирғизистонда банк сотиб олган.
Британиянинг Жиноятга қарши миллий агентлиги (NCA)нинг маълум қилишича, Буюк Британияда фаолият юритаётган, Россия бошчилигидаги пул ювиш тармоғи билан боғлиқ шахс Қирғизистондаги банкни сотиб олган ва ушбу банк Россиянинг ҳарбий машинаси учун тўловлар амалга оширишда ишлатилган.
Агентликнинг иқтисодий жиноятлар бўйича директори ўринбосари Сал Мэлки буни "дунё бўйлаб жуда ёмон ишларни молиялаштираётган улкан жиноий экотизим" деб атади.
NCA мазкур тармоқни юқоридан пастгача издан чиқаришга уринмоқда. Ҳатто пул ювиш билан шуғулланувчилар учун нақд пул ташиётган курерларни узоқ муддатли қамоқ жазолари ҳақида огоҳлантириш мақсадида Британия автомагистралларидаги хизмат кўрсатиш бекатлари ҳожатхоналарига огоҳлантирувчи эълонлар жойлаштирилган.
Россия пул ювиш тизими бўйича суриштирув "Беқарорлаштириш амалиёти" деб номланган.
NCA ўтган йили TGR ва Smart деб аталувчи икки тармоқни аниқлаганини, улар гиёҳванд савдоси гуруҳлари, ноқонуний қурол етказиб берувчилар ва одам савдоси билан шуғулланувчиларининг нақд пулларини қайта ишлашда биргаликда ишлаганини маълум қилган эди.
Сурат манбаси, National Crime Agency
Энди терговчилар TGRни бошқарувчи Жорж Росси Қирғизистонда банк сотиб олганини аниқлашди.
Росси банкни ўзининг Altair Holding SA компанияси орқали сотиб олган. 2024 йил Рождество куни Altair Holding SA Keremet Bankнинг 75 фоиз улушини қўлга киритган.
Кейинги суриштирувлар Keremet Bank АҚШ Молия вазирлиги томонидан "санкцияларни бузиш маркази" деб таърифланган Россия давлат банки — Promsvyazbank (PSB) учун тўловларни амалга оширишда ёрдам берганини кўрсатди.
NCAнинг таъкидлашича, Keremet Bank Promsvyazbankга "Россиянинг ҳарбий-саноат базаси", бошқача айтганда Украина уруши учун қурол ишлаб чиқараётган корхоналарга маблағ ўтказишда кўмаклашган.
Жиноятга қарши миллий агентлигининг таъкидлашича, кўча жиноий гуруҳлари даражасида TGR ва Smart "пул ювиш хизматларининг тўлиқ спектрини" тақдим этган.
Keremet Bank "Promsvyazbank"ka Rossiyaning harbiy-sanoat bazasi, boshqacha aytganda Ukraina urushi uchun qurol ishlab chiqarayotgan korxonalarga mablag‘ o‘tkazishda ko‘maklashgan.
Улар гиёҳванд сотувчилари ва ноқонуний қурол етказиб берувчилар нақд пулларини криптовалютага алмаштириш имконини берган.
Терговчиларнинг таъкидлашича, ушбу пул ювиш тармоғи Буюк Британиянинг камида 28 шаҳрида фаолият юритган ва "мамлакатимизда жиноят орқали пул топиш имконини берувчи бутун бир архитектурани таъминлаб турган".
"Биз бу таҳдиднинг улкан кўламини инкор эта олмаймиз. Британияда жума кечаси кимдир кокаин харид қилаётганидан то дунё бўйлаб азоб-уқубат келтираётган геосиёсий воқеаларгача боғланувчи занжирни аниқ кўрсата оламиз", дейди Сал Мэлки.
Сурат манбаси, National Crime Agency
Унинг қўшимча қилишича, "Бу "мен дилерга пул тўладим ва бари шу билан тугади" каби осон эмас. Бу аслида бутун дунёда даҳшатли ишларга маблағ ажратаётган улкан жиноий экотизим".
"Кўчадаги нақд пулни ювиш — мамлакатимизда жиноий фаолиятнинг амалга ошишида ўта муҳим эканини аниқ айта оламиз".
Унинг яна таъкидлашича, терговчилар Smart тармоғини бошқарувчи Екатерина Жданова Россиянинг Европа бўйлаб душманларини кузатган болгариялик Орлин Русев раҳбарлигидаги айғоқчилар гуруҳига молиявий хизмат кўрсатганини аниқлаган. Жданова ҳозирда Франциядаги қамоқда судини кутмоқда.
"Беқарорлаштириш амалиёти" Evil Corp номли интернетда пл товламачилик билан шуғулланувчи гуруҳ фаолиятини кузатиш билан бошланган. Аммо NCAнинг айтишича, натижада "даҳшатли даражада улкан" пул ювиш кўлами очилган. Smart ва TGR "миллиардлаб фунтлик жиноий бойлик"ни айлантирган.
Тўпланган пуллар қурилиш каби нақд пулга бой бизнеслар орқали ювилган, ёки "махфий уйлар"да тўпланиб, чет элда ювилган. Баъзан пуллар кир ювиш кукуни ва болалар озуқа қутисига яширилиб, чегарадан олиб ўтилган.
Сурат манбаси, National Crime Agency
Гуруҳлар билан алоқадорлар шасхлар орасида собиқ Hibernian футболчиси Жеймс Китингс, Семен Куксов ва Андрей Дзекца ҳам бор. NCAнинг айтишича, улар Ирландиянинг "Кинэҳан" гиёҳванд картели учун пул ювган.
Бу йил айбланган икки киши — Валерий Попович ва Виталий Луцак — Британияда автотранспорт харид қилиб, уларни Украинага олиб борган ва у ерда криптовалютага сотган.
