Daily Telegraph'a göre, dün önde gelen İngiliz şirketleri toplam 100 milyar dolardan daha fazla değer kaybetti.

Küresel durgunluk beklentisi artarken İngiliz sterlini, 1992'deki Kara Çarşamba'dan bu yana en sert düşüşünü yaşadı.

İngiltere Merkez Bankası bankacılık sistemine güven aşılamak için para piyasalarına yaklaşık 10 milyar dolar sürdü. Ancak bu müdahale etkili olmadı. Uzmanlar daha kötü günlerin kapıda olduğunu söylüyor.

'Daha kötü günler kapıda'

Guardian gazetesi de, Bear Stearns'de yaşanan krizin küresel ekonomide büyük bir çöküşü tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.

Gazete, Wall Street'teki yangının diğer ülkelere sıçraması nedeniyle, Uluslararası Para Fonu IMF'yle, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü OECD'nin, dünya ekonomisiyle ilgili tahminlerini aşağıya çekecekleri uyarısında bulunduğunu aktarıyor.

Financial Times ise, Amerikan Merkez Bankası FED'in faiz oranlarında ciddi bir indirime gitmesi için baskı altında olduğunu belirtiyor.

Gazeteye göre, Bear Stearns'ün çöküşünden önce yarım puanlık indirime bile gönülsüz olan Merkez Bankası'nın bugün yapacağı toplantıda, bir ya da 1.25 puanlık kesintiye gitmesi olasılığından söz ediliyor.

Guardian da, uzmanlara dayanarak dünya ekonomisinin 1929 buhranından sonraki en ciddi krizle karşı karşıya olduğuna işaret ediyor.

Economist dergisinin eski yayın yönetmeni Bill Emmott da Guardian'daki yazısındaki Amerikan ekonomisinin gerçeklerle yüzleşme sürecinden geçtiğini belirtiyor.

'Krizle dengeler yerine oturacak'

Yazara göre, Bear Stearns'ün çöküşü kolay kredi açma kültürünün sona ereceğinin işareti. Krizden sadece Amerika etkilenmeyecek. Emmott, krizin Çin ve Hindistan ekonomisine olası etkilerini ise şöyle değerlendiriyor:

"Hızlı büyüyen Çin ve Hindistan, yüksek tasarruf oranları sayeside Amerika Birleşik Devletleri'ndeki gibi bir kredi sıkışıklığı yaşamayacak. Ancak Çin'de enflasyon oranı yüzde 8.7'ye yükselmiş durumda. Bu kaygı verici bir oran.

"Enflasyonun çözümü de sancılı da olsa Çin'in dolara karşı parasının değerini yeniden ayarlamasıdır. Bu olunca bazıları doların nihai çöküşüne ağlamaya başlayacak. Ama tıpkı Bear Stearns'ün çöküşü gibi bu da gerçekle yüzleşme olacak.

"Büyük sermaye dengesizlikleri, pervasız krediler ve muazzam ticaret açıkları nedeniyle Wall Street'te bunların yaşanması, dolarla Asya paraları arasında yeni bir denge kurulması gerekiyordu. Bunların birincisi başladı. İkincisi yolda.

Independent gazetesi de, krizin sıradan vatandaşları nasıl etkileyeceğiyle ilgili bir haberinde öncelikle konut kredisi piyasasında yaşanabilecek sorunlara dikkat çekiyor.

Gazete, konut fiyatlarının düşebileceğini, ev almak isteyenlerin uygun koşullarla kredi bulmalarının zorlaşacağını, krizin, istihdamın yanı sıra emeklilik ve yatırım fonlarında da kendisini hissettireceğini belirtiyor.

'Türkiye'de çifte kriz'

Financial Times Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın Adalet ve Kalkınma Partisi için açtığı kapatma davası nedeniyle Türkiye'de piyasaların çifte sarsıntı yaşadığına dikkat çekiyor.

Piyasalarda yüzde dokuzluk bir düşüş yaşandığını belirten gazete kapatılma tehdidinin AKP ile laik güçler arasındaki mücadeleyi şiddetlendireceğini, bir yıl kadar sürebilecek hukuk savaşının karar alma mekanizmalarını kilitleyebileceğini bunun da ekonomik ve yapısal reform sürecine darbe vuracağını kaydediyor.

Financial Times, İstanbul borsanının yüzde 70'ini elinde tutan yabancıların satışa geçmesi nedeniyle son iki yılın en büyük düşüşünün yaşandığına, yükselen piyasalarda Amerika'daki krizden en fazla etkilenen ülkenin Türkiye olduğuna dikkat çekiyor.

Merkezi Londra'da bulunan Eurasia Group'tan bir siyasi risk uzmanı, "Türkiye, siyasi ve makro-ekonomik istikrarı riske sokan büyük bir siyasi krizin içinde" diyor.

'Kapatma davası fay hattını ortaya çıkardı'

Guardian gazetesi de AKP'ye kapatma davasıyla ilgili haberinde şunları yazıyor:

"Mahkemenin son adımı, Türkiye'nin laik sistemindeki fay hattını ortaya çıkardı. Bu adım Türkiye'yi siyasi belirsizlik dönemine sürükleyebilir. Bu da hem Avrupa Birliği üyeliğini, hem de ekonomiyi zora sokabilir. "

'Irak'tan alınacak dersler'

Times gazetesinden Bronwen Maddox, Irak savaşında yapılan hataları değerlendirdiği makalesinde Amerikan Yönetimi'nin en büyük yanlışlarından birinin, Iraklı sürgün Ahmed Çelebi'den gelen istihbarata güvenmek olduğunu söylüyor.

Yazara göre Çelebi, Amerikalıları kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalıştı ve onlara duymak istedikleri şeyleri söyledi, Saddam Hüseyin döneminde yönetimde olan Sünni seçkinlerin sorunsuz bir şekilde devre dışı bırakılabileceğini savundu.

Times yazarına göre Amerika ve İngiltere'nin savaşın gerekliliği konusunda dünya kamuoyunu ikna etmekte yaşadığı sorunlar, Guantanamo Üssü'nün varlığı, Ebu Gureyb hapishanesindeki işkence skandalı, orduun dağıtılması, egemenliğin Iraklılara hemen devredilmemesi ve Baas partisi üyelerinin yönetimden tasfiyesi Irak'tan alınması gereken derslerden bazıları.

Financial Times ise savaşın mali bilançosununun tahminlerin çok üstünde olduğunu belirtiyor. Gazeteye göre, dönemin Savunma Bakanı Donald Rumsfeld savaşının maliyetinin 50-60 milyar dolar olacağını öngörüsünde bulunmuştu.

'Savaşın gerçek maliyeti'

Amerikan Kongresi'ne göre, Irak'ın işgali, şimdiye kadar dört kişilik bir aileye yaklaşık 17'şer bin dolara mal oldu. Nobel ödüllü ekonomi uzmanı Joseph Stiglitz'e göre, Bush'un Irak ve Afganistan'da "Terörle savaş" adını verdiği kampanyasının Amerikan ekonomisine gerçek maliyeti 3 trilyon dolara dayandı.

Financial Times, Kuzey Irak'taki ekonomik durumu değerlendirdiği bir yazısında, Kürdistan Özerk Bölgesi sınırları içinde büyük bir yeniden inşa hamlesi yaşandığını, Türk şirketlerinin önemli projeler yürüttüklerini belirtiyor.

Gazeteye göre, zaman zaman bomba yüklü araçlarla gerçekleştirilen saldırılara ve Türkiye'nin PKK'ya karşı düzenlediği operasyonlara karşın Kuzey Irak, güneye kıyasla istikrarlı bir bölge. Haberde "Kimse Türk tanklarının Erbil'e girmesini beklemiyor" ifadesine yer veriliyor.

Bölgesel yönetiminin yatırım sorumlusu Heriş Muharrem ise "Türk dostlarımıza mesajımız şudur. Siyasi farklılarımızla iş ilişkilerini birbirine karıştırmayın" diyor.

'Elif Şafak Orange Ödülü'ne aday'

Independent, yazar Elif Şafak'ın "Baba ve Piç" romanıyla İngiltere'de Orange Broadband ödülüne aday gösterildiğini belirtiyor.

Gazete, yazarın bu kitap nedeniyle bir buçuk yıl önce Türklüğe hakaretten yargılanıp aklandığını hatırlatıyor.