Daily Telegraph, önerilerin “İran'ın aklını çeldiğini” belirtirken, Independent İran'ın ilk tepkisini “şaşırtıcı şekilde ölçülü” buluyor ve “anlaşma umudu oluştuğu”nu savunuyor.

Times'ta yazan Bronwen Maddox da, paketi "diplomatik dansta akıllıca bir figür" olarak ifade ediyor.

"Son öneri İran'dan son bir yılda gelen en medeni karşılığı gördü. Ancak bir atılım beklenmemeli... Umulabilecek en iyi şey, Tahran'dan nükleer faaliyetlerini durdurmayı kabul edeceği aylar ya da yıllar cinsinden zaman kazanmak. Bu diplomatik dansı ebediyen uzatmak da bir hedef olabilir."

“İran'a sunulan paketteki en cazip unsurlar Washington'dan geliyor. Nükleer teknoloji aktarımı Amerika'nın İran'ın barışçı nükleer program yürütmesini tanıması demek. İran'ın uçak filosuna yedek parça sağlanması, görüşmelere katılma önerisi de diğer unsurlar. Öneriler kabul edilmezse, Avrupa ülkelerinin yakın ticari ilişkileri dolayısıyla kapsamlı ekonomik yaptırımlar olası değil. Ancak enerji ve finans sektörlerini hedef alan yaptırımlar mümkün... “

14 Avrupa ülkesine eleştiriler

Guardian gazetesi Avrupa Konseyi'nin Amerikan Merkezi Haber alma Teşkilatı CIA'in tutsak nakillerine ilişkin raporunu ilk sayfasına taşıyor.

Bugün açıklanacak raporda CIA'in ‘olağanüstü nakil’ adını verdiği programa dahil olan veya göz yuman 14 ülke sayılıyor. Nakil yollarının dünyayı bir örümcek ağı gibi sardığı belirtiliyor.

Konsey'in insan hakları komisyonu başkanı Dick Marty, raporunda yalanlamalara rağmen "Polonya ve Romanya'nın topraklarında gizli CIA hapishaneleri kurulmasına izin verdiği şüphelerini destekleyen kanıtlar olduğunu” belirtiyor.

Marty, Washington'u "Avrupa'ya aykırı bir hukuk yaklaşımı uyguladığı için" eleştirirken, İngiltere'nin bu faaliyetlere sadece havaalanı ve sahalarını açarak lojistik destek sağlamakla kalmadığını, bir zanlı hakkında istihbarat da verdiğini belirtiyor.

Guardian haberinde raporun "ağır eleştiriler içerdiği” ifade ediliyor. Marty, bir "CIA komplosu"yla aldatılmış olmak bir yana bu 14 ülkenin ne olup bittiğinin tamamen farkında olduğunu ve aktif şekilde sürece katıldığını vurguluyor.

Raporda adı geçen 14 ülke arasında Türkiye de var.

Türkiye'nin İspanya, Almanya ve Kıbrıs'ın yanında operasyonlarda kullanılan noktalardan olduğu belirtiliyor.

İşbirliği düzeyi konusunda belirlenen dört kategoriden ikisi Türkiye'ye uygulanıyor.

Türkiye'nin 2001 Ekim'inde Bosna'dan bir nakilde işbirliği en ciddi ikinci kategoride, bazı üslerin iniş kalkışlarda kullanılması üçüncü kategoride değerlendiriliyor.

'Türk ordusunun gazabına uğrayan yazar'

Türkiye'nin adı, Perihan Mağden'in vicdani ret hakkında bir yazısıyla halkı askerlikten soğutmak suçlamasından yargılandığı dava dolayısıyla Independent satırlarında da geçiyor.

Gazete, Türk ordusunun gazabına uğradığını söylediği Mağden'in davasının, "Türkiye'de yerleşik düzenin Avrupa insan hakları yasalarını kabul etmeyişini" gösterdiği kanısında.

“Türkiye, Avrupa Konseyi'nin 46 üyesi arasında vicdani ret hakkını kabul etmeyen ya da askerliğe sivil alternatif sunmayan tek ülke. Nisan ayında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin aldığı bir karar sonrası, Türk hükümetinin bu konuda yasal düzenleme yapacağı söyleniyordu. Ancak hükümetle, ordu, bürokrasi ve yargının büyük bölümünü kapsayan Türklerin deyimiyle “derin devlet” arasındaki gerginliğin yansıması sonucu, bir gazeteci Avrupa ilkelerini savunduğu için hapis cezası ihtimaliyle karşı karşıya... Mağden, “Avrupa'nın kapısında üye olmak için bekliyorsanız vatandaşlarınıza vicdani ret hakkını da tanımalısınız” diyor."

Gazete Mağden'in "kovuşturma sistemi adalet önünde engel. Her eleştiriye dava açılıyor ama eleştiri Genelkurmay'dan gelse tek bir savcı bile dava açamaz" sözlerine yer veriyor.

Ankara'yı bekleyen güç kararlar

Financial Times Türkiye piyasalarındaki seyri takip etmeyi bugün de sürdürüyor.

Gazeteye göre "Avrupa sürecini canlı tutup ekonomik ivmeyi de korumak istiyorsa Ankara'yı faiz oranları konusunda güç kararlar bekliyor.”

Uzmanların son haftalarda yaşanan sıkıntının kalıcı bir etkisi olmayacağı görüşlerine yer veren Vincent Boland, Türkiye'ye son iki yılda yatırımcı akımının arkasında AB sürecinin olduğunu bu süreçte ivmenin piyasadan çıkmayı beraberinde getireceğini kaydediyor. Merkez Bankası başkanlığına siyasi atama yapıldığı eleştirilerine yer veren Boland, şu yorumu aktarıyor:

"Merkez Bankası'nın enflasyon artışının temelindeki sorunu çözmeye kararlı olduğu mesajı verebilmek için şok terapisi yapması gerekebilir."

'İnternetteki çete'

Times, internet üzerinden küresel ölçekte faaliyet gösteren bir terör ağının ortaya çıkarıldığını yazıyor. Bu ağın Kanada'da parlamentoya saldırı hazırlığı yaptıkları suçlamasıyla yakalanan 17 zanlıyla da bağlantısı olduğunu öne sürüyor gazete.

"İngiltere'de bir bilgisayar uzmanının internetteki haberleşmelerinin dokuz ay boyunca takip edilmesi sonucu şu ana dek en az 30 kişi gözaltına alındı. Bu zanlıların çoğu hiç karşılaşmadı."

"İsveç, Danimarka, Bosna, ABD, İngiltere ve Kanada'daki zanlılar hakkında görülecek bir dizi dava, yetkililerin tehlikeli bir çeteyi mi çökerttiğini, yoksa hatalı istihbaratın kurbanı mı olduklarını gösterecek. Bu kümenin Irak'ta faaliyet gösteren Ebu Mussab Ez Zerkavi ile bağlantısı da olduğu öne sürülüyor."

Mazhar adı verilen operasyonun geçen Ekim ayından bu yana sessizce devam ettiği belirtiliyor.

Irak'a yardımlar başka ülkelerde harcanıyor

Irak'ın planlama bakanı Ali Baban, Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, Irak'a aktarılacağı söylenen kaynakların Irak'ta değil, başka ülkelerde harcandığını, Iraklıların bir fayda görmediğini söylüyor.

"Yardımların yüzde 40 ila 50'lik bir bölümünün Irak'ın dışında örneğin altyapı projelerinde çalışacaklara "güvenlik eğitimi" gibi ya da danışmanlık gibi amaçlarla ve genelde parayı veren ülkede harcandığını belirten Baban, yardımların nasıl harcandığına dair kapsamlı bir gözden geçirme süreci başlatılmasını istiyor."

"Iraklı Bakan, yakıt ve gıdaya teşviklerin kaldırılmasını isteyen IMF ve benzeri kuruluşları baskı yapmamaları konusunda uyarıyor. Baban ayrıca yabancı yatırım konusunda da kaygılı. Yeni federal anayasanın petrol kaynaklarının denetimini bölgesel idarelere aktarmayı öngördüğünü belirten Baban, 'bu durumda yatırımcılar yeni sahalara para yatırmak konusunda tereddüt edecektir' diyor."

İngiliz askerler aklandı

Irak'ta yağma olaylarına karıştıkları gerekçesiyle Basra Kanalı'na attıkları 15 yaşındaki bir gencin ölümü ile ilgili olarak yargılanan üç askerin aklanması da gazetelerin manşetlerini dolduruyor.

Times, "askerlerin aklanması askeri yargı sistemini sanık sandalyesine oturtuyor" diyor.

"Karar bu tür davalarda uygulanan siyaseti tartışmaya açıyor. Hukuk işlerinden sorumlu devlet bakanı, bugün, bu süreçten bir ders alınmalı mı sorusunu yanıtlamak üzere savcılarla görüşülmesini isteyecek. Savunma Bakanlığı, son davada sistemin etkin şekilde işlediğini savunuyor, ancak sivil yargıya yaklaştırmak üzere askeri yargıda radikal değişiklik gerektiğini de kabul ediyor."

Daily Telegraph ise 'göstermelik' diye ifade ettiği davalarda soruşturmaların zaten siyasi amaçlarla başlatıldığı eleştirilerine yer veriyor.

İngiliz bulvar gazetelerinin çoğu ise "insan hakları nereye kadar?" sorusunu ortaya atmış bugün.

Tartışma yaratan olay ülkenin batısındaki Gloucester'da otomobil hırsızlığı yaptığı şüphesiyle polis tarafından kovalanan bir kişinin, bir evin damına çıkmasıyla başlamış.

Çevresini saran 50 polis memuru kendilerine damdan kiremitler atan zanlıyı indirmek için bir süre bir süre bekledikten sonra, zanlının insan haklarını ve iyiliğini gerekçe göstererek dama öğle yemeği, içecekler ve sigara göndermişler.

Daily Express bu durumu "insan hakları saçmalığı" manşetiyle duyururken, Daily Mail "polisin üzerine kiremitler atan zanlının insan hakları, bir kesekâğıdı tavuk ve iki litre kolayla korundu" diyor.

Söz konusu zanlı ise polise altı saat sonra teslim oldu.

NATO tatbikatına tepki

Kırım'da NATO aleyhindeki protestolar da dikkat çeken haberlerden.

Financial Times, "Kırım'da bir üsse yaklaşan uluslararası tatbikata hazırlık olarak tuvalet ve duş inşa etmek üzere giden 250 Amerikalı asker, kendilerini Ukrayna NATO'ya katılmalı mı tartışmalarının ortasında buldu" diyerek söz başlıyor.

"Günlerdir devam eden protestolar ardından dün de Kırım yerel parlamentosu, bölgenin "NATO'ya kapalı bölge" olarak ilan edilmesine karar verip Kiev yönetiminden de gelecek ay yapılacak NATO tatbikatının kara aşamasına izin vermemesini istedi."

Ukraynalıların yüzde 64'ünün NATO üyeliğine 'hayır' dediğine dikkat çeken gazete, Cumhurbaşkanı Yuşçenko'nun ise NATO'yu AB üyeliği sürecini güçlendirecek bir ilk adım olarak gördüğünü vurguluyor.

FT'ye göre, Amerikalı yetkililer de tatbikatın kara bölümlerini iptal seçeneğini olası görüyor.

Leninland projesi

Independent'ta yer alan habere göre, Rusya'da Vladimir Lenin'in doğduğu yerdeki bir anma merkezini, bir tematik eğlence parkına dönüştürme planı bazı Rusları öfkelendirmiş.

Lenin'in doğduğu Ulyanovsk bölgesi valisi Sergey Morozov, ziyaretçi sıkıntısı çektiği söylenen merkezin bulunduğu yerde her gün geçitler yapılacak bir Kızıl Meydan kurmayı, konuşan bir Lenin heykeline Komünizmi anlattırmayı, kolektif çiftliklerde çalıştırmayı düşünüyor.

Hatta ziyaretçilerin sivil ajan kılığındaki görevlilerce öküz arabalarına bindirilip "Sibirya'ya sürgün" deneyimi yaşaması da planlar arasında.

Merkezin yöneticileri Lenin'i ticari bir kukla haline getirmeye çalıştığı ve aşırı ticari olduğu gerekçesiyle "Leninland" projesine karşı çıksa da, rakip bazı önerilere göre bu projenin daha makul görüldüğünü belirtiyor Independent.