BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 29 Kasım, 2005 - TSİ 08:01
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
29 Kasım 2005 Basın Özeti
Avrupa basınında Saddam Hüseyin'in dün yeniden başlayan ama yine ara verilen duruşması, EuroMed konferansı ve Montreal'deki iklim değişikliği görüşmeleri öne çıkıyor.

İngiltere gazeteleri

İngiltere'den Daily Telegraph, Saddam Hüseyin'in dava sürecine hakim olduğunu belirtiyor.

Times, "Saddam davası bir maskaralık haline geldi" diye yazıyor.

Gazete iki kanıttan biri olarak sunulan 15 saniyelik bir video bantının tekrar tekrar gösterildiğini ve Saddam Hüseyin'in avukatı olmak üzere salonda bulunan eski Amerikan Adalet Bakanı Ramsey Clark'ın avukatlık belgelerinin yazıları çok küçük olduğundan, çevirmenler uzun aramalar ardından büyüteç bulup belgeyi okuyamayınca Clark'ın söz alamadığını yazıyor.

"Yeni Irak'ta adalet ve demokrasinin vitrini olmak bir yana, Saddam ve yedi kurmayının davası avukatların salonda bulunamadığı, büyüteç arayan çevirmenlerin duruşmayı beklettiği, Saddam ve diğer sanıkların başarılı isyanlar sahnelediği bir maskaralık haline geldi. Yargıç iki saat sonra bitkin bir halde oturuma ara verdi. Bir kahvede duruşmayı izleyen Ebu Salih adlı müşteri, 'Yüzyılın davası diye buna dediklerine inanamıyorum. Zayıf, profesyonellikten uzak ve plansız' diyordu..."

Saddam Hüseyin'in mahkeme salonuna elinde bir Kuran-ı Kerim ile girdiğine dikkat çeken Guardian, Şiilerin süreçten şikayetçi olduğunu belirtiyor.

"Hükümetin üst düzey Şii danışmanlarından Haytam El Kadim, Başyargıç Rizgar Emin Muhammed'i 'haksız şekilde merhametli davranmakla, halkın beklediği adaleti geciktirmekle' suçladı. İnsan hakları grupları avukat ve tanıklara yönelik tehditler karşısında mahkemenin ertelenmesini veya başka bir yere alınmasını istiyor."

EuroMed hayalkırıklığı

Barselona'da dün tamamlanan Avrupa Akdeniz Ortaklığı, yani kısa adıyla EuroMed zirvesinin sonuçları tüm Avrupa gazetelerine göre hayalkırıcı...

İngiliz Financial Times'a göre terörün tanımı üzerinde anlaşma sağlanamaması, Avrupa Birliği'nin nüfuzunun sınırlarını da ortaya seriyor.

Almanya'dan Berliner Zeitung da bu kanıya katılıyor.

"Avrupa'nın kendisini müreffeh, demokratik ve şiddetten arınmış ülkelerden oluşan bir güvenlik halkasıyla çevrime hayali, hala çok uzak" diyen gazete, şöyle devam ediyor:

"Ama bu Akdeniz siyasetinden vazgeçilmeli demek değil. Durum gayet açık: Avrupa'nın başka seçeneği yok, Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkelerinin de... Avrupa Birliği belki de her yıl bu ülkelere yaptığı 3 milyar dolarlık yardımı siyasi ilerlemeye bağlayarak bir çözüm getirebilir. Biraz daha sıkı bir baskı pek de fena olmayabilir. "

İngiltere'de Guardian da Avrupa-Akdeniz diyaloğundan umut kesilmemesini istiyor:

"Çünkü Amerika Irak macerasıyla lekelendi; şimdi demokrasi ve özgürlük gibi kavramları, bunların zaten az görüldüğü bir bölgede savunma çabalarında yalnız bırakılmamalı. Avrupalılar, bu engelleri aşmak için daha fazla uğraşmalı ve bu dengesi kaçmış ortaklığı daha yapıcı bir hale getirmeli."

Fransız Le Monde 10 Akdenizli liderden sekizinin toplantıda bulunmayışını bariz bir boykot olarak niteliyor ve "Avrupa'nın güneyli komşularının AB siyasetleri konusundaki hoşnutsuzluklarını böyle göstermek istediğini" belirtiyor.

FT'den Türkiye eki

Financial Times gazetesi bugün Türkiye hakkında altı sayfalık bir ek yayımlamış.

Ülkede ekonominin geliştiği, 24 saat yayın yapan haber kanallarının geniş bir tartışma ortamı yarattığı ve siyasi seçkinlerle ordunun, hükümetin AB siyasetini kabul etmiş göründüğü tespitlerini aktarıyor FT.

"Türkler kendileriyle daha barışık" manşetiyle çıkan ekte, siyasi alanda Erdoğan hükümetinin sağladığı reformlar için "paradoks" ifadesi kullanılmış.

Gazete şöyle yazıyor:

"Bugünün Türkiye'si aslında bir paradoks yaratıyor. Çünkü liberal değişiklikler, derinden muhafazakar olan bir hükümetçe yapıldı. Ülkenin uzun yıllardır iktidara gelen en dindar başbakanı olan Erdoğan aynı zamanda bir kasaba siyasetçisi, yabancı dil bilmiyor ve başbakan olmadan önce Avrupalı liderlerle pek etkileşim içinde değildi. Özal ile karşılaştırılıyor ama ona erişemiyor. Erdoğan'ın zaafları hakkında Soli Özel, 'laik bir siyasetçi ama laik bir dünya görüşü yok, dünyayı dini unsurlarla görüyor' diyor."

Ekte Şemdinli olaylarının kaygı verici olduğu vurgulanırken, Avrupa Birliği açısından 2005'in uygulamada hayalkırıcı bir yıl olduğu ve reformların hızlanması gereği vurgulanıyor.

Düşünce özgürlüğü alanında başta Orhan Pamuk'unki olmak üzere Hrant Dink, Fatih Taş, Burak Bekdil gibi yazar ve yayıncılara yönelik davalara dikkat çekiliyor.

Bu davaların nedeni olarak ülkede sivil toplumun gelişmemiş olması ve faşist İtalya'dan alınma ceza yasasının yeni değişmesinden söz ediliyor.

Gazeteye mülakat veren Dışişleri Abdullah Gül ise bu davaları şöyle açıklıyor:

"Yargı çok tutucu. Savcılar daha da tutucu. Mükemmel değiliz, ama yaptıklarımız sessiz bir devrim. Zaman zaman bir savcı bir yerde bir dosya açar, mahkeme reddeder. Bence Pamuk'un davasına bakacak mahkeme de doğru kararı verecektir. Benzer davalar daha önce düştü."

Montreal'de hava elektrikli

189 ülkenin iklim değişikliğini konuşmak üzere toplandığı Montreal'den somut sonuç çıkacak mı?

Bu soruyu tartışan Avrupa gazeteleri fazla iyimser değil.

Almanya'dan Der Tagesspiegel, bu toplantıda "karbon dioksit salımında büyük bir azalma sağlanması" gerektiğini belirtiyor.

"Dünyayı kirletenler iklimi korumak için bizzat bir şeyler yaparsa, Çin ve Hindistan gibi hızla büyüyen ülkeler de kendi sera gazlarını azaltmaya yanaşabilir. Bu olmazsa, dünyanın bazı köşeleri torunlarımız için yaşanır halde olmayacak."

Le Monde da manşetini bu konuya ayırmış ve "Kyoto Protokolü'nün geçerliğini uzatmak insanlığın geleceği için hayati bir mesele" diyor.

Independent, Le Monde gibi İngiliz Kraliyet Bilim topluluğu başkanı Lord Robert May'in uyarılarına yer veriyor ve geleceği kurtarmak için şimdi harekete geçmemenin ağır sonuçları olacağını belirtiyor.

"Bugün konferansa da hitap etmeye hazırlanan May, iklim değişikliğinin yaratabileceği yıkımı kitle imha silahlarına benzeterek Katrina Kasırgası'nda yaşananları buna örnek gösterecek. May'a göre, iklim değişikliği konusunda dünya çok tehlikeli bir deney yapıyor ve başarısız olunması istenmiyorsa, Montreal'de somut adımlar atılmalı. Ekonomik büyüme ve emisyon hedefleri ayrı ayrı düşünülmeli."

Financial Times'a bir mülakat veren Avrupa Çevre Kurumu Başkanı Jacqueline Mc Glade ise Avrupa'nın artık ortak bir iklim stratejisi ile faaliyet göstermesinin şart olduğunu vurguluyor.

"Mc Glade, Avrupa çapında geleceğe dair bir vizyon oluşmadan, ulusal stratejilerin yerini alacak bir birlik stratejisi geliştirilmeden, bu alanda gerektiği kadar büyük yatırımların yapılamayacağını söylüyor. Mc Glade stratejilerde birlik sağlarken, enerji dağıtımında merkezi sistemlerden uzaklaşıp, tüketiciye daha yakın noktaklarda dağıtım merkezleri oluşturulmasını savunuyor."

Çeçen seçimlerine eleştiriler

Yine Financial Times Çeçenistan'da hafta sonu düzenlenen seçim ardından Cumhurbaşkanı Ali Alkanov'un geçen yıl öldürülen Aslan Mashadov'un sürgündeki temsilcileri ile görüşeceğini yazıyor.

Gazete Rusya'da iktidar olan Birleşik Rusya partisinin kazandığı açıklanan seçimler hakkında bazı gözlemcilerin ciddi eleştirileri olduğunu da vurguluyor.

Avusturya'dan Die Presse Rusya lideri Putin'in "Çeçenistan'da anayasal düzen yeniden tesis edilmiştir" şeklindeki açıklamasına şüpheyle yaklaşıyor.

Gazete "Durum böyle olsa Putin askerlerini evlerine gönderirdi" diyor.

"Putin'in Çeçen siyasetinin en büyük eksiği kendi safından insan haklarını ihlal edenleri cezalandırmak ve yerle bir olan kasaba ve köyleri yeniden imar etmek gibi önerilere yanaşmaması. Bu nedenle Putin, 'Durum normale dönüyor' derken kendisini kandırıyor. Bu ancak halkın tümü seçim kampanyasını, adayları ve sonucu, yani tüm seçim sürecini meşru gördüğünde mümkün olacak."

Menezes hakkında yeni soruşturma

İngiltere'de intihar saldırganı olabileceği şüphesiyle polisin sekiz kurşunla öldürdüğü Jean Charles de Menezes soruşturması genişliyor.

Ailesinin talebi üzerine açılan ikinci soruşturmada Londra Emniyet teşkilatının başkanı Sir Ian Blair'in de Menezes hakkında sonradan asılsız çıkan açıklamalarıyla, örneğin şüpheli davrandığı gibi açıklamalarla, halkı yanlış yönlendirmiş olup olmadığı araştırılacak.

Daily Telegraph gelişmeleri şöyle yorumluyor:

"Londra polisinin başkanı İan Blair öldürülen kişinin bir terörist değil sivil olduğunu 24 saat sonra öğrendiyse, kaygı duymak gerek. Böyle önemli bir detayı bu kadar geç biliyorsa, bu makamın ne anlamı var? Eğer komuta zincirinde ciddi sorunlar varsa teşkilatın başı olarak bundan kendisi sorumlu olmalı. Bu olay halkın polise inancını sarstı. Soruşturma komisyonu bunu yeniden sağlamak için gereken tüm soruları sormalı."

Best'e görkemli veda

İngiliz futbolseverler geçen hafta ölen Kuzey İrlandalı futbolcu George Best'e Cumartesi günü yapılacak görkemli bir törenle vedaya hazırlanıyor.

Times bu törenin bölgede görülenlerin en büyüğü olacağına dikkat çekiyor.

"George Best'in cenazesinde o kadar büyük bir kalabalık bekleniyor ki tören, Kuzey İrlanda'da parlamento binası olarak kullanılan Stormont Kalesi'nde yapılacak. Bu Kuzey İrlanda'da gelmiş geçmiş en büyük cenaze olacak. Yaklaşık yarım milyon kişinin, yani bölgede yaşayan her üç kişiden birisinin törene katılması bekleniyor. Cenaze kalenin bahçesinde toplanacaklara dev ekranlardan yayımlanacak."

"Kuzey İrlanda'nın kurucusu olan Lord Edward Carson'a bile, bölgenin devlet töreniyle kaldırılan yegane cenazesi olmasına rağmen böyle bir tören yapılmamıştı. Törenin Kuzey İrlanda'daki iki kesimi de bir araya getirmesi bekleniyor. Protestan işçi çocuğu Best'in cenazesinde şüphesiz çok sayıda Katolik de olacak. Bu da bize Kuzey İrlandalılar'a dair bir şey öğretiyor: Sporcuları siyasetçilere yeğliyorlar."

"Bölgede yapılması planlanan bir stadyuma veya Belfast Havaalanı'na Best'in adının verilmesi, heykelinin dikilmesi ve şövalyelik ünvanı verilmesi de futbolcuyu anmak için gündeme getirilen öneriler arasında."

İlgili haberler
28 Kasım 2005 Basın Özeti
28 Kasım, 2005 | Basın Özeti
27 Kasım 2005 Basın Özeti
27 Kasım, 2005 | Basın Özeti
25 Kasım 2005 Basın Özeti
25 Kasım, 2005 | Basın Özeti
24 Kasım 2005 Basın Özeti
24 Kasım, 2005 | Basın Özeti
BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik