BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 31 Ocak, 2005 - TSİ 04:55
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
31 Ocak 2005 Basın Özeti
Bugünkü İngiliz gazetelerinde manşetler, tahmin edildiği gibi Irak'taki genel seçimlere ayrılmış.

İngiltere'de yayımlanan gazeteler

Gazeteler ayrıca, Bağdat'tan havalandıktan sonra düşen İngiliz kargo uçağıyla ilgili gelişmeleri aktarmış okurlarına.

Daily Telegraph'ın, "Irak, kötü kader kahinlerini mahcup ediyor" başlıklı başyazısında, ülkede seçim sürecine övgü var.

"Avrupa'nın büyük bölümü ve İngiltere'de sol görüşlü yorumcular orantısızca, herhangi bir devletin geçiş süresince karşılaştığı sıkıntılar üzerinde durdular. Silahlı kişilerin meydan okumasına karşı, seçimlere katılımın yüksek düzeyde gerçekleşmesi kutlanmalıdır. Hiçbir demokratik seçim kusursuz değildir. Fakat Irak dün, Arap dünyasının en demokratik ülkesi olmuştur."

Yüksek katılımın nedenleri

Times'a göre ise seçimlere yoğun katılımın ardında iki önemli faktör var. Bunlardan biri alınan yoğun güvenlik önlemleri, diğeri ise Şii lider Büyük Ayetullah Ali el-Sistani'nin, oy kullanmanın, müslümanların görevi olduğu yönünde yayımladığı fetva.

Aynı gazetedeki Michael Binyon imzalı yazının başlığı ise "Arap ülkeleri, yayılan seçimin gücünden korkuyor" şeklinde.

"Bu ülkelerin Sünni ağırlıklı hükümetleri, demokrasi tadının yayılacağı ve Irak'ta Şii çoğunluğun zaferinin, kendi mazlum Şiilerini teşvik edeceğinden korkulu. Hiçbir Arap hükümeti, Ebu Musab Ez-Zerkavi'yi desteklemiyor ama bu hükümetlerin çoğu, onun Şiilere nefretini paylaşıyor. Irak'ın giderek, İran'ın etki alanına kaymasından endişe ediliyor."

'Seçimler, haksız savaşı meşru çıkaramaz'

Independent ise başyazısında "Bu seçimler demokrasi umudunu teşvik edebilir ancak yanlış bir savaşı haklı çıkaramaz" diyor.

Gazete, seçimlere katılımın Şii Araplar ve Kürtler arasında yoğun olduğunu vurguluyor, Sünnilerin durumuna dikkat çekiyor.

"Seçimler, ülkeyi gelecekte zor günlerin beklemediği anlamına gelmiyor. Sünni üçgen olarak adlandırılan bölgenin bazı yerlerinde, hiç kimse oy kullanmadı. Eğer Irak'ta demokrasinin bir anlamı olacaksa ve ülkenin bütünlüğü korunacak ise alındığı ya da korktuğu için oy kullanmamış kesimleri de temsil etmenin bir yolu bulunmalı."

'Irak'ta artık anayasa tartışılacak'

Guardian gazetesi muhabiri Jonathan Steele, Irak'ta mermiler ardında yapılan seçim sonrası en kritik konunun, yeni bir anayasa hazırlanması olduğunu söylüyor.

Steele, 275 üyeli meclisin bu süreçte karşılaşacağı en hassas konuları ise şöyle sıralamış:

"Yeni anayasa, şeriat hukukunu kutsal kabul edecek mi? Kadınların mülk edinme ve boşanma haklarını savunacak mı? Amerikalıların geçen yıl geçici anayasaya koydukları, federalizm sistemini muhafaza edecek mi? Eğer bu sistem korunmazsa, kuzeydeki Kürtlerin Irak'tan ayrılmaları teşvik mi edilecek?"

'Kürtler, Kerkük'te hızlı çözüm isteyebilir'

Financial Times'ın Orta Doğu editörü Roula Khalaf da, Jonathan Steele gibi anayasa tartışmasına değinmiş.

Khalaf'a göre Irak'ta federalizme yönelik tartışmalarda, en hassas konulardan biri Kerkük'ün statüsü olacak.

"Geçici Yönetim Yasası, Kerkük dahil tartışmalı topraklarla ilgili sorunların çözümünün, yeni bir nüfus sayımına ve yeni kalıcı anayasa onaylanana kadar ertelenmesini öngörüyor. Ancak Kürtlerin, daha erken bir çözüm için bastırmaları muhtemel. Fakat Kürtlere Kerkük konusunda verilecek tavizler, Irak'ın güneyindeki bölgeler için tehlikeli bir örnek olacak. Zira bu bölgeler, Irak'ın petrol rezervlerinin önemli bölümüne sahip ve Basra dahil üç eyalet, kendi özerk yönetimlerini oluşturmak için görüşmeler yapıyor."

Fransız ve Alman basınından farklı görüşler

Fransız ve Alman basınının, Irak seçimlerine tepkisine gelince.

Le Monde, "Bu seçimleri çekinmeden kutlamalıyız" diyor ve ekliyor, "Şunu unutmamalıyız: Irak daha önce asla özgür seçimler nedir, bilmiyordu."

Liberation güvenilir katılım oranlarının, seçimlerin 'demokrasi kamikazesinin, terör kamikazesine karşı çarpıcı zafer kazandığı' anlamına gelmediğini söylüyor.

Le Nouvel Observateur ise Şiilerin beklenen zaferinin iç savaş tehdidini artırdığını belirtiyor, 'Irak'ın Lübnanlaşabileceği' uyarısında bulunuyor.

Berliner Zeitung Iraklı seçmenleri, cesaretlerinden dolayı övmüş. Gazete, seçimlere katılımın sürpriz oranda yüksek olduğunu ve bunun 'herşeyden önce teröristlerin reddi' anlamına geldiğini belirtiyor.

Frankfurter Rundschau ise seçimlerin ne özgür, ne adil olduğu görüşünde.

Gazeteye göre seçimler olağanüstü hal ve şiddet tehdidi altına yapıldı, televizyonlar büyük çoğunlukla işgalci güçlerce seçilen adayların kampanyalarına yer verdi ve adayların çoğu son ana kadar seçmenlerden gizlendi.

'Abbas'ın başarısı için herşey yapılacak'

Irak'taki genel seçimlerden İsrail-Filistin sorununa geçelim.

Independent'ta, İsrail politikasının yıldızı parlayan isimlerinden Ami Ayalon'la yapılmış özel bir mülakat var. Ayalon, İsrail İç İstihbarat Servisi Şin Bet'in eski başkanlarından. Geçen yıl İşçi Partisi'ne katılmıştı, milletvekili olmasına kesin gözüyle bakılıyor, başbakanlığı hedeflediğini de saklamıyor.

Ayalon, Filistin yönetimi lideri Mahmud Abbas'ın başarılı olmasının, Başbakan Ariel Şaron için çok önemli olduğunu söylüyor.

"Eğer Ebu Mazen başarılı olamazsa, Yaser Arafat'ın sorun olmadığı ortaya çıkacak. Arafat'ın barışın önündeki temel engel olduğunu kanıtlamak için, Ebu Mazen başarılı olmalı. Bu nedenle İsrail hükümeti, Ebu Mazen'e yardımcı olmak için, daha öncekilerden de fazla çaba göstermek, elinden geleni yapmak zorunda."

'Yuşçenko: Hedef, 2007'de AB'yle müzakere'

Times gazetesinde ise bugün Ukrayna'nın yeni Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko'yla yapılmış bir mülakat var.

Haberin başlığı, iddialı bir hedefi içeriyor: "Bu dev fili nasıl uyandıracak ve Avrupa Birliği'ne yönelteceğim".

Ukrayna lideri, hedefini şöyle açıklıyor:

"Avrupa Birliği'yle Ukrayna arasındaki üç yıllık eylem planının, 2007'de tam üyelik müzakerelerine başlamamızı sağlamasının, çok gerekli olduğuna inanıyoruz. Tartışılması gereken niçin birliğe üye olmamız değil, ne zaman Avrupa Birliği'nin parçası olacağımız."

'BM Komisyonu: Darfur'da soykırım yok'

Independent gazetesinde Rubert Cornwell imzalı yazının başlığı "BM grubu, Sudan'da yaşananların soykırım olmadığını söylüyor".

Cornwell, Amerikan basınına sızan haberlerde, Birleşmiş Milletler'ce oluşturulan özel bir komisyonun, Sudan'ın batısındaki Darfur bölgesinde iki yıldır yaşananların, 'soykırım değil, insanlığa karşı işlenmiş etnik boyutlu suçlar" olduğuna karar verdiğinin belirtildiğini yazıyor.

Yazı şu yorumla sürüyor:

"Rapor, Güvenlik Konseyi'ne gönderildikten sonra bu hafta kamuoyuna açıklanacak. Ancak, Amerika Birleşik Devletleri ve kilit müttefikleri arasında yeni sorunlara neden olabilir. Çünkü Amerikan Dışişleri Bakanlığı, eylül ayında, Sudan'da yaşananların soykırım olduğunu açıklamıştı."

'Çocuklara nikotin'

Daily Telegraph'ın ilk sayfasındaki sağlık haberinin başlığı, "Sınıfta sigara içenlere, nikotin partikülleri".

Gazete, yapılan bir araştırmaya göre İskoçya'da 15 yaşındaki kızların yaklaşık dörtte birinin sigara içtiğine dikkat çekiyor.

Daily Telegraph, kanser oranını azaltmak için bulunan son çözümün, 14 yaşındakiler dahil bazı çocuklara, bedava nikotin partikülü dağıtılması olduğunu belirtiyor.

Habere göre bu uygulama, ölümlerin yarısının sigaranın neden olduğu kanserden kaynaklandığı Lanarkshire'de başlayacak.

İlgili haberler
BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik