Niyazov 1999 yılında 'ömür boyu cumhurbaşkanı' ilan edilmişti.

Meclis, Başbakan Yardımcısı Gurbangulu Melik Gülyeviç Berdi Muhammedov'un seçimlere kadar Cumhurbaşkanlığı'na vekalet etmesini de kararlaştırdı.

Başkent Aşkabat'ta biraraya gelen Halk Meclisi iki bin beş yüzden fazla üyeden oluşuyor.

Türkmen Halk Meclisi, Sovyetler Birliği döneminde ülkeyi yöneten İhtiyarlar Meclisi'nin yerini aldı. Meclis'in tüm üyeleri Saparmurat Niyazov tarafından seçilmişti.

Başbakan Yardımcısı Gurbangulu Melik Gülyeviç Berdi Muhammedov, yeni seçilecek liderin Niyazov'un izlediği politikalara bağlı kalması gerektiğini söyledi.

Her yerde Türkmenbaşı

Niyazov, iktidarda olduğu süre içinde şahsının yüceltilmesine dayanan bir siyasi kült yarattı, gün ve aylara Türkmen kahramanlarının ve yakınlarının adlarını vermek gibi icraatlara imza attı.

Tüm resmi binalarda portreleri bulunan Niyazov'un heykelleri ülkenin dört bir yanında meydanları süslüyordu.

Sadece caddelere veya bazı binalara değil, ülkenin en yüksek tepesine ve bir meteora da Türkmenbaşı ismi verildi.

Yedi kitap yazan Niyazov, tarihsel ve dini konuları tartıştığı Ruhname adlı kitabın okullarda okutulmasına karar vermiş, kitabın sıkça okunmasının cennet yolunu açacağından söz etmişti.

Dokuz yıl önce bir kalp ameliyatı geçiren Niyazov, daha sonra sigarayı bırakmış ve tüm bakanlarına kendisini izlemeleri yönünde emir vermişti.

Nüfusun büyük bölümü Türkmenbaşı dışında bir lider tarafından yönetilmemiş olan Türkmenistan için Niyazov'un ölümünün psikolojik bir darbe olacağı görüşü dile getiriliyor.

21 yıllık tartışmalı iktidar

1985 yılında Türkmenistan Komünist Partisi'nin başkanı olan Niyazov, 1991'de bağımsızlığını ilan eden Türkmenistan'ın ilk cumhurbaşkanı seçilmiş ve 1999 yılında ise meclis tarafından ''ömür boyu cumhurbaşkanı'' ilan edilmişti.

Saparmurat Niyazov geçen yıl, "Kimse sonsuza dek yaşamaz, bir halef bulmak gerekiyor" diyerek sürpriz şekilde 2009'da cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacağını açıklamıştı.

Niyazov bu seçimde üç ya da dört adayın yarışması gerektiğini söylemiş, kendisinin aday olup olmayacağı hakkında da ise yorum yapmamıştı.

Uluslararası Kriz Grubu'ndan Orta Asya Proje Başkanı Michael Hall, ''Niyazov, fiilen devletin kendisiydi. Herhangi bir konuda aldığı kararlar ve verdiği talimatlar sorgulanmaz yasalardı'' diyor.

Siyasi yorumcular Niyazov'un ardında karamsar bir tablo bıraktığını düşünüyor.

Niyazov döneminde Türkmenistan, ülkenin geniş doğal gaz kaynaklarına sahip olmasına rağmen eğitim, sağlık ve sosyal yardım alanlarında ciddi biçimde geriledi.

Türkmenbaşı, muhaliflerine baskı uyguladığı gerekçesiyle insan hakları grupları tarafından sık sık eleştiriliyordu.