Çetin 2004 yılından bu yana Kabil'de görev yapıyor

Bu gerginlik, ülkede şiddet olaylarının yine son beş yılın en yüksek düzeyinde seyrettiği ve Taleban'ın güçlendiği kaygılarının dile getirildiği bir döneme rastlıyor.

NATO'nun Afganistan'daki sivil temcilsisi Hikmet Çetin, gelişmeler konusunda BBC Türkçe Bölümü'nden Emre Temel'in sorularını yanıtladı.

Çetin, öncelikle ülkedeki Amerikan karşıtı gösterilerin abartılmaması gerektiğini söylüyor.

Çetin, " (Olay) hazırlanmış, örgütlenmiş bir tepki değil, kaza sonucu ortaya çıkan bir tepkinin ortaya dökülmesi diyor."

Afganistan'ın güneyindeki eyaletlerde Taleban'ın kontrolü ele aldığı iddialarını da şöyle yanıtlıyor:

Afganistan, 20. yüzyılın en büyük trajedilerinden birinin yaşandığı bir ülke. Böyle bir ülkeyi dört yılda düzlüğe çıkaramazsınız.

"Ben (Taleban'ın) eyaletlerde kontrolü ele aldığı görüşünde değilim ama bazı küçük bölgelerde, köy ve küçük kasabalarda bir takım etkinlikler gösterdikleri doğru. Henüz hükümet bu birimlere güç gönderemediği, elemanları olmadığı ya da zayıf olduğu için Taleban gelip 'ben buradayım' havasını veren etkinliklere giriyor."

"Halkın da seçeneksiz kaldığı için istese de istemese de işbirliği noktasına geldiği doğrudur. Ama bunların eyaletlerde, illerde, büyük yerlerde olduğu doğru değildir."

Köyde asayiş NATO'nun görevi değil

Bazı çevrelerde Taleban'a artan desteğin ve yoğunlaşan saldırıların başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere, ülkede askeri olan güçlerin dikkatinin Irak'a çevrilmesine bağlayanlar var.

Ancak Çetin bu yorumlara katılmıyor.

"Uluslararası toplumun -ki Nato daha orada değil, ama gerek koalisyonun gerek NATO'nun ta köye kadar giderek bunu yapmaları mümkün değil. Böyle bir görevi de yok aslında." diyor.

Çetin'e göre öncelik devletin varlığını, gücünü göstermesi olmalı...

	Çetin halkın gönlünü kazanmak gerektiğine vurgu yapıyor

"Afgan hükümetinin oralara hükümetin gücünü, etkinliğini gösterecek elemanlarını göndermesi gerek. Öncelikle Afganistan hükümetinin o bölgelere yetenekli, dürüst, suistimallere bulaşmamış, halka yakın insanları yönetici olarak göndermesi gerekir. Bizim onu yapmamız söz konusu değil. Biz yabancılar olarak ya da NATO olarak, Afganistan'ı Afganlar adına yönetmeye gelmedik."

Çetin Afgan hükümetinin yapması gerekenleri sıraladıktan sonra, sözü uluslararası toplumun katkısına getiriyor. Hikmet Çetin'e göre, uluslararası toplum Afganistan'ın sorunlarını çözebilmek için öncelikle, Afganların gönlünü kazanmalı.

"Uluslararası kuruluşlar açısından yapılacak şey, ekonomik ve sosyal yardımları artırmaktır. Yani sadece askeri önlemlerle, asker bulundurmakla güvenliği sağlayamayız, terörle mücadelede başarılı olamayız." diye ifade ediyor görüşlerini NATO temsilcisi.

Yaşamın Afganlılar için hiç de kolay geçmediği kesin... Birleşmiş Milletler'in verilerine göre ülkede halkın yüzde 40'ı yeterli gıdadan yoksun. Gençlerin yarısı iş bulamıyor. Ülkede ortalama yaşam süresi de, sadece 45 yıl.

Hikmet Çetin ise yaşanan tüm bu zorluklara karşın, Afganistan'ın, Taleban'ın devrildiği beş yıl önceyle kıyaslandığında, bir 'başarı öyküsü' olduğunu belirtiyor.

"Zaman zaman çıkmış ve çıkacak olan tüm olumsuzluklara karşın ben Afganistan'ı başarılı bir örnek olarak görüyorum. 2,5 yıldır buradayım, büyük gelişmeler olduğunu görüyorum." diyor ve ekliyor:

"Afganistan, 20. yüzyılın en büyük trajedilerinden birinin yaşandığı bir ülke. Böyle bir ülkeyi dört yılda düzlüğe çıkaramazsınız; bunun için zaman gerekli."