Bu sayfayı arkadaşıma gönder		Yazıcı için

Afganistan'ın yeni yönetimine kavuşması için öngörülen aşamalar bir bir tamamlanıyor.

Hamid Karzai, Loya Jirga tarafından devlet başkanlığına seçildi

Taleban'ın devrilmesi ardından altı aylığına kurulan geçiş hükümeti yerini seçimlere zemin hazırlamakla yükümlü olan ve görev süresi iki yıl olarak öngörülen geçici hükümete bıraktı. Hamid Karzai, Loya Jirga üyelerince geçici devlet başkanı olarak seçildi.

4 Ocak 2004'te aşiretler meclisi Loya Jirga'nın yeni anayasayı onaylaması ardından, ülkede genel seçimlere gidilmesi önünde teknik açıdan bir engel kalmadı.

3 haftalık ateşli tartışmalar ve pazarlıklar sonunda son halini alan anayasanın ülkeye istikrarlı bir yapı kazandırması umud ediliyor. Amaç farklı etnik grupların, sürtüşme ve çekişmelere düşmeksizin bir arada yaşamasını sağlamak.

2004 Anayasası

1964 anayasasının yerini alan yeni metin, Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin taleplerine uygun biçimde, güçlü bir başkanlık makamı oluşturulmasını öngörüyor. Ülkenin başbakanı olmayacak.

Afganistan'ın yeni anayasası

Anayasa müzakerelerinde kazanan ya da kaybeden olmadı. Hepimiz kazançlı çıktık.

Hamid Karzai, Devlet Başkanı

Devletten bir İslam Cumhuriyeti olarak söz edilmesine rağmen doğrudan şeriata atıfta bulunulmuyor. Ancak uygulamada pek çok kararın muhafazakar din adamlarına bırakılabileceği düşünülüyor.

Anayasa tartışmaları sırasında en sorunlu konular arasında hangi dillerin resmi dil olarak kabul edileceği ve bakanların çifte vatandaşlık statüsünde olmasına izin verilip verilmeyeceği de bulunuyordu.

Özbekçe'nin resmi dil olarak kabul edilmesi talepleri uzun tartışmalar ardından reddedildi ve sadece Peştuca ve özellikle Taciklerin konuştuğu Dari resmi dil olarak belirlendi.

Buna karşılık Hazara ve Özbekler gibi azınlıkların, nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu bölgelerde, dillerinin üçüncü dil olarak tanınması şartı getirildi.

Bakan adaylarının çifte vatandaş olduğu durumlarda ise atamalarının kabul edilip edilmemesine parlamentoda yapılacak oylamayla karar verilmesi üzerinde uzlaşıldı.

Karzai'nin kabinesindeki pek çok bakan çifte vatandaş statüsünde.

Anayasa metninin ana hatlarını Hamid Karzai tarafından atanan 35 üyeli bir komisyon çizdi.

Yeni anayasa bir yıl süren bir çalışmanın ürünü

Taslağın hazırlanması bir yıldan fazla zaman aldı. Bu konuda yapılan danışma toplantılarına yaklaşık 170 bin kişi katıldı.

Ayrıca ülkenin dört bir yanına gönderilen anketlerle 50 bin kişinin görüşü alındı.

Afgan anayasasının başlıca unsurları

Yaklaşık 160 maddelik Afgan anayasasının en dikkat çeken başlıklarından bir kaçı şöyle:

• Afganistan kutsal dini İslam olan bir 'İslami Cumhuriyet'tir.
• Hiç bir yasa İslam'ın inanış ve uygulamalarına aykırı olamaz.
• Diğer dinlerin mensupları dini inançlarının gereklerini yasalara uymak koşuluyla yerine getirebilir.
• Kadın ve erkeklerin yasa önünde hak ve yükümlülükleri eşittir.
• Afganistan başkanlık sitemi uyarınca yönetilir.
• Devlet Başkanı ulusa ve parlamentonun alt kanadına karşı sorumludur.
• Devlet Başkanı ve iki yardımcısı Afgan halkınca doğrudan oyla seçilir.
• Ulusal parlamento iki kanattan oluşur: Halk meclisi ve ihtiyar meclisi.
• Alt kanadı oluşturan halk meclisi üyeleri halkın oyuyla belirlenir. Meclisin bakanları azletme yetkisi bulunur.
• Eski kral Muhammed Zahir Şah'a ömrü boyunca taşımak üzere 'Ulusun Atası' unvanı verilmiştir.

Çözüm bekleyen sorunlar

Anayasanın onaylanması ardından şimdi Haziran'da genel seçimler düzenlenebilmesi için hazırlıklara başlanacak.

Ancak ülkede güvenlik ve asayiş henüz tam olarak sağlanabilmiş değil. Karzai ülkenin tamamında iktidarı elinde tutumakta ve vergilerin düzenli olarak toplanmasını sağlamakta zorlanıyor.

Ülkenin özellikle güneyinde yeniden toparlandığı belirtilen Taleban taraftarlarının saldırıları sürüyor.

Kuzeyde ise rakip gruplar arasında çatışmalar şimdilik dinmiş olsa da, sayıları binlerle ifade edilen militanları silahsızlandırmak hala çok ciddi bir sorun.