Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'nın, İsrail'in, güvenliği gerekçe göstererek, Batı Şeria'da inşa ettiği duvarın meşruiyetini değerlendireceği oturumu bugün başlıyor.

Üç gün boyunca on altı kişi ve kuruluş, mahkemeye görüş bildirecek; bunların çoğunluğu Filistinlilerin şikayetlerine sempati ile bakan kesimler.

Filistinliler, beton ve dikenli tellerden oluşan, duvarı İsrail'in toprak kazanmak amacıyla inşa ettiğini ve duvarın topraklarını bölmesi nedeniyle, bütünlüklü bir Filistin devleti kurulmasını önlemeye yönelik olduğunu ileri sürüyor.

Uluslararası mahkemenin resmi oturumunu boykot eden İsrail ise, amacın intihar saldırılarını önlemek olduğunu söylüyor.

Bu dava öncesinde İsrail, duvarın küçük bir bölümünü yıkmaya başladı. Yetkililer, duvarın Batı Şeria'daki Baka el-Şarkiya köyü çevresindeki 8 kilometrelik bölümünün yıkılacağını açıkladı.

Duvarın yıkımının, Lahey'deki dava öncesine rastlaması İsrail Dışişleri Bakanlığı tarafından "tesadüf" olarak nitlendi ve duvarın diğer bölgelerdeki inşaasının süreceği kaydedildi.

İsrail hükümeti, bu güvenlik duvarının, Filistinli intihar saldırganlarını engellemek için gerekli olduğunu savunurken, duvar inşatını eleştirenler bunun İsraiL'in daha fazla toprak işgal etmesi çabası olduğunu iddia ediyorlar.

Baka el-Şarkiya çevresindeki duvarın yıkılmasıyla bu bölge bir yıllık tecritin ardından yeniden Batı Şeria'ya dahil olacak.

Lahey'de yarın başlayacak duruşma öncesinde İsrail, 29 Ocak'ta intihar saldırısı düzenlenen bir otobüsün enkazını Adalet Divanı önünde sergilemeye başladı.

Filistinli yetkililer ise, güvenlik duvarını protesto etmek için Filistinlileri "Öfke Günü" adı altında toplanmaya çağırdı.

Lahey Adalet Divanı

Lahey'deki Adalet Divanı'nın duvarla ilgili kararı bağlayıcı nitelikte olmayacak. Fakat, aleyhte bir hüküm, mahkemeden tavsiye isteyen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda, zaten İsrail'e tepkili olan havayı daha da güçlendirebilir.

İsrail duruşmalara temsilci göndermiyor. Fakat, İsraill'li eylemcilerin geçen hafta bombalanan otobüslerden birini mahkeme binası önünde yarından itibaren sergilemesi bekleniyor.

Filistinli sözcülerden Saib Erakat ise buna yanıt olarak, beton duvar ve dikenli teller arasında kalan on Filistin köyünden söz etti ve "Filistinliler'in bu duvar yüzünden karşı karşıya geldikleri felaket varken, böylesi gösterilerle bir yere varamazlar" diye konuştu.

Bugün Batı Şeria'daki Beytüllahm kentinde de yüzlerce Filistinli, Ortodoks Kilisesi'nin de katılımıyla duvara karşı bir gösteri yaptı.

Adalet Divanı'na duvarla ilgili yazılı şikayette bulunan ülkelerin sayısı 44 fakat, bunlardan sadece aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 13 ülkeden sözlü katılım istendi. Ayrıca Arap Birliği ve İslam Konferansı Örgütü'nün de söz hakkı olacak.

Bu, belki de Adalet Divanı'nın 58 yıllık tarihinin en ilgi toplayan davası olacak. Birleşmiş Milletler'in en yüksel yasal organı işlevini gören Adalet Divanı, devletler arası anlaşmazlıkları çözmek ve uluslararası kurumlara, talep üzerine tavsiye niteliğinde kararlar üretmek üzere kurulmuş. Yargıçları da Birleşmiş Milletler tarafından atanıyor.

Adalet Divanı'nın tarihindeki en önemli tavsiye kararlarından biri 1971 yılında Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Namibya'yı işgalinin gayri meşru olduğu konusundaki yargısıydı. Bu karar ardından Güney Afrika Cumhuriyeti'ne uluslararası yaptırım uygulaması başlamış ve Namibya bu süreçte bağımsızlığına kavuşmuştu.