Irak'ta hala çözüm bekleyen pek çok sorun var

Irak yönetimi ile kitle imha silahlarının denetimi konusunda yaşanan ve adım adım tırmanan gerginlik sonunda, Washington, Birleşmiş Milletler'in bu konuda yeni bir karar alınmasını gerekli görmeyerek, Irak'ın faaliyetlerinin askeri müdahale ile karşılanması gerektiğine hükmetti.

Washington bu görüşünde kendisini destekleyen İngiltere ile birlikte harekete geçti. Operasyonun ilk hedefi, Bağdat'ın mahallelerinden birinde bir konvoyla hareket ettiği bildirilen Saddam Hüseyin idi.

Hava saldırıları ile başlayan, ülkenin güneyinden de kara kuvvetlerinin ilerleyişi ile hızlanan harekatta başlıca aşama, 9 Nisan'da Bağdat'ın ABD kuvvetlerinin eline geçmesi ile son buldu.

Bu süreçte, Irak silahlı kuvvetleri büyük bir direniş göstermeden eridi.

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George W. Bush, 1 Mayıs 2003'te yaptığı açıklamada, savaşın sıcak çarpışma bölümünün sona erdiğini duyurdu.

Ancak aradan geçen sürede, Irak'ta yabancı kuvvetlere yönelik saldırılar hala devam ediyor. savaşın sona ermesinden bu yana Amerikan birliklerinin verdiği kayıplar savaş dönemindekilerden daha fazla.

Çok uluslu güçlerin yeniden oluşturulmasına çalışılan Irak güvenlik güçleri ile işbirliği içinde yürüttüğü çalışmalara rağmen asayiş açısından yer yer sorunlar yaşanıyor.

Özellikle koalisyon kuvvetleri ile işbriliği yapan güvenlik güçleri ve Şii nüfusun önde gelen liderleri büyük saldırıların hedfefi oluyorlar.

Hatta bazı yorumcular, bunu adı konmamış ve iki koldan yürütülen bir savaş olarak niteliyor.

Siyasi alanda, yapılanmanın temelinde Amerikalıların etnik grupları yansıtacak şekilde belirlediği 25 üyeli Geçici Yönetim Konseyi var.

Ülkenin günü gününe idaresinden sorumlu olmak üzere bir de bakanlar kurulu belirlendi. Ancak idare konusunda son söz hala ABD liderliğindeki Geçici Koalisyon İdaresi'nde.

Koalisyon egemenliği 30 Haziran'da bir Irak hükümetine bırakmayı öngörüyor. Bu hükümet büyük olasılıkla bölgesel danışma toplantıları ile belirlenecek.

Böylece Geçici Yönetim Konseyi misyonunu tamamlayacak.

Konsey bu sürecin tamamlanması için gereken en önemli adımlardan birini atarak geçtiğimiz günlerde geçici bir anayasa metni üzerinde anlaştı. Bu metin üzerinden hareketle, ülkede yeni bir yönetim kurulması yolundaki çalışmalar yürütülecek.

Geçici anayasa, seçimle işbaşına gelecek meclis yenisini hazırlayıncaya kadar yürürlükte kalacak. Gözlemciler bunun birkaç yıl alabileceğini belirtiyor.

On yılı aşkın süre Birleşmiş Milletler ambargosu altında kalan ve son 30 yılda üç savaş gören ülkenin altyapısının yeniden tesisi, ülkedeki en önemli önceliklerden biri.

Ülkedeki koalisyon yönetiminin idaresini üstlenen Amerika Birleşik Devletleri, bu çalışmaları daha çok Amerikalı taşeron şirketler eliyle yürütüyor. Bu durum da tartışma yaratıyor.

Savaşın başlamasının başlıca gerekçesi olan kitle imha silahları konusnda ise henüz fazla bir ilerleme sağlanmış değil.

Irak gücü başkanı David Kay istifa etti, görev gücü herhangi bir bulguya ulaşamadı.

Irak'a askeri harekat başlatılırken, ABD Başkanı Bush'un sık sık vurguladığı bir vaad, "dünyaya karşı tehdit oluşturan ve halkına karşı suç işleyen" Iraklı liderlerin adalat önüne çıkarılacağıydı.

Geçen yıl Aralık ayında Irak Yönetim Konseyi, Baas rejiminin mensuplarını yargılamak üzere özel bir mahkeme kurulmasının kararlaştırıldığını ilan etti.

Ancak yargı süreci yolunda henüz somut bir uygulama olmadı.