TÜRKİYE-AVRUPA BİRLİĞİ

"Avrupalı ve farklı" başlıklı yazıda dergi, iki gün süren pazarlıkların ardından dönem başkanı İngiltere'nin Dışişleri Bakanı Jack Straw'un, müzakerelerin başlamasını "Avrupa ve uluslararası toplum için tarihî bir gün" sözleriyle duyurduğunu yazan Economist, bunun biraz erken bir zafer ilanı olduğu görüşünde. Derginin yazısı özetle şöyle:

"Zafer ilan etmek için henüz erken. Ancak Türkler'e verilen, Avrupa Birliği'ne girme umudunun 42'inci yılında, müzakerelere başlamak için kesin bir tarih verilmesinin 10'uncu ayında müzakereler başlamasaydı, bu tarihî bir felaket olurdu. Bu hem sonuçları hem de kaçan fırsatlar açısından kaçınılması gereken bir seçenekti.

Kısa dönemde, Türkiye'nin etkileyici ancak hâlâ tam yerleşmeyen ekonomik ve siyasî reformları yavaşlayabilirdi. Türkiye'deki ve başka yerlerdeki Müslümanlar, sadece inanışları yüzünden dışlandıkları sonucuna ulaşabilirlerdi.

Şimdi, istenen bir sonuca ulaşmanın önü açıldı. Avrupa'daki hoşgörülü, liberal demokratik gelenek, Türkiye'nin demografik olarak genç dinamik nüfusuyla biraraya gelebilir.

Ancak bu hedefe ulaşmak yoğun çalışmayı ve siyasî iradeyi gerektiriyor. Bu arada, müzakere sürecinin herhangi bir aşamasında, taraflardan biri, ki bu Türkiye'de olabilir, bu süreçte ödenmesi gereken bedelin çok yüksek olduğuna karar verebilir. Bu, üzücü bir sonuç olacaktır. Ancak Avrupa Birliği, Türkiye'den, diğer adaylardan beklediğinden daha fazlasını istemezse bunun sonucu felaket olmayacaktır.

Türkiye'nin Avrupa geleceği konusunda halkın duyduğu heyecan, Fransa ve Avusturya gibi olası 'ortakların' kaba tutumuyla gölgelendi. Türkler, 'Bu ülkelerin insanları, bizi üye yapmanın faydalarını nasıl oluyor da göremiyorlar?" diye soruyor. Türkler yönlerini Avrupa'ya çeviriyorlarsa oyunun kurallarını görmeliler.

Avrupalı siyasetçiler için, büyük, gelişmekte olan bir ülkeyi kabul etmekte zorlanan halkın rahatsızlığını ortadan kaldırmak kolay değil. Bazı Avrupa ülkelerinde, aşırı sağcı partiler, 'Müslüman göçmenler' kartını oynayarak puan kazanıyorlar. Avrupa Birliği liderlerinin bu kaygılara yanıtı oldukça diplomatik. Ama Türkiye'nin kaderini teknik ayrıntılar değil siyasetler ve siyasetçiler belirleyecek.

Halkı ikna etmek siyasetçilerin görevi. Sorumlu siyasetçiler, Türkiye'nin üyeliği öncesinde kuralları anlamsız şekilde katılaştırmanın bu ülkeyi ortadan kaldırmayacağına, önemini azaltmayacağına ya da değişim hızını yavaşlatmayacağına da işaret etmeli. Bu, Türkiye'nin, istenmeyen bir yöne, aşırı İslam'a ya da askerî milliyetçiliğe yönelmesine neden olabilir.

Aynı zamanda, siyasetçiler bir diğer gerçeği daha kabul etmek durumunda. Türkiye'nin üyeliğiyle, Avrupa Birliği içinde herhangi bir ülkenin ya da grubun baskın bir rol üstlenmesi mümkün olmayacak. Avrupa Birliği'nin toplam nüfusunun yüzde 15'iyle Türkiye tam kontrolü elde edemeyecek elbette ama bu başkalarının üstünlük kurmasını da engelleyecek.

Sonuçta eski Fransa Cumhurbaşkanı Valerie Giscard d'Estaing, "Türkiye'yi üyeliğe kabul eden bir Avrupa Birliği, bazılarının istediğinden daha gevşek bir gruplaşma olacak" sözlerinde haklı.

Politikacılar, tartışmalarında, Türkiye'nin, "Avrupalı fakat farklı" söylemini dikkate alırlarsa, bu Avrupa Birliği'nin parçası olmak, genel kurallara uymak ancak kendi ülkelerinin farklılıklarından ödün vermek istemeyen kesimleri de harekete geçmeye teşvik edebilir.

Bunu isteyenlerin sayısı hiç az değil ve bu Avrupa'yı daha güçlü hale getirecektir."