Rum kesimi müzakere çerçeve belgesinde de değişiklik talep ediyor

Toplantıda hem Türkiye'nin Kıbrıs'ı tanımama deklarasyonuna verilecek yanıt, hem de üyelik görüşmelerine yol haritası olacak müzakere çerçeve belgesi gündeme geliyor.

Brüksel'den gelen son haberler, Kıbrıslı Rumlar'ın deklarasyon metni konusundaki itirazlarının aşıldığı yönünde.

Ajanslara isminin verilmemesi kaydıyla bilgi veren bir diplomat, "Kıbrıs'ın itirazı kalmadı," diye konuştu.

Ancak henüz resmî açıklama yapılmadı.

Brüksel'den pazartesi günü de Kıbrıs'ın itirazlarının aşıldığı haberleri gelmiş, ancak akşam saatlerinde yeni itirazlar olduğu ortaya çıkmıştı.

İtirazları aşmak için bugün nasıl bir formül bulunduğu açıklığa kavuşmadı.

Brüksel'deki bazı kaynaklara göre, Kıbrıslı Rumlar'ın dün çıkarılmasını istediği 'Kıbrıs'ta çözüm için BM barış sürecine destek ifade eden' madde büyük olasılıkla deklarasyonda kalacak.

Buna karşılık, NATO gibi uluslararası kurum ve kuruluşların çalışmalarında Kıbrıs'ın resmi katılımını veto ya da boykot eden Türkiye'nin, bu tutumundan vazgeçmesinin istendiği de gelen haberler arasında.

AB dönem başkanı İngiltere'nin, Kıbrıs deklarasyonunda yer alacak tanınmayla ilgili ifadelerin müzakere çerçeve belgesine girmemesi konusunda da ısrarlı olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar bunun sebebini deklarasyonun tamamen siyasî içerikli bir bildiri olması, müzakere çerçeve belgesinin ise hem AB'yi hem de Türkiye'yi bağlaması olarak açıklıyor.

Deklarasyonun son taslağında, Türkiye'den Kıbrıs'ın 'müzakerelerden önce' değil, 'müzakereler sırasında' tanınması isteniyor.

Gözlemciler bunun Türkiye'ye 10 senelik bir zaman kazandıracağını ifade ediyor.

Peki bugünkü görüşmelerden de deklarasyon ve müzakere çerçeve belgesi konusunda uzlaşma çıkmazsa ne olacak?

Bu soruyu yönelttiğimiz Brüksel'den gazeteci Zeynel Lüle, uzlaşma sağlanamaması halinde AB dönem başkanı İngiltere'nin 26 Eylül'de dışişleri bakanlarını olağanüstü toplantıya çağırabileceğini belirtiyor.

"Dönem başkanı İngiltere’nin isteği, müzakere çerçeve belgesini hiçbir değişiklik yapmadan geçirebilmek. Zaten bunun için deklarasyonu ve müzakere çerçeve belgesini bir paket olarak sunmuşlardı. Öyle anlaşılıyor ki, Rumlar'ın bu belgede değişiklik isteği var" diyen Zeynel Lüle, İngiltere'nin yeni talepleri kabul edip etmeyeceğini bekleyip görmek gerektiğini vurguluyor.

Lüle, "Rumlar'ın istekleri ve beklentileri doğrultusunda değişiklikler yapılmıştı zaten. Bunun karşılığında da müzakere çerçeve belgesine hiçbir farklı unsurun girmemesi istenmişti. Yani deklarasyonda İngiltere'nin verdiği 'tavizin' tek nedeni müzakere çerçeve belgesinin değişmeden çıkmasıydı," diyor ve belgede değişiklik talebi gelirse İngiltere'nin buna şiddetle karşı çıkacağını belirtiyor.

Talepler devam ederse İngiltere'nin ne yapabileceği sorusuna ise Zeynel Lüle, bu belgeye tüm üye ülkelerin onay vermesi gerektiğini hatırlatarak yanıt veriyor ve şunları söylüyor:

"Ne olursa olsun Rumlar'ın bir veto hakkı var. Ama tek başına kaldıklarında bu vetoyu kullanabilecekler mi, bu cesarete sahipler mi, onu görmek lazım."

Öte yandan sadece Rumlar'ın değil, Avusturya'nın da müzakere çerçeve belgesinde bir değişiklik isteği var.

Avusturya, imtiyazlı ortaklık seçeneğinin bu belgeye dahil edilmesini istiyor.

Zeynel Lüle, bu konuda da Avusturya'nın yalnız kaldığını söylüyor ve "Eğer bugün hem deklarasyonda hem çerçeve belgede bir uzlaşma sağlanamazsa bu işin büyükelçilerden çıkıp bakanlara yönlendirilmesi söz konusu olabilir. Bu durumda da İngiltere, dışişleri bakanlarını 26 Eylül'de olağanüstü toplantıya çağırabilir" diyor.