Rio 2016: Olimpiyatlar ilk kez Güney Amerika'da

Güney Amerika'da yapılacak ilk olimpiyat oyunları bugün Brezilya'nın en büyük kenti Rio de Janeiro'da başlayacak.

17 gün sürecek olimpiyatlarda 206 ülkeden, 10 bin 500 sporcu yarışacak. 42 farklı spor dalında yapılacak 306 yarışma için 7.5 milyon bilet satışa çıkarıldı. Şu ana kadar yüzde 80'i satılan biletlerin fiyatı, 40 dolarla 3 bin dolar arasında değişiyor.

Olimpiyat meşalesi 21 Nisan'da Yunanistan'daki antik kent Olimpiya'da yakıldı. Atina yakınlarındaki Eloenas mülteci kampından, bir mültecinin geçirdiği meşalenin yolculuğu Cuma günü Maracana Stadyumu'nda sona erecek.

Açılış ve kapanış törenlerinin yapılacağı Maracana, bugüne dek bir futbol karşılaşmasını en fazla seyircinin izlediği stat. Stadın kapasitesi 78.000 kişi ancak 1950 Dünya Kupası finalini yaklaşık 200 bin kişi izlemişti.

İki yeni spor

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), 9 Ekim 2009'da iki spor dalının 2016'da olimpiyat programına girmesine karar verdi: Golf ve Rugby Sevens (7 kişilik ragbi).

Buna karşın zika virüsü endişesi nedeniyle birçok ünlü golfçü Rio'ya gelmedi.

En son golf 1904'te, ragbi ise 1924'te Olimpiyat programında yer almıştı.

Olimpiyatlarda ilk kez bir mülteci takımı yarışacak

2016 Rio Olimpiyatları'nda bu yıl ilk kez savaş ve çatışmalar yüzünden ülkelerini terk etmek zorunda kalan atletler için bir mülteci takım kuruldu.

Takıma 43 sporcu başvurdu. Oimpiyat kriterleri gözetilerek yapılan seçim sonucu beşi Güney Sudan, ikisi Suriye, ikisi Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve biri Etiyopyalı 10 sporcu takıma alındı.

Mülteci sporcular yüzme, judo ve atletizm branşlarında yarışacak.

Mülteci takımı, oyunların açılış töreninde, ev sahibi Brezilya'dan önce olimpiyat bayrağıyla tur atacak.

Sporcular, yarışlara IOC'un atadığı antrenör ve teknik görevlilerle çalışıyor. IOC'nin hazırlayacağı formalarda ülke bayrakları yer almıyor.

Sporcuların madalya almaları durumunda ülkelerinin milli marşları yerine olimpiyat marşı çalınacak.

Mülteci sporcuların seyahat ve katılım masraflarını IOC karşılıyor.

Rus atletler yarışamıyor

Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği (IAAF), Kasım 2015'te Rus atletleri, 'devlet desteğiyle doping yaptıkları' gerekçesiyle, Olimpiyat oyunları dahil tüm uluslararası müsabakalardan men etmişti.

Bu kararın ardından IOC diğer branşlar için, olimpiyat oyunlarına Rusya'dan hangi sporcuların katılabileceğinin kararını, uluslararası federasyonlara bıraktı.

Rusya Olimpiyat Komitesi ve 68 Rus atletin, men cezasına yaptığı itiraz, Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi tarafından reddedildi.

Ardından 37 sporcunun daha oyunlarda yer almamasına karar verildi.

Kürekte 22, yüzmede 7, kano, modern pentatlon ve yelken branşlarında 8 Rus sporcu olimpiyatlara katılamayacak.

IAAF'ye yaptıkları başvuruları kabul edilen atletler ise olimpiyatlarda "bağımsız sporcu" olarak yer alabilecek. Şu ana kadar sadece iki atlet bu vizeyi alabildi. IAAF yetkilileri Rusya'daki 'sistematik dopingi itiraf eden' Yulia Stepanova ve özel başvuru yapan Darya Klishina'yı, Rio 2016'ya kabul etti. Bu atletler de IOC bayrağı altında yarışacak.

Zika virüsü endişesi

Brezilya'da geçen yıl başlayan zika virüsü salgını olimpiyatlar öncesinde büyük kaygı yarattı. Sivrisineklerle yayılan hastalık Brezilya'da ortaya çıktı.

Bebeklerin gelişimlerini tamamlamadan doğmasına neden olan virüs daha sonra 60'dan fazla ülke ve bölgeye yayıldı.

Önde gelen bazı bilim insanları, Dünya Sağlık Örgütü'ne çağrı yaparak, oyunların ertelenmesi ya da başka bir yere taşınmasını istedi.

Bilim insanları, oyunları izlemek için dünyanın dört bir yanından gelecek 500 binden fazla turistin risk altında olacağını, bunun hastalığın daha hızlı yayılmasına da zemin hazırlayacağı vurguladı. Ancak bu çağrı IOC tarafından reddedildi.

Zika konusunda endişelere gerek olmadığı yönünde açıklamalara rağmen, başta golf olmak üzere birçok sporcu yarışlardan çekildi.

Akıllı sokak lambaları ilk kez olimpiyatlar için kullanılıyor

Olimpiyatlara katılacak 10 bin 500 sporcu ve yarım milyon kadar turist için Rio'da olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Organizasyon için 85 bin asker ve polis memuru görev yapacak.

Tarihte ilk kez olimpiyatlarda bu kadar çok güvenlik görevlisi seferber ediliyor. 2012 Londra Olimpiyatları'nda 40 bin güvenlik personeli görev yapmıştı.

Rio'da 'akıllı sokak lambaları' da güvenliğe katkıda bulunacak. Lambalar kamera, mikrofon ve sensörleriyle duman, silah sesi gibi tehditleri algılayıp, kontrol merkezini uyarıyor.

Brezilya'nın, 2016 Olimpiyatları'nda sadece güvenlik için 200 milyon dolar harcaması bulması bekleniyor.

Olimpiyatlar'da 70 bin gönüllü çalışacak. Olimpiyatlar öncesinde dört ay süreyle bedava İngilizce kurs verildi.

Olimpiyatlara bütçe protestosu

Brezilyalı yetkililer olimpiyatlar için 6 milyar dolarlık bir öngörmüşlerdi. Ancak ekonomik kriz yaşayan ülkede olimpiyatların maliyetinin 11 milyar dolara ulaşması öfke yarattı.

Organizasyonun bu bütçesine rağmen tesislerdeki eksiklikler eleştiri konusu oldu. Avustralya ve Belarus takımları, olimpiyat köyünde tuvaletlerin tıkalı olmasından, boruların sızdırmasından ve açıktaki kabloların tehlike arz etmesinden yakınarak kendi otellerine yerleşti.

Organizatörler gelir olarak sponsorlardan 1 milyar dolar bekliyor. Ayrıca bilet satışları, yayın hakları ve IOC'den de toplam 3 milyar dolar ek gelir elde edileceği hesaplanıyor.

Organizasyonun bütçesi ise halkın yoğun tepkisini çekiyor. Başta Rio de Janeiro olmak üzere, birçok kentte protesto gösterileri düzenlendi.

Temmuz ayında yüzlerce kamu çalışanı devlet kurumlarının maaşlarını zamanında ödemediği ve olimpiyat oyunlarına dev bütçeler ayırdığını söyleyerek sokaklara döküldü. Brezilya'nın ekonomik kriz içinde olduğu ve kamu harcamalarına ayrılması gereken bütçenin olimpiyatlara ayrıldığı görüşü savunuldu.

Rio'nun maskotu Vinicius

Olimpiyatların sarı mavi maskotu "Vinicius," Brezilya'daki doğal yaşamı temsil ediyor.

Kedi ya da maymuna benzeyen ve uçabilen maskot, kol ve bacaklarını uzatabiliyor.

Maskotun adı ünlü Bossa Nova şarkısı "The Girl From Ipanema"nın söz yazarı Vinicius de Moraes'den geliyor.