Merkez Bankası faiz kararı: Politika faizi 100 baz puanlık indirimle yüzde 14'e düşürüldü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bugünkü Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini 100 baz puan daha indirdi. Politika faizi, yüzde 15'ten yüzde 14'e düşürüldü. Dolar/TL kuru karar sonrası 15,72'yi aştı. Türk Lirası'nın bugünkü değer kaybı yüzde 5'i geçti.

Reuters haber ajansının anketine göre de TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirmesi bekleniyordu.

PPK'nın karar metninde para politikasıyla ilgili şu ifadeler kullanıldı:

"Enflasyonda Kasım ayında gözlenen yükselişte; döviz kuru gelişmeleri, küresel gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar ve talep gelişmeleri etkili olmaktadır.

"Kurul, politika faizinin 100 baz puan indirilerek, arz yönlü ve para politikası etki alanı dışındaki arızi faktörlerin fiyat artışları üzerinde oluşturduğu geçici etkilerin ima ettiği alanın kullanımının tamamlanmasına karar vermiştir.

"Alınmış olan kararların birikimli etkileri 2022 yılının ilk çeyreğinde yakından takip edilecek ve bu dönemde fiyat istikrarının sürdürülebilir bir zeminde yeniden şekillenmesi amacıyla geniş kapsamlı politika çerçevesi gözden geçirme süreci yürütülecektir."

BDDK'dan kredi uyarısı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ise kredilerin amacına aykırı kullanılmaması uyarısında bulundu.

BDDK'dan yapılan açıklamada, "Bireysel veya tüzel müşterilere Türk Lirası cinsinden kullandırılan kredilerin amacına aykırı işlemlere konu edilmemesine yönelik gerekli kontrollerin azami seviyede oluşturulması hususunda Kurumumuz, gözetim ve denetimi altındaki kuruluşları talimatlandırmıştır. Söz konusu talimatlarımız kapsamında gerekli inceleme ve değerlendirmelerimiz devam etmekte olup, tespit edilen aykırılıklar hakkında gerekli idari işlemler tesis edilmektedir" denildi.

Reuters'ın anketinde 2022 yılı sonu için faiz oranı tahmini sorulan sekiz ekonomistin yanıtlarının ortalaması ise yüzde 13 oldu.

TCMB, Eylül ayında politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 18'e indirmişti.

Son üç ayda enflasyondaki hızlı yükseliş ve Türk Lirası'ndaki tarihi değer kaybına rağmen faiz indirimleri sürmüştü.

18 Kasım'daki PPK toplantısında politika faizi yüzde 15 seviyesine indirilmişti.

Bu kararın ardından Dolar/TL kurundaki yükselişe Merkez Bankası dört kez müdahale etti. Ancak bu müdahalelere karşın kurdaki yükseliş sürdü.

TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, 2 Aralık'ta yatırımcılarla bir araya geldiği toplantıda "Faiz indirimi için sınırlı alanımız kaldı, bu alanı büyük ölçüde bitirdiğimizi düşünüyorum" demişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise 7 Aralık'ta Katar dönüşü uçakta yaptığı açıklamada, "Kesinlikle yüksek faizin, zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapan bir anlayış olduğuna inanıyorum. Buna asla müsaade edemeyiz. Dolayısıyla da bu işi bir defa bu güzergahta, bu düzlemde devam ettireceğiz" demişti.

2 Aralık'ta Lütfi Elvan'ın istifa etmesinin ardından göreve başlayan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati ise faiz indirimlerinin devam edip etmeyeceği sorusuna "Onu bilmem ama artırmama konusunda kesin kararlıyız. Ve bu işi biz oturtacağız Allah'ın izniyle" yanıtını vermişti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tüketici fiyatları Kasım ayında yıllık yüzde 21,31 arttı. Yıllık enflasyon oranı, Kasım 2018'den bu yana en yüksek düzeye yükseldi.

Ekonomistler ne diyor?

Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Burak Saltoğlu TCMB'nin faiz kararı ile ilgili yorumunda, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerin artık faiz artırımına gittiğini ve enflasyonun kalıcı olup olmadığı tartışmalarının aşıldığına dikkat çekti. Prof. Dr. Saltoğlu, ''Bu argümanların sonunda gelen şey faiz indirimi olmamalıydı'' dedi.

Reuters haber ajansına konuşan Scope Ratings Kamu Sektörü Direktörü Dennis Shen, "Erdoğan'ın faiz politikasından sorumlu olmasıyla birlikte Merkez Bankası'nın liradaki acıya toleransı artmış görünüyor" yorumunu yaptı.

İsviçre merkezli Swissquote Bank'ta kıdemli analist İpek Özkardeşkaya, Merkez Bankası'nın faiz kararını Türkiye'nin "başını çok ağrıtacak ve kesinlikle pahalıya olacak cesur bir hareket" olarak yorumladı.

Özkardeşkaya, Reuters'a yaptığı açıklamada bu kararın hızlı bir lira satışına neden olacağını ve doların yılı 17-19 TL bandında tamamlamasını beklediğini söyledi.

Merkez Bankası'nın açıklamasında, indirimle sınırlı alanın tamamlandığı ve 2022 yılının ilk çeyreğinde para politikası çerçevesinin gözden geçirileceği ifadeleri yer alıyor. Fakat ekonomistler faiz indirimlerinin sona ermesi için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarını beklemek gerektiği görüşündeler:

Bloomberg'e konuşan Londra merkezli piyasa verileri şirketi InTouch Capital Markets'de Analist Piotr Matys, Merkez Bankasının yatırımcıların gevşeme politikasının şimdi duraklatılacağı sözüne güvenmeleri için "yeterince güvenilir olmadığını" söyledi.

Matys, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları, piyasanın, bankanın gerçekten de faizleri düşürüp düşürmeyeceği konusunu doğru bir şekilde değerlendirmesi için önemli olacak" dedi.

Merkez Bankası'nın faiz indirimleri karşısında Türk Lirası'nın tarihi değer kaybıyla ilgili olarak Financial Times gazetesine konuşan Ankara Bilkent Üniversitesi Ekonomi Profesörü Refet Gürkaynak, "84 milyon insanın çektiği acılar ve ızdıraplar olmasaydı, bu büyüleyici bir ekonomi deneyi olurdu" dedi.

Gürkaynak, "(Bu durum) Ekonomistlerin aslında para politikasının temellerini çok iyi anladıklarını gösteriyor. Sonucun bu olacağını biliyorduk ve öyle oldu" yorumunu yaptı.

Ekonomist Uğur Gürses ise Twitter'da Türkiye'nin faiz kararını İngiltere Merkez Bankası'nın faiz artırma kararıyla kıyasladı.