İsveç ve Finlandiya NATO'ya üyelik başvurusu yapacak

İsveç Başbakanı Magdalena Andersson, hükümetinin NATO üyeliği için resmi başvuruda bulunma kararı aldığını açıkladı.

Sosyal Demokrat Parti'nin kurduğu azınlık hükümetinin başbakanı Andersson, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, NATO üyeliğinin ülkesi için "en iyi şey" olduğunu söyledi.

Güvenlik politikaları konusunda Parlamento'daki tartışmanın ardından konuşan Andersson, "İsveç Parlamentosu'nda büyük bir çoğunluk NATO'ya katılmaktan yana" dedi.

Andersson, "İsveç ve İsveç halkı için en iyi şey NATO'ya katılmaktır" ifadesini kullandı, ancak ülkesinin topraklarında kalıcı NATO üsleri veya nükleer silahlar istemediğini söyledi.

İsveç'in de başvuru kararıyla kuzey Avrupa'nın jeopolitik haritasının yeniden çizileceği değerlendirmeleri yapılıyor.

Finlandiya da Pazar günü NATO üyeliği için başvuru yapma kararı almıştı. Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto dün resmi olarak NATO üyeliğine başvuracaklarını açıklamıştı.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişiminin en önemli sonuçlarından biri de askeri olarak tarafsız statüde olan bu iki İskandinav ülkesinin olası bir Rus saldırısına karşı NATO'ya katılmayı gündemlerine alması oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Türkiye'ye yaptırım uygulayan ülkelerin NATO'ya girmelerine biz 'evet' demeyiz" dedi.

Putin'den uyarı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkesinin Finlandiya ve İsveç ile herhangi bir sorunu olmadığını, bu ülkelerin NATO'ya katılmalarının kendi başına Rusya'ya doğrudan bir tehdit olmayacağını söyledi.

Vladimir Putin, askeri altyapının genişletilmesi halinde ise Rusya'nın tepki göstereceği uyarısında bulundu.

Putin, NATO'nun Rusya'nın güvenliğini tehdit edecek şekilde ABD tarafından yapay olarak genişletildiğini söylüyor.

Pazar günü Berlin'de yapılan NATO dışişleri bakanları toplantısı öncesinde Finlandiyalı mevkidaşı Sauli Niinistö ile telefonda görüşen Putin, "Finlandiya'nın tarafsızlığını kaybetmesinin hata olacağını" söylemiş, ancak alınacak tutumla ilgili detay vermemişti.

Erdoğan: Biz 'evet' demeyiz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya üyeliği konusunda "NATO'ya girmelerine biz 'evet' demeyiz" dedi.

"Her iki ülkenin de terör örgütlerine karşı açık, net bir tavrı söz konusu değil" diyen Erdoğan, "Pazartesi günü Türkiye'ye geleceklermiş. Bizi ikna etmeye mi gelecekler? Kusura bakmasınlar, yorulmasınlar" ifadesini kullandı.

Erdoğan, "Türkiye'ye yaptırım uygulayan ülkelerin, bir güvenlik örgütü olan NATO'ya girmelerine biz 'evet' demeyiz, çünkü NATO bir güvenlik örgütü olmaktan çıkar, teröristlerin merkezi haline gelir. Kusura bakmasınlar, bir sokulduğumuz yerden bir daha sokulmayız" diye konuştu.

Türkiye'nin 2019'da Suriye'de Fırat Nehri'nin doğusunda başlattığı (Barış Pınarı Harekatı) operasyonun ardından, İsveç ve Finlandiya da dahil bazı Batılı ülkeler Ankara'ya silah satışını kısmen veya tamamen durdurmuştu.

İsveç, Türkiye'ye heyet gönderecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçen hafta da bu iki ülkenin NATO üyeliği konusunda "Olumlu bir düşünce içinde değiliz" açıklaması üzerine, İsveç Savunma Bakanı Peter Hultqvist, görüşmeler yapmak üzere Türkiye'ye bir heyet göndereceğini açıklamıştı.

İsveç Devlet Televizyonu SVT'ye konuşan Hultqvist, "(Sorunun) ne olduğunu ve nasıl çözülebileceğini anlamak üzere görüşmeler yapmak için Türkiye'ye diplomatlardan oluşan bir heyet göndereceğiz" demişti.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, Erdoğan'ın açıklamalarının ardından Cuma günü gerçekleştirdiği basın toplantısında, Washington'ın "Türkiye'nin pozisyonunu netleştirmeye çalıştığını" söyledi.

Psaki, İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya üye olma fikrinin ittifak içerisindeki ülkelerden geniş bir destek aldığını da belirtirken, Pentagon Sözcüsü John Kirby de aynı şekilde ABD'nin Ankara'nın tutumunu "daha iyi anlamak" için çalıştığını dile getirdi.

Yol haritası

Finlandiya ve İsveç'in resmi başvurularını 29-30 Haziran günlerinde düzenlenecek NATO liderler zirvesi öncesi yapması öngörülüyor.

NATO'da oybirliği sağlanması durumunda, Finlandiya ve İsveç'in katılım başvurusuna ilişkin ittifakın ortak tavrının liderler zirvesi sırasında açıklanması ve müzakere sürecinin başlatılması bekleniyor. Müzakerelerin tamamlanmasının ardından katılım kararının 30 müttefik ülkenin parlamentolarında onaylanması gerekiyor.

Norveç, Danimarka ve İzlanda hemen açıklama yaparak, saldırıya uğramaları halinde Finlandiya ve İsveç'i destekleyeceklerini kaydetti.