Ekvador'da cezaevinde isyan ve çatışma: En az 116 kişinin öldüğü hapishanede neler yaşandı?

Ekvador Devlet Başkanı Guillermo Lasso, Guayaquil kentindeki Litoral Hapishanesi'nde çıkan isyan ve rakip çeteler arasında çıkan çatışmada ölü sayısının 116'ya çıktığını açıkladı. Hapishanede bir grup rakip gruba baskın düzenlerken, çıkan arbedede ikisi polis 50'den fazla kişi de yaralandı. Salı günkü isyan ve çatışmadan iki gün sonra 400 polisten oluşan bir özel kuvvet cezaevine girdi.

Polisin kontrol altına almaya çalıştığı cezaevinin önünde ailelelerin endişeli bekleyişi devam ediyor.

Çatışmada ölenlerden bazılarının başlarının kesildiği, vücutlarının parçalandığı, kimlik tespitinin bu nedenle günler alabileceği belirtiliyor.

Cezaevindeki farklı çeteler arasında yaşanan çatışmanın Ekvador tarihindeki en kanlı şiddet olaylarından olduğu ifade ediliyor.

Bölgeden sorumlu polis yetkilisi General Fausto Buenano, polisin şiddetin en yoğun yaşandığı beş numaralı koğuşa girdiğinde, içeride vurularak ve el bombası patlatılarak ölen tutukluların cesetlerini gördüğünü ifade etti.

Çatışmada uzun namlulu silah ve el bombalarının da kullanıldığı belirtildi.

Ekvador medyası, isyan sonrası Meksikalı iki güçlü rakip uyuşturucu karteli Yeni Kuşak Jalisco ve Sinaloa kartellerinin üyeleri arasında çatışma çıktığını yazdı.Yetkililerin çatışmaların kontrol altına alındığını söylemesine karşın, görgü tanıkları, Perşembe günü de cezaevinden silah ve patlama sesleri geldiğini duyurdu.

Olay nasıl başladı?

Keskin nişancı tüfekleri ve el bombalarının da kullanıldığı Litoral Hapishanesi'ndeki çatışma Salı günü başladı.

Verilen bilgilere göre, cezaevinin bir kanadında yer alan mahkumlar kazdıkları tünel aracılığıyla rakip çete üyelerinin kaldığı kanada geçmeyi başardı.

Çıkan çatışmada en az altı mahkumun kafası kesilerek öldürüldüğü belirtiliyor. Ölenler arasında silahla vurulanlar ve el bombası patlaması sonucu yaşamını yitirenler de var.

Olaya müdahale eden polisin çatışma çıkan bölümdeki altı aşçıyı kurtarmayı başardığı, iki polisin bu sırada yaralandığı belirtiliyor.

Ekvador Cezaevleri Genel Müdürü Bolivar Garzon, polisin binaya Salı öğlen saatlerinde girdiğini ve ilk anda 24 cesetle karşılaşıldığını aktardı.

Çatışmanın Salı akşamı devam ettiğini söyleyen Garzon, Çarşamba günü cezaevi içinde yapılan aramalarda onlarca cesedin daha bulunduğunu kaydetti.

Litoral Hapishanesi'nde yaşananlar, rakip çeteler arasında bir hesaplaşma olarak görülüyor.

Ülke medyasında yer alan haberlere göre, Ekvador'daki cezaevinde yaşananların arka planında, Meksikalı iki uyuşturucu kartelinin birbirleriyle olan güç müdahalesi yatıyor.

Litoral Cezaevi'nde Meksikalı Sinaloa karteli ile işbirliği halinde olan Los Choneros çetesi üyeleri bulunuyor.

Genç Nesil Jalisco da Meksika'da, güçlü bir suç örgütü ve bu örgütün Ekvador'daki uyuşturucu kaçakçılığı rotalarını ele geçirmek için, bu ülkedeki çetelerle ittifak kurmak istediği belirtiliyor.

Cezaevindeki isyanda kafa kesme gibi vahşi eylemlerin yaşanmış olması da Meksika suç kartellerinin infaz yöntemlerinin izlerini taşıyor. Bu suç örgütlerinin, korku ve dehşet saçabilmek için böyle yöntemlere başvurduğu biliniyor.

Nasıl böyle kötü bir hal aldı?

Ekvador cezaevi sisteminde, önceki yıllarda da ölümlü çatışmalar yaşandı ancak bu tarihi bir olay olarak kayda geçti.

Ekvador Cezaevleri Genel Müdürü Bolivar Garzon, mahkumların çok sayıda silaha sahip olmasını başlıca problemler arasında gösterdi.

Garzon, yapılan aramalarda ancak çok azının ortaya çıkarılabildiğini ve çaresiz olduklarını söyledi.

Ekvador Devlet Başkanı Guillermo Lasso, cezaevlerindeki durumu, kapasitenin çok aşılmasına bağlıyor.

Yüzde 30 fazla mahkum olduğunu söyleyen Lasso, bazı mahkumların erken tahliyesini gündeme getirmişti.

Litoral Cezaevi'ndeki çatışma sonrası yaptığı açıklamada Lasso, daha ağır tedbirlerin getirileceğini ve bazı hakların askıya alınacağını söyledi.

Şubat ayında da aynı anda, Litoral'in de aralarında olduğu 4 cezaevinde başlayan çatışmalarda 79 kişi öldü.

İnsan hakları kuruluşu IACHR şiddet olaylarını kınadı, İnsan Hakları İzleme Örgütü de Ekvador hükümetine olayın soruşturulması ve sorumluların adalete hesap vermesi çağrısı yaptı.

Ekvador'daki şiddet dalgasının 3 temel faktörü:

Bu ay başında da Guayaquil yakınlarındaki bir cezaevi, insansız hava araçlarından atılan patlayıcılarla saldırıya uğramıştı.

Ekvador'da 29 bin mahkum için tasarlanan 60 cezaevi var. Ama kapasitesinden fazla tutuklunun içeride olması ve çalışan sayısındaki eksiklik nedeniyle yetkililer cezaevlerinde kontrolü sağlamakta zorlanıyor.

Guayaquil, Güney Amerika kokainin başta ABD olmak üzere kuzey bölgelere gönderildiği ana liman şehri konumunda.

Ekvador insan hakları kuruluşları ülkedeki cezaevlerinde 2020 yılında 103 kişinin öldüğünü duyurdu.

Temmuz ayında da cezaevlerinde çıkan iki isyanda 27 tutuklu ölmüştü. Çıkan olaylardan sonra hükümet acil durum ilan etmişti.