ABD seçimleri: Senato ve Temsilciler Meclisi yarışında son durum ne?

ABD'de Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, yalnızca Beyaz Saray için değil, Kongre'nin kontrolü için de kıyasıya bir yarış içinde.

Temsilciler Meclisi yarışında şu ana kadar netleşen sonuçları, Demokratların çoğunluğunu koruyacağına işaret ediyor.

Senato tarafında ise çoğunluğu kimin sağlayacağına dair yarış da Georgia'da düğümlenmiş görünüyor.

Mevcut sonuçlar, Demokratların 46, Cumhuriyetçilerin de 48 sandalye sayısına ulaşacağını gösteriyor. Senato'da yasama faaliyetlerinde Demokratlarla hareket eden iki de bağımsız üye bulunuyor.

Senato'daki çoğunluğun Georgia'daki seçimin sonucuna göre şekillenmesi bekleniyor.

Senato'da her eyaletin iki temsilcisi bulunuyor. Bu yıl Georgia'ya ait iki koltuk için de seçim yapılıyor.

Her iki yarışta da adaylardan herhangi birisinin seçilebilmek için gereken yüzde 50+1 oy miktarına ulaşması zor görünüyor. Georgia'da ikinci tur seçimler 5 Ocak'ta yapılacak.

Seçilen başkanın etkili bir yasama faaliyeti yürütebilmesi Kongre'nin iki kanadını da denetlemesine bağlı. Seçime gidilirken Kongre'nin Temsilciler Meclisi kanadını Demokratlar, Senato'yu ise Cumhuriyetçiler kontrol ediyordu.

Senato'da dengeler nasıl değişecek?

Senato'da seçim öncesinde Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların da 45 sandalyesi vardı. İki bağımsız üye de yasama çalışmalarında Demokratlarla birlikte hareket ediyordu.

Bu yılki seçimlerde, bir Senato koltuğu Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti. Son açıklanan sonuçlara, Cumhuriyetçi Parti'nin sandalye sayısı 48, Demokratların da 46 oldu. İki de bağımsız üye bulunuyor.

ABD'de Senatörlerin görev süresi altı yıl ve her iki yılda bir 100 üyenin bulunduğu Senato'nun yaklaşık üçte biri yenileniyor. Bu yıl da 35 koltuk için seçim yapılıyor. Bunların 23'ü Cumhuriyetçilerin, 12'si de Demokratların elindeydi.

İlk gelen sonuçların ardından Senato'nun kontrolünün Cumhuriyetçilerde kalması bekleniyordu. Bunun olabilmesi için hem Kuzey Carolina'da önde gittikleri yarışı almaları hem de Georgia'daki iki sandalyeyi de kazanmaları gerekiyor.

Bir oylamada eşitlik çıkması halinde ise aynı zamanda Senato'nun başkanı olan başkan yardımcısının oyuna başvuruluyor.

Siyasi analizlerde, Demokratların Georgia'dan Senatör çıkaramaması halinde, kendileriyle hareket eden bağımsızlarla birlikte 50 sandalyeye ulaşması ve başkanlığı da kazanması halinde çoğunluğu sağlayacağını ancak yasama gücünün kırılgan bir hal alacağını söylüyor.

Bu durumda istenilen yasal düzenlemelerle ilgili hem bağımsız Senatörlerin hem de Demokratlar içinde her zaman partiyle aynı yönde hareket etmeyen bazı isimlerin pazarlık gücünün artacağı ifade ediliyor.

Dolayısıyla Georgia'da kazanmak her iki parti için de büyük önem taşıyor.

Demokratlar, bazı kritik eyaletlerde kazanarak, uzun bir zamandır azınlıkta oldukları Senato'da durumu tersine çevirmeyi başardı.

Arizona'nın Cumhuriyetçi Senatörü Martha McSally, koltuğunu Demokrat aday eski astronot Mark Kelly'ye kaptırdı.

Colorado'da da seçimi Demokrat aday John Hickenlooper kazandı.

Alabama'da ise Demokratların elinde bulunan koltuk Cumhuriyetçilere geçti. Demokrat Parti, Michigan'da ise koltuğunu korumayı başardı.

Cumhuriyetçi Senatörler Mitch McConnell ile Trump'a yakınlığıyla bilinen Lindsey Graham sırasıyla Kentucky ve Güney Carolina'dan yeniden seçildiler.

Temsilciler Meclisi, Demokratlar'da kaldı

ABD halkı Salı günü 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamını seçmek üzere de sandık başına gitti.

Gelen sonuçlar, Demokratların bazı yerlerde seçimi kaybetmelerine karşın çoğunluğu ellerinde tutmayı sürdüreceğine işaret ediyor.

Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk olabilmek için 218 sandalye gerekiyor. Şu anda belli olan sonuçlara göre Demokratların 208, Cumhuriyetçilerin ise 195 sandalyesi var.

Demokrat Parti'de sol kanadın temsilcileri olarak bilinen ve "Ekip" olarak adlandırılan Alexandria Ocasio-Cortez New York'tan, Massachusetts'ten, Rashida Tlaib Michigan'dan ve Ilhan Omar da Minnesota'dan yeniden seçilmeyi başardı.

Oklahoma eyaletinden tek Demokrat temsilci Kendra Horn ise Cumhuriyetçi rakibi Stephanie Bice'a koltuğunu kaptırdı. Böylece bu eyaletten Temsilciler Meclisi'nde Demokrat üye kalmadı.

Demokratlar, kampanyalarının merkezine koronavirüs salgını nedeniyle Trump yönetiminin uyguladığı politikalara yönelik eleştirileri oturttu.

Cumhuriyetçiler ise ekonomik alandaki olumlu tabloyu ön plana çıkardı.

Kongre'de ilkler ve tartışmalı isimler

Kongre'ye bu seçimlerde girmeye hak kazananlar arasında ilkleri temsil eden isimler de yer aldı.

Senato'ya ilk kez trans bir kadın seçilirken, New York'ta da eşcinsel olduğunu açıktan ilan eden iki siyah aday Temsilciler Meclisi'ne girmiş oldu.

Temsilciler Meclisi seçimlerinde en çok dikkat çeken sonuçlardan birisi Georgia eyaletinin kuzeybatısındaki seçim bölgesinden geldi. Burada Cumhuriyetçi Parti'nin adayı iş kadını Marjorie Taylor Greene seçimleri kazandı.

Greene, Başkan Trump'ın kendisini devirmeye çalışan "derin devlete" karşı mücadele ettiğini öne süren ve "QAnon" olarak bilinen bir dizi komplo teorisinin savunucuları arasında bulunuyor.

Trump, seçimlerde destek verdiği Greene'i "Cumhuriyetçi Parti'nin yükselen yıldızı" olarak tanımlamıştı.