Başbakan Johnson'dan erken seçim planı: İşçi Partisi engelleyebilir

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 31 Ekim'de gerçekleşmesi planlanan İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden çıkışı (Brexit) ile ilgili açıklama yaptı. Erken seçim istemediğini söyleyen Johnson, milletvekillerine, Brexit'in 31 Ekim'den ileri bir tarihe ertelenmesi yönünde oy kullanmama çağrısı yaptı. "Brüksel'den bir anlaşma koparmaya yakın olduğunu" savundu.

Johnson'a göre AB'nin, İngilere'nin önereceği bir anlaşmayı kabul etmesinin tek yolu, yeni hükümetin anlaşmasız Brexit konusunda ciddi olduğunu görmesi. Temmuz ayında başbakanlık koltuğuna oturan Johnson, 31 Ekim'e kadar anlaşma sağlanamazsa, anlaşmasız olarak AB'den ayrılmanın mümkün olduğunu savunuyor.

Ancak bu ihtimale, kendi partisinden de itiraz var.

BBC'nin siyaset editörü Laura Kuenssberg, Johnson'un "erken seçim çağrısı yapmamış gibi gözükerek aslında erken seçim ilan ettiğini" söyledi.

Çünkü Salı günü Parlamento'da yapılacak oylamada, Johnson'un anlaşmasız şekilde AB'den ayrılmasını engellemek için bir yasa tasarısı oylanacak. Sadece İşçi Partisi ve diğer muhalefet partileri değil, Johnson'ın iktidardaki Muhafazakar Partisi'nden bazı milletvekillerinin de, anlaşmasız Brexit'e karşı olduğu için tasarıya 'evet' oyu vermesi bekleniyor.

Johnson, anlaşmasız Brexit'i engelleyen ve AB'den çıkışı 31 Ekim'den sonraki bir tarihe ertelemeyi öngören yasa tasarısına 'evet' oyu veren Muhafazakar Partili milletvekillerinin, partiden ihraç etmek ve bir daha aday göstermemekle tehdit ediyor.

BBC'nin edindiği bilgiye göre, eğer Salı günü oylamada anlaşmasız Brexit engellenir ve Brexit 31 Ekim tarihinden sonrasına ertelenirse, Johnson, 14 Ekim'de erken seçim çağrısı yapacak.

Reuters ve AFP'ye konuşan bir hükümet yetkilisi de aynı bilgiyi verdi.

İngiltere'de 1931 yılından bu yana seçimler Perşembe günleri yapılıyor. Ancak 14 Ekim, Pazartesi gününe geliyor. Johnson'ın erken seçim tarihiyle ilgili seçimini yorumlayan bazı gazeteciler, o hafta Perşembe günü, yani 17 Ekim'de Brüksel'de bir AB zirvesi olduğunu, erken genel seçimin bu zirve öncesinde yapılması için Johnson'ın çağrıyı 14 Ekim için yapabileceğini belirtiyor.

Johnson: Yeni erteleme talebim olmayacak

Pazartesi akşamı yaptığı konuşmada "Brexit konusunda hükümetin ilerleme kaydettiğini" söyleyen Johnson, "Artık Avrupa Birliği (AB) bizim de anlaşma yaparak ayrılmayı istediğimizi görüyor, bu sebeple AB ile anlaşma yapma şansımız artıyor" dedi.

Hem İngiltere parlamentosunun hem Brüksel'in kabul ettiği bir anlaşma sağlanamadığı için, Brexit 31 Ekim'e ertelenmişti.

31 Ekim'de AB'den ayrılmayı istediğini ve yeni bir ertelemenin "anlamsız" olduğunu belirten Johnson, "Brüksel'e yeni bir erteleme talebi yapacağım herhangi bir durumun olmadığını herkesin bilmesini isterim." dedi.

Brüksel'den parlamentonun da detaylı şekilde inceleyeceği bir anlaşma koparabileceğini, seçim ihtimali olmadan müzakerecilerin çalışması gerektiğini söyledi. Ardından kameralara dönüp "Ben seçim istemiyorum, siz seçim istemiyorsunuz" dedi.

Johnson konuşmasını "Bir araya gelelim ve bu işi halledelim, 31 Ekim'de Brexit'i gerçekleştirelim" diyerek bitirdi.

Başbakan'ın konuşması öncesinde de erken seçim ihtimali olduğu bilgisi basına sızmış, sterlin dolar karşısında yüzde 0,8, euro karşısında da yüzde 0,6 değer kaybetmişti.

İşçi Partisi öncülüğünde Salı günü verilecek yasa tasarısının da taslağı bugün ortaya çıktı. Taslakta Başbakan'ın anlaşmasız bir ayrılık yerine Brexit'i ertelemek zorunda bırakılması öngörülüyor. Yasa tasarısına göre Brexit 31 Ocak 2020'ye kadar ertelenebilir.

İşçi Partisi'nin Brexit'ten sorumlu kıdemli siyasetçilerinden Jenny Chapman, bir erken seçimin 31 Ekim'de anlaşmasız Brexit'i kaçınılmaz kılması durumunda seçime karşı çıkacaklarını söyledi:

"Bizim hedefimiz AB'den anlaşma olmadan ayrılmanın önüne geçmek. Genel seçim istiyoruz ama önceliğimiz anlaşmasız Brexit'i engellemek.

"Bu da demek oluyor ki, bu süreçte genel seçim yapılmamasına ihtiyaç varsa, genel seçim isteğimiz değil anlaşmasız ayrılığa karşı çıkışımız öncelikli olacak.

"Bu İşçi Partisi'nin çıkarına olmayabilir. Ama kitlesel işsizliğin önüne geçmek için elzem.

"Teorik olarak erken seçime karşı çıkabiliriz. Ama erken seçime gitmek anlaşmasız ayrılığın önüne geçmenin yollarından biri de olabilir."

BBC Politika Editörü Laura Kuenssberg ise uzun bir süredir genel seçim isteyen İşçi Partisi'nin bu sefer hükümetin erken seçim çağrısına karşı çıkmasının garip bir durum oluşturabileceğini söylüyor.

Jeremy Corbyn'den yol haritası

İngiltere'de ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Jeremy Corbyn bu sabah, bu hafta Parlamento'nun açılmasıyla birlikte ülkenin AB'den anlaşmasız bir şekilde ayrılmasının önüne geçmek için yapacaklarının yol haritasını açıkladı.

Corbyn, önce AB'den anlaşmasız ayrılığı engelleyecek bir yasa çıkaracaklarını, ardından da genel seçim yapılması gerektiğini söyledi.

Jeremy Corbyn, İşçi Partisi'nin bu yasayı çıkarmak için diğer partilerle görüşmelerine devam ettiğini ve hükümeti güvensizlik oyuyla düşürmenin de masada olduğunu aktardı.

İşçi Partisi lideri, genel seçimden sonra AB'den ayrılık konusunda bir referandum çağrısı yapacaklarını ve referandumda halka iki seçenek sunulması gerektiğini söyledi: AB'de kalmak veya Parlamento'nun onaylayacağı bir ayrılık türü.

Corbyn Parlamento'ya sunacakları taslağın detaylarının 28 saat içinde belli olacağını açıkladı.

Yarın tatilden dönecek milletvekilleri yaklaşık bir hafta çalıştıktan sonra Parlamento beş haftalığına askıya alınacak. Brexit tarihi olarak belirlenen 31 Ekim'e kadar iki aylık sürenin beş haftasında Parlamento'nun kapalı olması, önlerinde kısa bir süre bulunması nedeniyle AB'den anlaşmasız ayrılığa karşı çıkanların stratejilerinin önemini artırıyor.

"Trump işi Brexit"

Corbyn bugünkü konuşmasında İngiltere'nin AB'den anlaşmasız bir şekilde ayrılmasının "Trump işi bir Brexit" olacağını, İngiltere'nin serbest ticaret anlaşması imzalamak için ABD'nin eline bakacağını söyledi.

Gıda endüstrisinin anlaşmasız Brexit durumunda ülkede gıda kıtlığı yaşanacağı uyarısına karşın Başbakan Boris Johnson'ın aksi yöndeki açıklamalarını hatırlatan Corbyn, "Bu konuda kime güveniyorsunuz? Gıda endüstrisine mi yoksa bu sektörde hiç çalışmamış Johnson'a mı?" diye sordu.

Corbyn Brexit referandumunda AB'den ayrılık yönünde oy veren kişilerin de Brexit'in anlaşmasız bir şekilde gerçekleşmesinden korktuğunu söyledi ve ekledi:

"Kimse işlerini kaybetmek için veya ABD'nin işine yarayacak türden bir anlaşma için oy vermedi."

Jeremy Corbyn, yasa tekliflerinin Parlamento'dan geçmemesi veya yasa çıkmadan Başbakan Johnson'ın erken seçim çağrısı yapması durumunda ne yapacakları konusunda bir açıklama yapmadı.

Başbakanlık kaynakları, anlaşmasız Brexit'in engellenmesinin önüne geçmek isteyen Johnson'ın bu nedenle bir erken seçim planlayabileceğini söylüyordu. Fakat bu seçimin gerçekleşmesi için Parlamento'da çoğunluk gerekiyor ve The Guardian gazetesine göre İşçi Partisi buna karşı çıkarak Johnson'ın istediği bir türden erken seçimin önüne geçebilir.

Sky News Politika Editör Yardımcısı Sam Coates, Corbyn'in konuşmasının ardından hükümet kaynaklarından aldığı bilgiye göre bu akşam kabine toplantısı yapılacağını yazdı.

Guardian'a konuşan bir başbakanlık kaynağı ise Parlamento'da bu hafta anlaşmasız Brexit'in engellenmesi yönünde düzenlenecek oylamaya bir güven oylaması olarak baktıklarını söyledi.

İngiltere'de erken seçime nasıl gidilebilir?

İngiltere'de erken seçime gitmenin iki yolu bulunuyor:

1- Milletvekillerinin üçte ikisinin erken seçim yönünde oy kullanması. Bu durumda Başbakan Johnson'ın belirleyeceği seçim tarihi de bir tartışma konusu olacak.

2- Ana muhalefet partisi liderinin (Bu durumda İşçi Partisi lideri Corbyn) vereceği bir güvensizlik oylaması sonucu vekillerin yarısından fazlası güvensizlik yönünde oy verirse önce yeni hükümeti kurma çalışmaları yürütülüyor, başarısız olması durumunda erken seçime gidiliyor.