Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girmesiyle Filistinliler kuzeye dönüyor
Kaynak, Khames Alrefi/Anadolu via Getty Images
- Yazan, BBC News Türkçe
- Unvan, Londra
- Bildirdiği yer, Londra
- Okuma süresi: 4 dk
Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girmesiyle on binlerce Filistinli Gazze'nin kuzeyine geri dönmeye başladı.
İsrail kabinesinin Gazze anlaşmasının ilk aşamasını onaylamasının ardından İsrail birlikleri Gazze Şeridi'nde mutabık kalınan bölgelere doğru çekildi.
İsrail ordusu bu konuşlanma hatlarında, "herhangi bir ani tehdidi ortadan kaldırmak için" operasyonlarına devam edebileceği uyarısını yapıyor.
Çekilmenin ardından rehinelerin serbest bırakılması sürecine geçilmesi bekleniyor.
Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte ilk aşamada şu adımlar bekleniyor:
- İsrail Başbakanlık Sözcüsü, İsrail askerlerinin Gazze Şeridi'nin % 53'ünün kontrolünü sağlayacak bir hatta çekileceğini söyledi. Bu, Trump'ın Gazze planındaki üç çekilme aşamasının ilki.
- Hamas tarafından tutulan İsrailli rehinelerin, canlı ve ölü, serbest bırakılması başlayacak ve ardından İsrail, kendi hapishanelerinde müebbet hapis cezası bulunan Filistinli mahkumların yanı sıra Gazze'deki tutukluları da serbest bırakacak.
- İlk olarak Hamas'ın 72 saat içinde 20 canlı rehineyi serbest bırakması bekleniyor.
- ABD'li yetkililere göre, Washington ateşkesi izleyecek çok uluslu bir gücü koordine etmek üzere Ortadoğu'daki 200 kadar askerini İsrail'e gönderiyor.
- Gazze'ye günlük 600'e yakın insani yardım tırının girmesi bekleniyor.
Kaynak, Reuters
Kuzeydeki Cebaliye'deki evine dönüş yolunda BBC'ye konuşan Vail El-Neccar, savaş başladığından beri üç kez yerinden edildiğini anlattı.
Neccar, geceyi oğluyla soğukta dışarıda geçirdiğini söyledi.
"Evimizin yerinde sadece moloz olsa bile geri döneceğiz. Bir çadır kuracağız ve komşularımızın yanına döneceğiz" dedi.
İsrail iki yıl önce askeri harekatı başlattığında kuzeyi tamamen boşlattı.
Gazze Şeridi'nin kuzeyinde yüz binlerce kişi yerinden edildi.
Bölge yoğun bombardımana maruz bırakıldı.
Gazze Şehri ile birlikte en fazla yıkıma uğrayan bölgeler de kuzey yerleşimleri oldu.
Kuzeye giden sahil şeridinde büyük bir geriye göç hareketi yaşanıyor.
Molozlar içindeki yerleşim yerlerinde Filistinliler evlerini bulmakta güçlük çekiyor.
Kaynak, Saeed M. M. T. Jaras/Anadolu via Getty Images
Türkiye de Gazze'de rehinelerle ilgili sürece sahada destek olacak ülkeler arasında yer alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın da 12 Ekim Pazar günü Ortadoğu'ya gitmesi bekleniyor.
ABD Başkanı Gazze'nin geleceğine ilişkin bir soruya Filistinlilerin ayrılmaya zorlanmayacağı yanıtını verdi.
İsrail serbest bırakacağı Filistinlilerin listesini açıkladı
İsrail Adalet Bakanlığı, ateşkes anlaşması kapsamında serbest bırakılacağını belirttiği 250 Filistinli mahpusun isimlerini açıkladı.
İsrail basınına göre, 250 kişisen 15'i Doğu Kudüs'te, 100'ü Batı Şeria'da serbest bırakılacak. Bunların135'inin sınır dışı edilmesi bekleniyor.
Hamas yetkilileri daha önce BBC'ye, İsrail'in serbest bırakması için Mısır'daki arabuluculara sundukları tutuklu listesinde beş kez müebbet hapis cezasına çarptırılan Mervan Barguti gibi önemli isimlerin de yer aldığını söylemişti.
Beş sivilin ölümüne yol açan saldırılar planlamakla suçlanan Barguti, birçok Filistinli tarafından geleceğin lideri olarak görülüyor.
Ancak Netanyahu'nun ofisi, Barguti'yi serbest bırakmayı reddettiğini doğruladı.
Uluslararası güç kurulacak
Trump'ın planı sahadaki durum için uluslararası bir gücün kurulmasını da öngörüyordu.
Bu amaçla 9 Ekim Perşembe günü Paris'te Avrupa ülkeleri ve Arap ülkelerinden üst düzey yetkililerin katıldığı bir toplantı yapıldı.
Kaynak, Atef Safadi EPA/Shutterstock
Gazze'nin gelecekteki yönetiminin nasıl olacağı, yardım, yeniden inşa ile silahsızlanma gibi konular da görüşüldü.
Anlaşma İran ve Rusya'da nasıl karşılandı?
İran'dan müttefiki Hamas ile İsrail arasındaki anlaşmanın memnuniyetle karşılandığı açıklaması geldi.
Dışişleri açıklamasında, "İran, soykırım amaçlı savaşı durdurmak, işgalci güçlerin geri çekilmesini sağlamak, insani yardım ulaştırmak, Filistinli tutukluları serbest bırakmak ve Filistinlilerin temel haklarını hayata geçirmek için yapılan her türlü eylem ve girişimi her zaman desteklemiştir" denildi.
Moskova'dan da anlaşmanın "başarıyla uygulanmasının umulduğu" açıklaması geldi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Tacikistan'da düzenlenen bir zirvede, "ABD başkanının bu girişimlerinin pratikte hayata geçirilmesini umuyoruz" dedi.
Kaynak, Ammar Awad - Reuters
İngiltere Başbakanı Keir Starmer da Hindistan ziyaretinde anlaşmayla ilgili ABD Başkanı Donald Trump'ı kutladı.
Starmer, Katar, Mısır ve Türkiye'ye de müzakerelerdeki başarıları nedeniyle teşekkürlerini iletti.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Gazze'ye yardım malzemelerinin hazır olduğunu ve gıda, su ve tıbbi yardımın "anında artırılabileceğini söyledi.
Avrupa'da İsrail'i en sert eleştiren ülkelerin başında gelen İspanya'nın Başbakanı Pedro Sanchez, "yaşanan vahşetin bir daha asla tekrarlanmaması gerektiğini" ifade eden bir açıklama yaptı.
Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan da, mümkün olan en kısa sürede "kalıcı ve kapsamlı" bir ateşkes umulduğu açıklandı.
